Fysieke distributie hoofdstuk 6
Voorraadmanagement en DRP
6.1 Vraagvoorspelling als start
Voorraadmanagement in een distributieomgeving heeft betrekking op de instrumenten die
een bedrijf kan hanteren voor de inrichting van het besturingssysteem binnen het
distributielogistiek concept.
4 aandachtspunten voor een goed voorraadbeheer (en daarvoor benodigd een goede
vraagvoorspelling:
o De bestelformules bij het beheersen van de voorraden moeten aansluiten bij de
karakteristieken van de producten.
o Het juiste aggregatieniveau (productfamilie/groep), de goede benadering is ver
vooruit plannen op een hoog aggregatieniveau en pas later de vraagvoorspelling
detailleren op productniveau.
o De spelregels, er zijn duidelijke spelregels nodig over het planningproces en de
verdeling van producten bij eventuele schaarste.
o Het volgen van de voortgang (check en act) van de voorspelde vraag.
6.2 Voorraadaanvulsystemen en keteneffecten
De besturing van distributievoorraden met behulp van distribution requirements planning
(DRP-1).
- Voorraden vormen min of meer buffers tussen achtereenvolgende deelprocessen
die om allerlei redenen uit de pas kunnen gaan lopen.
- Voorraden kunnen de mogelijkheid bieden om bepaalde deelprocessen los te
koppelen in een bedrijfskolom.
Het besturen van de goederenstromen op basis van de principes van behoefteplanning is
voor veel ondernemingen al gemeengoed.
Er zijn 2 soorten DRP-systemen:
DRP-1: distributiebehoefteplanning, de functie die zich bezighoudt met het bepalen van de in
de tijd gefaseerde behoefte aan herbevoorrading in distributiepunten.
DRP-2: distributie capaciteits planning.
Met DRP wordt geprobeerd de principes en de voordelen van de ‘integrale
goederenstroombesturing’ in het distributietraject te realiseren.
DRP-1 is een planningtechniek of een operationele planningmethode. Bij DRP-1 bemoeit
zicht niet met vraagstukken voor DRP-2. Bij DRP-1 wordt er vanuit gegaan dat al die
beslissingen al zijn genomen en er een goed gedefinieerd distributienetwerk is. DRP-1
ondersteunt de besturing van de goederenstroom zoals: Welke artikelen moeten op welke
momenten en in welke aantallen worden besteld?
De uitvoering van de opdrachten aan inkoop of fysieke distributie behoort in engere zin niet
meer tot DRP-1.
,DRP houdt rekening met de in de tijd gefaseerde, verwachte toekomstige onafhankelijke
vraag.
Deze vraag wordt naar de overige schakels in de distributieketen geëxplodeerd.
De in tijd gefaseerde vraag resulteert in tijd gefaseerde orders.
Tijdfasering
DRP werkt tijdgefaseerd. Hierbij wordt voor een bepaalde horizon berekend hoeveel op welk
moment moet worden besteld om de dynamische veiligheidsvoorraad in stand te houden.
DRP levert dus een reeks geplande toekomstige orders. Het zijn in feite
bestelordersuggesties. DRP siganaleert gewenste wijzigingen op uitstaande orders.
Parameters: bestelkosten,
kosten van de voorraad
Afhankelijke en onafhankelijke vraag
Afhankelijke vraag: de vraag die gegenereerd wordt door orders in een voorafgaande
schakel
Onafhankelijke vraag: de vraag die niet afhankelijk is van orders in een voorafgaande
schakel, maar die wordt bepaald door de ‘finale’ afnemer. (verwachte klantenvraag)
De stappen van het DRP-I systeem:
1. afhankelijke vragen van verschillende lokale magazijnen worden berekend
2. deze afhankelijke vragen worden opgeteld tot de vraag aan het centraal magazijn
3. deze totale vraag is uitgangspunt voor een tweede DRP-I berekening
4. de resultaten daarvan vormen de geplande inkooporders voor levering artikelen door
leveranciers
Met het berekenen van het bestelniveau wordt gebruikgemaakt van:
o Actuele gegevens betreffende levertijden en gewenste servicegraden
o Een goed voorspelmechanisme van de onafhankelijke vraag
o Een regelmatige bijstelling van het bestelniveau, dan kan de bestelmethode voor één
voorraadpunt vaak toereikend zijn.
3 belangrijkste kenmerken van voorraadaanvulsystemen:
1. Er wordt gewerkt met een gemiddelde vraag en er wordt geen rekening gehouden
met onregelmatige vraagpatronen
2. De systemen bepalen slechts wanneer er besteld moet worden en niet wanneer de
goederen werkelijk nodig zijn
, 3. De systemen anticiperen niet op en waarschuwen niet voor vraagfluctuaties
Het keten- of opslingereffect:
Het verschijnsel dat de totale voorraad in een keten te hoog wordt doordat iedere schakel zijn
eigen veiligheidsvoorraad opbouwt.
De oorzaken van het opslingereffect:
o Het aantal schakels in de distributieketen: door een volgende schakel wordt het effect
van beslissingen in voorgaande schakels alsmaar versterkt.
o De responstijd (levertijd) tussen schakels: naarmate deze langer wordt, verergert het
opslingereffect.
o De omvang van de bestellingen in samenhang met het aantal bestellingen per jaar.
Voor meer duidelijkheid voor het opslingereffect lees/kijk op blz. 160/161
Oorzaken van het optreden van onregelmatigheden in de vraag:
o Als leveranciers onbetrouwbaarder gaan leveren, gaan afnemers
veiligheidsvoorraden aanleggen.
o Als afnemers om economisch of andere redenen schaarste verwachten, gaan ze
hamsteren.
o De budgetbenadering veroorzaakt bij veel ondernemingen pieken in de vraag aan het
einde van een periode.
6.3 De DRP-1 rekentechniek
de gegevens in DRP-I:
o Gross requirements: voorspelde vraag
o Scheduled receipts: afgesproken leveringen
o Inventory on hand: fysiek beschikbaar
o Net requirements: netto behoefte
o Planned order due: geplande goederenontvangsten
o Planned available: geplande beschikbare voorraad
o Planned order release: geplande bestellingen
Basisgegevens boven het DRP-I-schema:
o Quantity on hand: aanwezige voorraad a/h begin v/d planperiode
o Safety stock: hoogte v/d veiligheidsvoorraad
o Lead time: levertijd
o Order quantity: bestelhoeveelheid
Nettobehoefte: geeft aan in welke perioden en in welke omvang de fysiek beschikbare voorraad
kleiner is dan de veiligheidsvoorraad.
Neeverkopen: DRP-1 probeert dit te voorkomen door enkele perioden vooruit te kijken. Neeverkopen
schaden het customer-service-imago.
Voorbeelden van DRP-1 rekentechniek (die we nu al 237128x hebben geoefend) staan op blz 163/164
uitgelegd
Voorraadmanagement en DRP
6.1 Vraagvoorspelling als start
Voorraadmanagement in een distributieomgeving heeft betrekking op de instrumenten die
een bedrijf kan hanteren voor de inrichting van het besturingssysteem binnen het
distributielogistiek concept.
4 aandachtspunten voor een goed voorraadbeheer (en daarvoor benodigd een goede
vraagvoorspelling:
o De bestelformules bij het beheersen van de voorraden moeten aansluiten bij de
karakteristieken van de producten.
o Het juiste aggregatieniveau (productfamilie/groep), de goede benadering is ver
vooruit plannen op een hoog aggregatieniveau en pas later de vraagvoorspelling
detailleren op productniveau.
o De spelregels, er zijn duidelijke spelregels nodig over het planningproces en de
verdeling van producten bij eventuele schaarste.
o Het volgen van de voortgang (check en act) van de voorspelde vraag.
6.2 Voorraadaanvulsystemen en keteneffecten
De besturing van distributievoorraden met behulp van distribution requirements planning
(DRP-1).
- Voorraden vormen min of meer buffers tussen achtereenvolgende deelprocessen
die om allerlei redenen uit de pas kunnen gaan lopen.
- Voorraden kunnen de mogelijkheid bieden om bepaalde deelprocessen los te
koppelen in een bedrijfskolom.
Het besturen van de goederenstromen op basis van de principes van behoefteplanning is
voor veel ondernemingen al gemeengoed.
Er zijn 2 soorten DRP-systemen:
DRP-1: distributiebehoefteplanning, de functie die zich bezighoudt met het bepalen van de in
de tijd gefaseerde behoefte aan herbevoorrading in distributiepunten.
DRP-2: distributie capaciteits planning.
Met DRP wordt geprobeerd de principes en de voordelen van de ‘integrale
goederenstroombesturing’ in het distributietraject te realiseren.
DRP-1 is een planningtechniek of een operationele planningmethode. Bij DRP-1 bemoeit
zicht niet met vraagstukken voor DRP-2. Bij DRP-1 wordt er vanuit gegaan dat al die
beslissingen al zijn genomen en er een goed gedefinieerd distributienetwerk is. DRP-1
ondersteunt de besturing van de goederenstroom zoals: Welke artikelen moeten op welke
momenten en in welke aantallen worden besteld?
De uitvoering van de opdrachten aan inkoop of fysieke distributie behoort in engere zin niet
meer tot DRP-1.
,DRP houdt rekening met de in de tijd gefaseerde, verwachte toekomstige onafhankelijke
vraag.
Deze vraag wordt naar de overige schakels in de distributieketen geëxplodeerd.
De in tijd gefaseerde vraag resulteert in tijd gefaseerde orders.
Tijdfasering
DRP werkt tijdgefaseerd. Hierbij wordt voor een bepaalde horizon berekend hoeveel op welk
moment moet worden besteld om de dynamische veiligheidsvoorraad in stand te houden.
DRP levert dus een reeks geplande toekomstige orders. Het zijn in feite
bestelordersuggesties. DRP siganaleert gewenste wijzigingen op uitstaande orders.
Parameters: bestelkosten,
kosten van de voorraad
Afhankelijke en onafhankelijke vraag
Afhankelijke vraag: de vraag die gegenereerd wordt door orders in een voorafgaande
schakel
Onafhankelijke vraag: de vraag die niet afhankelijk is van orders in een voorafgaande
schakel, maar die wordt bepaald door de ‘finale’ afnemer. (verwachte klantenvraag)
De stappen van het DRP-I systeem:
1. afhankelijke vragen van verschillende lokale magazijnen worden berekend
2. deze afhankelijke vragen worden opgeteld tot de vraag aan het centraal magazijn
3. deze totale vraag is uitgangspunt voor een tweede DRP-I berekening
4. de resultaten daarvan vormen de geplande inkooporders voor levering artikelen door
leveranciers
Met het berekenen van het bestelniveau wordt gebruikgemaakt van:
o Actuele gegevens betreffende levertijden en gewenste servicegraden
o Een goed voorspelmechanisme van de onafhankelijke vraag
o Een regelmatige bijstelling van het bestelniveau, dan kan de bestelmethode voor één
voorraadpunt vaak toereikend zijn.
3 belangrijkste kenmerken van voorraadaanvulsystemen:
1. Er wordt gewerkt met een gemiddelde vraag en er wordt geen rekening gehouden
met onregelmatige vraagpatronen
2. De systemen bepalen slechts wanneer er besteld moet worden en niet wanneer de
goederen werkelijk nodig zijn
, 3. De systemen anticiperen niet op en waarschuwen niet voor vraagfluctuaties
Het keten- of opslingereffect:
Het verschijnsel dat de totale voorraad in een keten te hoog wordt doordat iedere schakel zijn
eigen veiligheidsvoorraad opbouwt.
De oorzaken van het opslingereffect:
o Het aantal schakels in de distributieketen: door een volgende schakel wordt het effect
van beslissingen in voorgaande schakels alsmaar versterkt.
o De responstijd (levertijd) tussen schakels: naarmate deze langer wordt, verergert het
opslingereffect.
o De omvang van de bestellingen in samenhang met het aantal bestellingen per jaar.
Voor meer duidelijkheid voor het opslingereffect lees/kijk op blz. 160/161
Oorzaken van het optreden van onregelmatigheden in de vraag:
o Als leveranciers onbetrouwbaarder gaan leveren, gaan afnemers
veiligheidsvoorraden aanleggen.
o Als afnemers om economisch of andere redenen schaarste verwachten, gaan ze
hamsteren.
o De budgetbenadering veroorzaakt bij veel ondernemingen pieken in de vraag aan het
einde van een periode.
6.3 De DRP-1 rekentechniek
de gegevens in DRP-I:
o Gross requirements: voorspelde vraag
o Scheduled receipts: afgesproken leveringen
o Inventory on hand: fysiek beschikbaar
o Net requirements: netto behoefte
o Planned order due: geplande goederenontvangsten
o Planned available: geplande beschikbare voorraad
o Planned order release: geplande bestellingen
Basisgegevens boven het DRP-I-schema:
o Quantity on hand: aanwezige voorraad a/h begin v/d planperiode
o Safety stock: hoogte v/d veiligheidsvoorraad
o Lead time: levertijd
o Order quantity: bestelhoeveelheid
Nettobehoefte: geeft aan in welke perioden en in welke omvang de fysiek beschikbare voorraad
kleiner is dan de veiligheidsvoorraad.
Neeverkopen: DRP-1 probeert dit te voorkomen door enkele perioden vooruit te kijken. Neeverkopen
schaden het customer-service-imago.
Voorbeelden van DRP-1 rekentechniek (die we nu al 237128x hebben geoefend) staan op blz 163/164
uitgelegd
