neurotransmitter
- Van de neurotransmitter kan er veel of weinig vrijgegeven worden
Veel = sterk signaal
Weinig = zwak signaal
- Maar nuanceren:
Sommigen zijn versterkend (= exhiberen) veel daarvan =
versterkend effect
Sommigen zijn remmend (= inhiberend) veel daarvan =
verzwakkend effect
- Dus de sterkte verschilt ook van neurotransmitter tot neurotransmitter
Bij anti-epileptica bvb. medicamenteus behandel = werkt op remmende
neurotransmitters
Bij slaapmiddelen bvb. werkt ook op remmende NT’s zodat remt & je kan
kalmeren = slapen
Neurotransmitters uitgelicht
Dopamine
- Te weinig = ziekte van Parkinson
- Tremor (= pilroltremor: lijkt op het rollen van pillen)
- Spierstijfheid (rigiditeit) motorische problemen, stappen, armen
minder ‘meegaan’
- Houding voorover gebogen, zodanig veel = evenwicht verliezen &
niet rechtstaan
- Akinesie niet/moeilijker gezichtsuitdrukkingen tonen, hebben emotie
wel maar spieren niet in staat dat te tonen
- Niet iedereen heeft dezelfde symptomen, kan anders voorkomen bij
iedereen!
- Parkinson heeft vnl. te maken met de neurotransmitter dopamine
- Tekort aan dopamine in de hersenkernen zorgt voor die symptomen
Oplossing “geef ze extra dopamine” niet zo simpel
Als pillen zou slikken, gaat niet door bloed-hersenbarrière: dat geraakt
er niet door
Oplossing gevonden = L-dopa
- L-dopa – levo dopa: voorloper dopamine, hersenen daar makkelijk
dopamine uithalen
- Dat geraakt WEL door de bloed-hersenbarrière & kan dus worden
opgenomen
In het begin werkt dat zeer goed, na verloop van tijd niet meer
Na tijd is dopaminetekort zodanig groot, dat L-dopa niet meer werkt +
gewenning
Men kan ook te veel dopamine hebben = psychotische symptomen
(bv. Schizofrenie)
Te veel Dopamine (psychosen – ook mogelijk bij drugsgebruik) –
PPT 2, slide 33/28
- Schizofrenie hetgeen ze zien is voor hen echt!
, - Positieve symptomen = iets dat wordt toegevoegd, erbij komt (X
horen/zien die niet zijn)
Hallucinaties, wanen en vreemd gedrag
- Negatieve symptomen = te kort, iets minder, iets dat ‘afgenomen’
wordt
Weinig energie, weinig emotie, …
- Antipsychotica: werking
Zorgen voor minder dopamine: antipsychotica gaan op receptor zitten
Zorgen dat receptor minder actief is, dus minder effect kan zijn van
de dopamine
Die kan niet binnen/binden dus heeft minder invloed/effect & zo
‘behandelen’
ORGAANSTELSEL
- Samen staan verschillende organen in voor dezelfde
functie
Grijze = hersenen en ruggenmerg
Maar zenuwstelsel is meer dan dat
Zenuwen die onze binnenkant registreren/regelen
Informatie opnemen van onze inwendige toestand
Bv. “Ik moet plassen” “Het is hier warm/koud”
HET ZENUWSTELSEL – DE OPDELING
Centraal zenuwstelsel (CZS)
- Hersenen & ruggenmerg (grijze) – besturingssysteem
zenuwstelsel
- Beslissen dat we opletten, notities nemen, zorgt dat
lichaam werkt
- Verwerkt ook informatie, regelt onze activiteiten,
bewegingen, …
- MAAR: ook onze andere stelsels, zorgt dat hart blijft kloppen etc. (op
goede manier)
Hersenen
- Meest complexe functies (integratiefuncties, informatie integreren etc.)
- Ook willekeurige & onwillekeurige activiteiten
Willekeurige = bestuurd door onze wil (bv. notities nemen, beslissen te
noteren)
Onwillekeurige = ongestuurde activiteiten, niet eigen wil (bv.
knipperen, geeuwen, …)
Ruggenmerg
- Geleidt informatie van & naar hersenen
- Doet beetje zelfde als hersenen maar voor minder complexe functies
- Minder complexe integratiefuncties en onwillekeurige activiteiten
aansturen
- Bv. Kniepeesreflex zit bij het ruggenmerg
Perifeer zenuwstelsel (PZS)
- Perifeer zijn de oranje banen