Bouwwetgeving ( deel 1 ) - aansprakelijkheid en rollen in het bouwproces
- Aansprakelijkheid en rollen in het bouwproces
o Rollen en rechten
▪ De evolutie van de architect doorheen de tijd
Bouwproces is sterk geëvolueerd
• Oertijd = inifiatief nemer (= bouwheer, ontwerper , uitvoerder)
• Klassieke oudheid = bouwheer en bouwmeester
• Vanaf 1800 splitsing tussen bouwheer , architect en aannemer
= CODE NAPOLEON
• Wet van 20 februari 1939 = beschermt de titel van architect
• Wet van 9 juli 1971 ( wet Breyne ) = beschermt bouwheer bij verkoop op
plan
▪ Betrokken partners
• Rechtstreekse ( meerdere keren op de werf )
o Architect , aannemer , EPB
• Onrechtstreekse ( 1x op de werf )
o Banken , notaris , landmeter
▪ Hoedanigheid van de betrokken partners
• Bouwheer
= natuurlijk persoon
= rechtspersoon -> juridische constructie of organisatie die kan
optreden als handelsbekwaam persoon
• Architect
= koninklijk besluit van 18 april 1985
o Nieuw reglement
o Modaliteiten en vormen van uitoefening
1. Zelfstandige = op jezelf
2. Ambtenaar = voor de staat
3. Bezoldigde = voor iemand
= enkel architecten aangesloten bij orde van architecten mag aanvraag
indienen bij omgevingsloket
= medewerking verplicht = voor hele opdracht van zodra er
stabiliteitswerken worden uitgevoerd
= HELE OPDRACHT -> ontwerp + controle uitvoering
▪ Historiek wetgeving hoedanigheid architect
• Wet lareuelle – 15 feb 2006
o Uitoefening van het beroep van architect in het kader van een
rechtspersoon
o Laruelle-vennootschap of architect-rechtspersoon
, o Voordeel :
▪ Naamloze vennootschap oefent het beroep uit van de
architect
▪ Scheiding tussen privévermogen
▪ Lager belastingstarief voor de vennoten
• 1/07/2018 – wet Peeters
1/07/2019 – wet ducarne
o Wet Peeters
▪ Verplichte verzekering 10 jarige aansprakeljkheid. Voor
aannemers , architecten en andere dienstverleners in
de bouwsector = MEERGELIJKSTELLING
▪ Voor wie
• Aannemers
o Wel : ruwbouw , buitenschrijnwerk
o Niet : afwerking
o Twijfels : loodgieter , elektriciteit
• Architecten
• Andere dienstverleners in de bouw
o Wel : studie en controlebureau’s ,
stabiliteitsingenieurs
o Niet : veiligheidscoördinator , interieur
architect , bouwpromotor
o Twijfel : ingenieur technieken
▪ Voor welke werken
• Werken in onroerende staat
= niet wettelijk gedefineerd
• Gebouwen uitsluitend of hoofdzakelijk
bestemd voor bewoningen
o Wel : appartementen , dokterswoning
met praktijk indien minstens de helft
van het op bestemd is voor bewoning
o Niet : studentenhuizen , rusthuizen
o Gelegen in België
o Tussenkomst architect verplicht
▪ Toepassing
• Enkele voor 10 jarige aansprakelijkheid
• Stevigheid ,stabiliteit en waterdichtheid die de
stevigheid of stabiliteit in het gedrag brengt
• Geen licht verborgen gebreken
• Geen schade tijdens de ontwerp en bouwfase
, o Wet ducarne
▪ Wat : wettelijke verzekeringsplicht voor burgerlijk
beroepsaansprakelijkheid met uitzondering van 10
jarige aansprakelijkheid die wordt opgelegd aan de
architect, maar ook aan de landmeter en alle andere
dienstverleners in de bouw. Aannemer is hiervan vrij
• Nieuwe aansprakelijkheidsregel (2025) boek 6
o Een centrale verandering is de opheffing van het
samenloopverbod en de quasi-immuniteit van hulppersoneel
zoals onderaannemer en werknemers vanaf 1jan 2025 kunnen
derden , zoals bouwheren of klanten , nu rechtstreeks
buitencontractuele een schadeclaim indienen tegen
onderaannemers , werknemers of bestuurders, zelfs als er geen
contractuele relatie is. Dit betreft dus het principe van
regengesteldbaarheid aan derden: men kan ook aanspraken
worden door partijen waarmee geen contract afgesloten is.
Hoofdlijnen van de verandering
▪ Bouwheer of opdachtgever kan voortaan niet alleen zijn
directe contractpartij. Maar ook onderaannemers,
werknemers of bestuurders rechtstreeks aansprakelijk
stellen voor schade die zij veroorzaken , ook zonder
rechtsreeks contractuele band
▪ Dit betekent dat men als hulppersoon een groter
aansprakelijkheidsrisico loopt tegenover derden. De
aansprakelijkheid is niet langer enkel intern of
contractueel af te handelen
▪ Deze nieuwe regels gelden voor feiten die zich na 1jan
2025 voordoen , ook onder bestaande contracten
▪ De verhouding tussen de betrokken partners
• Adviseur
o Stabiliteit : funderingen – balken en kolommen
o Technische uitrusting : HVAC
▪ Verwarming , verluchting , verlichting , enz
ZOWEL IN ONTWERP ALS UITVOERING
• EPB-verslaggever
o Aanvraag vergunningen , en voorcalculatie
haarbarheidscontroles
o Aanstelling : bij vergunning opstart dossier
o EPB-aangifte : confirmatie rapport ( 6 maande na
ingebruikname )
, ZOWEL IN ONTWERP ALS UITVOERING
• Ventilatie verslaggever
o Bij ontwerp die uitvoering en van controle van de uitvoering
o Aanstelling : bij vergunning opstart dossier
o BLOWERDOORTEST
• Veiligheidscoördinator
o Voorwaarden
▪ 1of meer aannemers tegelijkertijd of achtereen volgens
de werf
▪ Speciale vorming
▪ VC ( ontwerp ) vanaf het bestek – deel toe te voegen
▪ VC ( uitvoering ) vanaf start v/d werken – uitvoering
▪ VC kan beiden begeleiden : ontwerp + uitvoering
o Adviseur
▪ Ontwerp , uitvoering , PID
• Aannemers
o Tegen overeengekomen prijs
o Werken uitvoeren
o In opdracht van en voor rekening van de opdrachtgever
o Onderaannemers vallen onder verantwoordelijkheid voor de
aannemer
▪ Bouwproces
• Fase 1 = opdracht bouwheer architect
o Bouwheer is verantwoordelijk voor
▪ Aanvragen van vergunningen
▪ Betaling
▪ Samenwerking en veiligheid op de werf sinds 2009
geldt een sociale controleplicht op de aannemer. Door
de nieuwe aansprakelijkheidsregels moet de bouwheer
zorgvuldiger contracten en opvolging behere.
Documentatie en communicatie zijn essentieel, o.a via
elektronische controlekaarten
o Praktische stappen
Eerst contact met architect
▪ Eerst contact = kennismaking
▪ Programma eisen – budget – terrein
• Fase 2= voorontwerp
o Grafische weergave van ideeën van architect die aan bouwheer
ter goedkeuring worden vastgelegd
o Niet technisch maar eenvoudig
o Schetsen ( hoeft niet op schaal )
• Fase 3= indienen omgevingsvergunning
o Voor het optrekken van een gebouw moet men een
goedgekeurde omgevingsvergunning
• Fase 4 = uitvoeringsinstelling
o Technische voorstelling van het ontwerp
o Omvat plattegronden , gevels en nodige doorsneden
- Aansprakelijkheid en rollen in het bouwproces
o Rollen en rechten
▪ De evolutie van de architect doorheen de tijd
Bouwproces is sterk geëvolueerd
• Oertijd = inifiatief nemer (= bouwheer, ontwerper , uitvoerder)
• Klassieke oudheid = bouwheer en bouwmeester
• Vanaf 1800 splitsing tussen bouwheer , architect en aannemer
= CODE NAPOLEON
• Wet van 20 februari 1939 = beschermt de titel van architect
• Wet van 9 juli 1971 ( wet Breyne ) = beschermt bouwheer bij verkoop op
plan
▪ Betrokken partners
• Rechtstreekse ( meerdere keren op de werf )
o Architect , aannemer , EPB
• Onrechtstreekse ( 1x op de werf )
o Banken , notaris , landmeter
▪ Hoedanigheid van de betrokken partners
• Bouwheer
= natuurlijk persoon
= rechtspersoon -> juridische constructie of organisatie die kan
optreden als handelsbekwaam persoon
• Architect
= koninklijk besluit van 18 april 1985
o Nieuw reglement
o Modaliteiten en vormen van uitoefening
1. Zelfstandige = op jezelf
2. Ambtenaar = voor de staat
3. Bezoldigde = voor iemand
= enkel architecten aangesloten bij orde van architecten mag aanvraag
indienen bij omgevingsloket
= medewerking verplicht = voor hele opdracht van zodra er
stabiliteitswerken worden uitgevoerd
= HELE OPDRACHT -> ontwerp + controle uitvoering
▪ Historiek wetgeving hoedanigheid architect
• Wet lareuelle – 15 feb 2006
o Uitoefening van het beroep van architect in het kader van een
rechtspersoon
o Laruelle-vennootschap of architect-rechtspersoon
, o Voordeel :
▪ Naamloze vennootschap oefent het beroep uit van de
architect
▪ Scheiding tussen privévermogen
▪ Lager belastingstarief voor de vennoten
• 1/07/2018 – wet Peeters
1/07/2019 – wet ducarne
o Wet Peeters
▪ Verplichte verzekering 10 jarige aansprakeljkheid. Voor
aannemers , architecten en andere dienstverleners in
de bouwsector = MEERGELIJKSTELLING
▪ Voor wie
• Aannemers
o Wel : ruwbouw , buitenschrijnwerk
o Niet : afwerking
o Twijfels : loodgieter , elektriciteit
• Architecten
• Andere dienstverleners in de bouw
o Wel : studie en controlebureau’s ,
stabiliteitsingenieurs
o Niet : veiligheidscoördinator , interieur
architect , bouwpromotor
o Twijfel : ingenieur technieken
▪ Voor welke werken
• Werken in onroerende staat
= niet wettelijk gedefineerd
• Gebouwen uitsluitend of hoofdzakelijk
bestemd voor bewoningen
o Wel : appartementen , dokterswoning
met praktijk indien minstens de helft
van het op bestemd is voor bewoning
o Niet : studentenhuizen , rusthuizen
o Gelegen in België
o Tussenkomst architect verplicht
▪ Toepassing
• Enkele voor 10 jarige aansprakelijkheid
• Stevigheid ,stabiliteit en waterdichtheid die de
stevigheid of stabiliteit in het gedrag brengt
• Geen licht verborgen gebreken
• Geen schade tijdens de ontwerp en bouwfase
, o Wet ducarne
▪ Wat : wettelijke verzekeringsplicht voor burgerlijk
beroepsaansprakelijkheid met uitzondering van 10
jarige aansprakelijkheid die wordt opgelegd aan de
architect, maar ook aan de landmeter en alle andere
dienstverleners in de bouw. Aannemer is hiervan vrij
• Nieuwe aansprakelijkheidsregel (2025) boek 6
o Een centrale verandering is de opheffing van het
samenloopverbod en de quasi-immuniteit van hulppersoneel
zoals onderaannemer en werknemers vanaf 1jan 2025 kunnen
derden , zoals bouwheren of klanten , nu rechtstreeks
buitencontractuele een schadeclaim indienen tegen
onderaannemers , werknemers of bestuurders, zelfs als er geen
contractuele relatie is. Dit betreft dus het principe van
regengesteldbaarheid aan derden: men kan ook aanspraken
worden door partijen waarmee geen contract afgesloten is.
Hoofdlijnen van de verandering
▪ Bouwheer of opdachtgever kan voortaan niet alleen zijn
directe contractpartij. Maar ook onderaannemers,
werknemers of bestuurders rechtstreeks aansprakelijk
stellen voor schade die zij veroorzaken , ook zonder
rechtsreeks contractuele band
▪ Dit betekent dat men als hulppersoon een groter
aansprakelijkheidsrisico loopt tegenover derden. De
aansprakelijkheid is niet langer enkel intern of
contractueel af te handelen
▪ Deze nieuwe regels gelden voor feiten die zich na 1jan
2025 voordoen , ook onder bestaande contracten
▪ De verhouding tussen de betrokken partners
• Adviseur
o Stabiliteit : funderingen – balken en kolommen
o Technische uitrusting : HVAC
▪ Verwarming , verluchting , verlichting , enz
ZOWEL IN ONTWERP ALS UITVOERING
• EPB-verslaggever
o Aanvraag vergunningen , en voorcalculatie
haarbarheidscontroles
o Aanstelling : bij vergunning opstart dossier
o EPB-aangifte : confirmatie rapport ( 6 maande na
ingebruikname )
, ZOWEL IN ONTWERP ALS UITVOERING
• Ventilatie verslaggever
o Bij ontwerp die uitvoering en van controle van de uitvoering
o Aanstelling : bij vergunning opstart dossier
o BLOWERDOORTEST
• Veiligheidscoördinator
o Voorwaarden
▪ 1of meer aannemers tegelijkertijd of achtereen volgens
de werf
▪ Speciale vorming
▪ VC ( ontwerp ) vanaf het bestek – deel toe te voegen
▪ VC ( uitvoering ) vanaf start v/d werken – uitvoering
▪ VC kan beiden begeleiden : ontwerp + uitvoering
o Adviseur
▪ Ontwerp , uitvoering , PID
• Aannemers
o Tegen overeengekomen prijs
o Werken uitvoeren
o In opdracht van en voor rekening van de opdrachtgever
o Onderaannemers vallen onder verantwoordelijkheid voor de
aannemer
▪ Bouwproces
• Fase 1 = opdracht bouwheer architect
o Bouwheer is verantwoordelijk voor
▪ Aanvragen van vergunningen
▪ Betaling
▪ Samenwerking en veiligheid op de werf sinds 2009
geldt een sociale controleplicht op de aannemer. Door
de nieuwe aansprakelijkheidsregels moet de bouwheer
zorgvuldiger contracten en opvolging behere.
Documentatie en communicatie zijn essentieel, o.a via
elektronische controlekaarten
o Praktische stappen
Eerst contact met architect
▪ Eerst contact = kennismaking
▪ Programma eisen – budget – terrein
• Fase 2= voorontwerp
o Grafische weergave van ideeën van architect die aan bouwheer
ter goedkeuring worden vastgelegd
o Niet technisch maar eenvoudig
o Schetsen ( hoeft niet op schaal )
• Fase 3= indienen omgevingsvergunning
o Voor het optrekken van een gebouw moet men een
goedgekeurde omgevingsvergunning
• Fase 4 = uitvoeringsinstelling
o Technische voorstelling van het ontwerp
o Omvat plattegronden , gevels en nodige doorsneden
