ADVANCED DRUG ANALYSIS & QUALITY
HOOFDSTUK 1 – INTRODUCTIE
1.1 GENEESMIDDELEN-ONTWIKKELING
Het is onze missie
(ons = allen op dit gebied werkzaam (industrie/overheden/universiteiten, alle disciplines))
om verlich2ng en hoop te bieden aan miljoenen pa2ënten over de hele wereld, inclusief die
in Afrika, en we moeten dat zo snel en efficiënt mogelijk doen, omdat … de pa=ent wacht!
Farmaceu2sche industrie: belangrijk; bv. AIDS-therapie;
zonder therapie: overlijden.
HAART = "Highly ac2ve an2retroviral therapy" =
medica2eregime voor behandeling van "humaan
immunodeficiën2evirus type 1 (hiv-1)"
WHO-prioriteitsziekten voor Europa en de wereld (basis 2013)
• Resisten2e tegen an2bacteriële geneesmiddelen
• Pandemische influenza
• Ischemische hartziekte
• Diabetes
• Kanker
• Acute beroerte
• HIV/AIDS
• Tuberculose
• Verwaarloosde tropische ziekten
• Malaria
• Alzheimer en andere vormen van demen2e
• Artrose
• Lage rugpijn
Het kenmerk dat alle door de WHO gedefinieerde aandoeningen gemeen hebben, is hun
farmaceu=sche tekortkoming (geen GM).
1
,Lijst van prioritaire ziekten volgens de Blueprint (WHO februari 2018)
= specifieke infec2eziekten met poten2eel om een noodsitua2e voor de volksgezondheid te
veroorzaken (epidemie-/pandemiepoten2eel) + afwezigheid van effec2eve GM en/of vaccins
à dringende behoe]e aan versneld onderzoek en ontwikkeling van behandelingen voor:
1. Krim-Congo hemorragische koorts (Crimean-Congo haemorrhagic fever, CCHF; teken)
2. Ebolavirusziekte en Marburgvirusziekte
3. Lassa-koorts
4. Midden-Oosten respiratoir syndroom coronavirus (MERS-CoV) en erns2g acuut
respiratoir syndroom (SARS)
5. Nipah- en henipavirale ziekten
6. Ri] Valley-koorts (RVF)
7. Zika
8. "Ziekte X" (pathogeen momenteel onbekend)
=> BIJGEWERKTE LIJST (WHO 2020)
+ COVID-19: Sinds 31/12/19 en in de week van 2021-37 zijn er 229.415.774 gevallen gemeld
(in overeenstemming met de toegepaste gevalsdefini2es en teststrategieën in de getroffen
landen), waaronder 4.699.359 sterfgevallen.
Wereldwijd sterZ er elke 5 seconden een kind (< 15 jaar), meestal door oorzaken die
voorkomen of behandeld hadden kunnen worden.
Meer dan 6 miljoen kinderen < 15 jaar s2erven in 2017
Meerderheid (> 5 miljoen): in de eerste 5 levensjaren (pasgeborenen: ca. 50%)
• Oorzaken: complica2es 2jdens geboorte, longontsteking, diarree, neonatale sepsis en
malaria.
• Meerderheid in Sub-Sahara Afrika en Zuid-Azië
(Maar posi2eve trend: komende van 13 miljoen in 1990)
Oplossingen: medicijnen, incl. vaccins en proper water
2
,Hoe kunnen we deze situa2e verbeteren?
Þ Ontdekkingen en innova2es
Þ Prioriteiten stellen
Nobelprijzen in fysiologie of geneeskunde
- 2015: William C. Campbell, Satoshi Ōmura en Youyou Tu: nieuwe therapieën tegen
infec2es door rondwormparasieten (ivermec=ne) en malaria (artemisinine)
- 2018: Tasuku Honjo (PD-1) en James Allison (CTLA-4): kankertherapie door remming
van nega=eve immuunregula=e
o CTLA4: in de jaren negen0g => eind 1994: Proof of Concept (POC) bij muizen =>
in 2010: belangrijke klinische studie
ZIKA VIRUS:
Therapeu2sche behandeling van Zika-virusinfec2e met hersenpenetrerend an2viraal pep2de.
COVID-19:
1) Versnel de ontwikkeling, produc2e en eerlijke toegang tot COVID-19-diagnos2ek, -
therapieën en -vaccins
2) SNEL: doe iets zinvols, bv. Real World Data (RWD) voor hergebruik (repurposing)
Bij ouderen
3
, 1.2 KWALITEIT VAN GM
Wat maakt geneesmiddelen tot een bijzondere groep producten?
- Bedoeld om pa2ënten beter te maken
- Potente verbindingen (hopelijk...)
- Klein -> massaproduc2e (één produc2ebatch: tot miljoenen tableuen)
- Betrouwbaar: consisten2e gedurende de levenscyclus
Gezondheid/GM: mensenrechten als onderdeel van Sustainable Development Goals (SDGs)
• Kwaliteit: Consistente en betrouwbare balans tussen effec2viteit en risico
• Maar ook: minder afval (geen revisies/terugroepac2es/verlopen/afvaldumpingen/
vernie2gingen) en een lagere menselijke en maatschappelijke belas2ng
• HeeZ een aanzienlijke invloed op DUURZAAMHEID
Betere kwaliteit van therapiën = betere beschikbaarheid voor pa0ënten
WAT KAN ER MISGAAN?
Classifica2e van batch-terugroepac2es vanwege kwaliteitsgebreken (EMA)
• KLASSE 1: Gebreken die poten2eel levensbedreigend zijn of een erns2g
gezondheidsrisico kunnen vormen.
o Vb.: verkeerd API, verkeerde dosis, contamina2e…
• KLASSE 2: Gebreken die ziekte of slechte behandeling kunnen veroorzaken, maar niet
tot klasse 1 behoren.
o Vb.: fout label, ontbrekende/onjuiste info in bijsluiter, contamina2e, onveilige
slui2ng…
• KLASSE 3: Gebreken die mogelijk geen significant gevaar vormen, maar waarvoor om
andere redenen een terugroepac2e is gestart (misschien niet vereist door de bevoegde
autoriteit), maar die niet tot klasse 1 of 2 behoren.
o Vb.: defecte verpakking, defecte slui2ng, verontreiniging
4
HOOFDSTUK 1 – INTRODUCTIE
1.1 GENEESMIDDELEN-ONTWIKKELING
Het is onze missie
(ons = allen op dit gebied werkzaam (industrie/overheden/universiteiten, alle disciplines))
om verlich2ng en hoop te bieden aan miljoenen pa2ënten over de hele wereld, inclusief die
in Afrika, en we moeten dat zo snel en efficiënt mogelijk doen, omdat … de pa=ent wacht!
Farmaceu2sche industrie: belangrijk; bv. AIDS-therapie;
zonder therapie: overlijden.
HAART = "Highly ac2ve an2retroviral therapy" =
medica2eregime voor behandeling van "humaan
immunodeficiën2evirus type 1 (hiv-1)"
WHO-prioriteitsziekten voor Europa en de wereld (basis 2013)
• Resisten2e tegen an2bacteriële geneesmiddelen
• Pandemische influenza
• Ischemische hartziekte
• Diabetes
• Kanker
• Acute beroerte
• HIV/AIDS
• Tuberculose
• Verwaarloosde tropische ziekten
• Malaria
• Alzheimer en andere vormen van demen2e
• Artrose
• Lage rugpijn
Het kenmerk dat alle door de WHO gedefinieerde aandoeningen gemeen hebben, is hun
farmaceu=sche tekortkoming (geen GM).
1
,Lijst van prioritaire ziekten volgens de Blueprint (WHO februari 2018)
= specifieke infec2eziekten met poten2eel om een noodsitua2e voor de volksgezondheid te
veroorzaken (epidemie-/pandemiepoten2eel) + afwezigheid van effec2eve GM en/of vaccins
à dringende behoe]e aan versneld onderzoek en ontwikkeling van behandelingen voor:
1. Krim-Congo hemorragische koorts (Crimean-Congo haemorrhagic fever, CCHF; teken)
2. Ebolavirusziekte en Marburgvirusziekte
3. Lassa-koorts
4. Midden-Oosten respiratoir syndroom coronavirus (MERS-CoV) en erns2g acuut
respiratoir syndroom (SARS)
5. Nipah- en henipavirale ziekten
6. Ri] Valley-koorts (RVF)
7. Zika
8. "Ziekte X" (pathogeen momenteel onbekend)
=> BIJGEWERKTE LIJST (WHO 2020)
+ COVID-19: Sinds 31/12/19 en in de week van 2021-37 zijn er 229.415.774 gevallen gemeld
(in overeenstemming met de toegepaste gevalsdefini2es en teststrategieën in de getroffen
landen), waaronder 4.699.359 sterfgevallen.
Wereldwijd sterZ er elke 5 seconden een kind (< 15 jaar), meestal door oorzaken die
voorkomen of behandeld hadden kunnen worden.
Meer dan 6 miljoen kinderen < 15 jaar s2erven in 2017
Meerderheid (> 5 miljoen): in de eerste 5 levensjaren (pasgeborenen: ca. 50%)
• Oorzaken: complica2es 2jdens geboorte, longontsteking, diarree, neonatale sepsis en
malaria.
• Meerderheid in Sub-Sahara Afrika en Zuid-Azië
(Maar posi2eve trend: komende van 13 miljoen in 1990)
Oplossingen: medicijnen, incl. vaccins en proper water
2
,Hoe kunnen we deze situa2e verbeteren?
Þ Ontdekkingen en innova2es
Þ Prioriteiten stellen
Nobelprijzen in fysiologie of geneeskunde
- 2015: William C. Campbell, Satoshi Ōmura en Youyou Tu: nieuwe therapieën tegen
infec2es door rondwormparasieten (ivermec=ne) en malaria (artemisinine)
- 2018: Tasuku Honjo (PD-1) en James Allison (CTLA-4): kankertherapie door remming
van nega=eve immuunregula=e
o CTLA4: in de jaren negen0g => eind 1994: Proof of Concept (POC) bij muizen =>
in 2010: belangrijke klinische studie
ZIKA VIRUS:
Therapeu2sche behandeling van Zika-virusinfec2e met hersenpenetrerend an2viraal pep2de.
COVID-19:
1) Versnel de ontwikkeling, produc2e en eerlijke toegang tot COVID-19-diagnos2ek, -
therapieën en -vaccins
2) SNEL: doe iets zinvols, bv. Real World Data (RWD) voor hergebruik (repurposing)
Bij ouderen
3
, 1.2 KWALITEIT VAN GM
Wat maakt geneesmiddelen tot een bijzondere groep producten?
- Bedoeld om pa2ënten beter te maken
- Potente verbindingen (hopelijk...)
- Klein -> massaproduc2e (één produc2ebatch: tot miljoenen tableuen)
- Betrouwbaar: consisten2e gedurende de levenscyclus
Gezondheid/GM: mensenrechten als onderdeel van Sustainable Development Goals (SDGs)
• Kwaliteit: Consistente en betrouwbare balans tussen effec2viteit en risico
• Maar ook: minder afval (geen revisies/terugroepac2es/verlopen/afvaldumpingen/
vernie2gingen) en een lagere menselijke en maatschappelijke belas2ng
• HeeZ een aanzienlijke invloed op DUURZAAMHEID
Betere kwaliteit van therapiën = betere beschikbaarheid voor pa0ënten
WAT KAN ER MISGAAN?
Classifica2e van batch-terugroepac2es vanwege kwaliteitsgebreken (EMA)
• KLASSE 1: Gebreken die poten2eel levensbedreigend zijn of een erns2g
gezondheidsrisico kunnen vormen.
o Vb.: verkeerd API, verkeerde dosis, contamina2e…
• KLASSE 2: Gebreken die ziekte of slechte behandeling kunnen veroorzaken, maar niet
tot klasse 1 behoren.
o Vb.: fout label, ontbrekende/onjuiste info in bijsluiter, contamina2e, onveilige
slui2ng…
• KLASSE 3: Gebreken die mogelijk geen significant gevaar vormen, maar waarvoor om
andere redenen een terugroepac2e is gestart (misschien niet vereist door de bevoegde
autoriteit), maar die niet tot klasse 1 of 2 behoren.
o Vb.: defecte verpakking, defecte slui2ng, verontreiniging
4
