VERBINTENISSENRECHT
Door Charlotte Wilmotte
Universiteit Antwerpen
Prof. Britt Weyts, 2024-2025
1
Charlotte Wilmotte – 2024-2025
,Voorbeeld examenvragen..................................................................7
Theorievragen..............................................................................................7
Stellingenvragen...........................................................................................7
Casussen......................................................................................................8
DEEL 1: Het begrip verbintenis en de soorten verbintenissen............15
Hoofdstuk 1: Het begrip verbintenis...........................................................15
A. Rechtsband tussen personen.......................................................................................................16
B. Ontstaan uit een RH of andere gedraging (zoals rechtsfeit)..........................................................16
C. Met het ontstaan van in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp........................................16
D. Kan in rechte worden afgedwongen............................................................................................17
Hoofdstuk 2: de verschillende soorten verbintenissen................................18
Indeling volgens het voorwerp van de verbintenis...........................................................................18
Indeling volgens aantal SE’s / SA’s...................................................................................................22
Indeling volgens de modaliteiten.....................................................................................................30
DEEL 2: De bronnen & gevolgen van verb’en.....................................40
H1: De verb door eenzijdige wilsuiting........................................................40
H2: De schijn- / vetrouwensleer..................................................................41
H3: De OK: definitie & soorten....................................................................43
Definitie OK.....................................................................................................................................43
Consensuele, zakelijke & plechtige OK’en........................................................................................43
Eenzijdige & wederkerige contracten..............................................................................................45
OK’en ten kosteloze titel & ten bezwarende titel.............................................................................45
Vergeldende & kanscontracten........................................................................................................45
Toetredingscontracten & standaardbedingen..................................................................................46
Contract met een consument..........................................................................................................46
Benoemde, onbenoemde & gemengde contracten..........................................................................47
Contracten intuitu personae............................................................................................................48
Hoofdcontracten & bijkomende contracten.....................................................................................48
Aflopende OK’en, duurcontracten & langdurige OK’en....................................................................48
H4: De socialisering vh contractenrecht......................................................49
De theorie vd wilsautonomie...........................................................................................................49
De socialisering vh contractenrecht: nuancering wilsautonomie......................................................50
H5: De totstandkoming vd OK.....................................................................56
De precontractuele fase..................................................................................................................56
2
Charlotte Wilmotte – 2024-2025
, Sluiten vd OK: aanbod & aanvaarding..............................................................................................60
StandaardVW’en.............................................................................................................................62
H6: Geldigheidsvereisten vd OK..................................................................65
1. De wilsovereenstemming (toestemming van partijen).................................................................66
2. De bekwaamheid.........................................................................................................................73
3. Het voorwerp..............................................................................................................................75
4. De oorzaak...................................................................................................................................79
DEEL 3: De gevolgen vh contract voor de contractpartijen................82
H1: De interpretatie & de uitvoering te goeder trouw vh contract...............82
Interpretatie vd OK..........................................................................................................................82
Inhoud vh contract..........................................................................................................................85
De uitvoering ter goeder trouw & verbod op rechtsmisbruik ...........................................................87
H2: De contractuele aansprakelijkheid........................................................91
Voor eigen gedrag...........................................................................................................................92
Voor hulppersonen..........................................................................................................................92
Voor hulpvoorwerpen.....................................................................................................................93
Overmacht......................................................................................................................................95
Contractuele aansprakelijkheidsregelingen.....................................................................................98
H3: Sancties bij contractbreuk...................................................................101
Uitvoering in natura......................................................................................................................102
Schadeherstel................................................................................................................................104
Ontbinding....................................................................................................................................108
Prijsvermindering..........................................................................................................................113
Schorsing van verb’en....................................................................................................................114
H4: Gronden & gevolgen van tenietgaan van OK’en..................................117
Het tenietgaan van verb’en...........................................................................................................117
Nietigheid......................................................................................................................................117
Eenzijdige opzegging......................................................................................................................124
Postcontractuele verb’en...............................................................................................................127
DEEL 4: Gevolgen vh contract voor derden......................................129
H1: Algemeen...........................................................................................129
H2: Onderscheid tussen contractpartijen & derden...................................129
Onderscheid contractspartijen / derden........................................................................................129
H3: Relativiteit vd obligatoire (interne) gevolgen......................................131
Relativiteit van obligatoire interne gevolgen.................................................................................131
3
Charlotte Wilmotte – 2024-2025
, Actieve uitz....................................................................................................................................132
Passieve uitz..................................................................................................................................135
H4: Tegenwerpbaarheid vd externe gevolgen...........................................137
Draagwijdte & betekenis van tegenstelbaarheid externe gevolgen................................................137
Derdemedeplichtigheid aan andermans contractbreuk.................................................................139
Pauliaanse vordering.....................................................................................................................139
Veinzing / simulatie.......................................................................................................................141
DEEL 5: De rechtsfeiten...................................................................141
Begrip oneigenlijke / quasi-contracten..........................................................................................141
H1: De zaakwaarneming...........................................................................142
H2: De onverschuldigde betaling...............................................................145
H3: De ongerechtvaardigde verrijking.......................................................147
DEEL 6: Overdracht van verb’en & contracten.................................149
H1: De overdracht (/ cessie) van schuldvordering......................................150
Definitie........................................................................................................................................150
Kenmerken....................................................................................................................................151
Totstandkoming............................................................................................................................152
Tegenwerpelijkheid.......................................................................................................................153
Gevolgen.......................................................................................................................................153
H2: Schuld- & contractoverdracht.............................................................154
Schuldoverdracht..........................................................................................................................154
Contractsoverdracht......................................................................................................................156
DEEL 7: Tenietgaan of uitdoven vd verb / rechtsvordering..............157
H1: Nakoming vd verb / betaling...............................................................157
Begrip betaling..............................................................................................................................157
ToepassingsVW’en.........................................................................................................................157
Betaling van een geldsom..............................................................................................................160
Modaliteiten vd betaling...............................................................................................................163
Gedwongen betaling......................................................................................................................168
H2: Schuldvernieuwing.............................................................................171
Begrip............................................................................................................................................172
ToepassingsVW’en.........................................................................................................................172
Bewijs schuldvernieuwing.............................................................................................................173
Gevolgen.......................................................................................................................................173
4
Charlotte Wilmotte – 2024-2025
Door Charlotte Wilmotte
Universiteit Antwerpen
Prof. Britt Weyts, 2024-2025
1
Charlotte Wilmotte – 2024-2025
,Voorbeeld examenvragen..................................................................7
Theorievragen..............................................................................................7
Stellingenvragen...........................................................................................7
Casussen......................................................................................................8
DEEL 1: Het begrip verbintenis en de soorten verbintenissen............15
Hoofdstuk 1: Het begrip verbintenis...........................................................15
A. Rechtsband tussen personen.......................................................................................................16
B. Ontstaan uit een RH of andere gedraging (zoals rechtsfeit)..........................................................16
C. Met het ontstaan van in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp........................................16
D. Kan in rechte worden afgedwongen............................................................................................17
Hoofdstuk 2: de verschillende soorten verbintenissen................................18
Indeling volgens het voorwerp van de verbintenis...........................................................................18
Indeling volgens aantal SE’s / SA’s...................................................................................................22
Indeling volgens de modaliteiten.....................................................................................................30
DEEL 2: De bronnen & gevolgen van verb’en.....................................40
H1: De verb door eenzijdige wilsuiting........................................................40
H2: De schijn- / vetrouwensleer..................................................................41
H3: De OK: definitie & soorten....................................................................43
Definitie OK.....................................................................................................................................43
Consensuele, zakelijke & plechtige OK’en........................................................................................43
Eenzijdige & wederkerige contracten..............................................................................................45
OK’en ten kosteloze titel & ten bezwarende titel.............................................................................45
Vergeldende & kanscontracten........................................................................................................45
Toetredingscontracten & standaardbedingen..................................................................................46
Contract met een consument..........................................................................................................46
Benoemde, onbenoemde & gemengde contracten..........................................................................47
Contracten intuitu personae............................................................................................................48
Hoofdcontracten & bijkomende contracten.....................................................................................48
Aflopende OK’en, duurcontracten & langdurige OK’en....................................................................48
H4: De socialisering vh contractenrecht......................................................49
De theorie vd wilsautonomie...........................................................................................................49
De socialisering vh contractenrecht: nuancering wilsautonomie......................................................50
H5: De totstandkoming vd OK.....................................................................56
De precontractuele fase..................................................................................................................56
2
Charlotte Wilmotte – 2024-2025
, Sluiten vd OK: aanbod & aanvaarding..............................................................................................60
StandaardVW’en.............................................................................................................................62
H6: Geldigheidsvereisten vd OK..................................................................65
1. De wilsovereenstemming (toestemming van partijen).................................................................66
2. De bekwaamheid.........................................................................................................................73
3. Het voorwerp..............................................................................................................................75
4. De oorzaak...................................................................................................................................79
DEEL 3: De gevolgen vh contract voor de contractpartijen................82
H1: De interpretatie & de uitvoering te goeder trouw vh contract...............82
Interpretatie vd OK..........................................................................................................................82
Inhoud vh contract..........................................................................................................................85
De uitvoering ter goeder trouw & verbod op rechtsmisbruik ...........................................................87
H2: De contractuele aansprakelijkheid........................................................91
Voor eigen gedrag...........................................................................................................................92
Voor hulppersonen..........................................................................................................................92
Voor hulpvoorwerpen.....................................................................................................................93
Overmacht......................................................................................................................................95
Contractuele aansprakelijkheidsregelingen.....................................................................................98
H3: Sancties bij contractbreuk...................................................................101
Uitvoering in natura......................................................................................................................102
Schadeherstel................................................................................................................................104
Ontbinding....................................................................................................................................108
Prijsvermindering..........................................................................................................................113
Schorsing van verb’en....................................................................................................................114
H4: Gronden & gevolgen van tenietgaan van OK’en..................................117
Het tenietgaan van verb’en...........................................................................................................117
Nietigheid......................................................................................................................................117
Eenzijdige opzegging......................................................................................................................124
Postcontractuele verb’en...............................................................................................................127
DEEL 4: Gevolgen vh contract voor derden......................................129
H1: Algemeen...........................................................................................129
H2: Onderscheid tussen contractpartijen & derden...................................129
Onderscheid contractspartijen / derden........................................................................................129
H3: Relativiteit vd obligatoire (interne) gevolgen......................................131
Relativiteit van obligatoire interne gevolgen.................................................................................131
3
Charlotte Wilmotte – 2024-2025
, Actieve uitz....................................................................................................................................132
Passieve uitz..................................................................................................................................135
H4: Tegenwerpbaarheid vd externe gevolgen...........................................137
Draagwijdte & betekenis van tegenstelbaarheid externe gevolgen................................................137
Derdemedeplichtigheid aan andermans contractbreuk.................................................................139
Pauliaanse vordering.....................................................................................................................139
Veinzing / simulatie.......................................................................................................................141
DEEL 5: De rechtsfeiten...................................................................141
Begrip oneigenlijke / quasi-contracten..........................................................................................141
H1: De zaakwaarneming...........................................................................142
H2: De onverschuldigde betaling...............................................................145
H3: De ongerechtvaardigde verrijking.......................................................147
DEEL 6: Overdracht van verb’en & contracten.................................149
H1: De overdracht (/ cessie) van schuldvordering......................................150
Definitie........................................................................................................................................150
Kenmerken....................................................................................................................................151
Totstandkoming............................................................................................................................152
Tegenwerpelijkheid.......................................................................................................................153
Gevolgen.......................................................................................................................................153
H2: Schuld- & contractoverdracht.............................................................154
Schuldoverdracht..........................................................................................................................154
Contractsoverdracht......................................................................................................................156
DEEL 7: Tenietgaan of uitdoven vd verb / rechtsvordering..............157
H1: Nakoming vd verb / betaling...............................................................157
Begrip betaling..............................................................................................................................157
ToepassingsVW’en.........................................................................................................................157
Betaling van een geldsom..............................................................................................................160
Modaliteiten vd betaling...............................................................................................................163
Gedwongen betaling......................................................................................................................168
H2: Schuldvernieuwing.............................................................................171
Begrip............................................................................................................................................172
ToepassingsVW’en.........................................................................................................................172
Bewijs schuldvernieuwing.............................................................................................................173
Gevolgen.......................................................................................................................................173
4
Charlotte Wilmotte – 2024-2025
