Samenvatting Pedagogisch handelen

PEDAGOGISCH HANDELEN
1. HET PEDAGOGISCH MODEL

Een dynamisch gegeven waarbij de diverse aspecten
voortdurend op elkaar inwerken




1.1 HET KIND EN ZIJN PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN

Kind staat centraal in dit model want het is uniek
-> er kunnen geen 2 gelijke kinderen in je klas zitten, je benadering en aanpak zal bij elk kind anders zijn

Rond het kind staan psychologische basisbehoeften:

1. Verbondenheid
- Ik hoor erbij
- Kinderen hebben behoefte aan veiligheid en geborgenheid
- Als je aandacht hebt voor een warme en hechte band vergroot je de kans dat de kinderen zich
aanvaard en op hun gemak voelen
2. Competentie
- Ik kan het
- Kinderen hebben behoefte om dingen te kunnen, om dingen goed te doen
- Je zult het vertrouwen van kinderen stimuleren waardoor kinderen nog meer gestimuleerd
worden om hun best te doen en ervoor te gaan
3. Autonomie
- Ik wil het zelf
- Kinderen willen zelf sturing geven aan wat ze doen
- Je biedt situaties aan, geeft opdrachten waarin kinderen zelf keuzes kunnen maken en
beslissingen kunnen nemen

1.2 EEN PEDAGOGISCH ANTWOORD: DE BASISHOUDING VAN DE LEERKRACHT

Rond het kind en de basisbehoeften bevinden zich de 4 houdingen van de opvoeder

1. Waarderen
- Het onvoorwaardelijk accepteren van het zijn van elk kind
- Kind ervaart dat het er mag zijn met al zijn kenmerken
- Je neemt de kinderen serieus en herkent hun kwaliteiten + doet er beroep op
-> stimuleert talenten, geeft hen verantwoordelijkheid en betrekt hen bij beslissingen



1

, 2. Ondersteunen
- Je biedt het kind een helpende hand om de wereld rondom zich met vertrouwen te verkennen
- Het kind ervaart in relatie met anderen, het ontstaan en de bevestiging van vertrouwen in
zichzelf
3. Uitdagen
- Je activeert het kind om op verkenning te gaan, zaken te ervaren en te ontdekken, te
experimenteren, eigen beslissingen te nemen
-> hierdoor ontwikkelt het zich verder in zijn kunnen en zijn
- Het kind ontdekt geleidelijk aan wie het is en wat zijn talenten zijn
4. Vertrouwen
- Je laat het kind ervaren dat je in hem gelooft
- We stellen ons blijvend beschikbaar en stemmen onze ondersteuning af op de noden van het
kind

1.3 CONTEXTEN WAARBINNEN PEDAGOGISCH HANDELEN PLAATSVINDT

Rond het kind, de psychologische basisbehoeften en de houding van de leerkracht bevinden zich de
diverse contexten waarin het kind zich beweegt
-> je krijgt hierdoor een beter beeld van het kind

1. Thuiscontext (gezin)
- De actoren zijn hier de primaire opvoeders van het kind die in gezinsverband samenleven
- Ook grootouders en andere familieleden waar het kind veelvuldig mee in contact is, horen
hier thuis
2. Peergroup
- De klasgroep
- Ook diverse groepen zoals de jeugdbeweging, sportclub, muziekacademie…
3. Leerkracht
- Je gaat een relatie aan met elk kind
- Elk kind brengt veel tijd door op school
- In omgang met kinderen zal je een eigen inkleuring geven aan waarden, ondersteunen,
uitdagen en vertrouwen
4. School
- Het is een instituut met eigen normen en waarden die niet noodzakelijk gelijk lopen met deze
van het gezin
5. Buurt
- Elk kind groeit op in een wij met meer of minder sociale contacten, gedeelde waarden en
normen

1.4 ALGEMENE CONTEXT WAARBINNEN OPVOEDEN PLAATSVINDT

Buitenste schijf van het pedagogisch model omvat het maatschappij- en mensbeeld van de plek waar
het kind leeft

• Elke maatschappij legt waarden en normen op in verband met het omgaan met kinderen en
jongeren
-> hieraan dient iedereen zich binnen die maatschappij te houden
• Opvoeding speelt zich af binnen een bepaalde tijdsgeest
- De kinderen van vandaag groeien op in een andere maatschappelijke context dan de
kinderen die 50 jaar geleden op de schoolbanken zaten




2

, 2. HET KIND EN ZIJN PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN

Het kind is een vertrekpunt voor ons handelen als leerkracht

• Hedendaags beschouwen we het kind als een volwaardig wezen dat in staat is zelf te denken en
te handelen
-> het is een evenwaardige gesprekspartner met eigen ideeën en ambities
• Een positief pedagogisch klimaat is noodzakelijk
- Wordt mede gerealiseerd in een veilige, vertrouwd aanvoelde en stimulerende leer- en
leefomgeving waarin het kind en de leerkracht zich erkend voelen in aanwezigheid,
capaciteit en persoonlijkheid

2.1 DE BEHOEFTE AAN VERBONDENHEID – IK HOOR ERBIJ

Het kind voelt zich begrepen en aanvaard door de leerkracht
-> het kan met moeilijkheden, twijfels en vragen terecht bij de leerkracht en voelt zich gehoord

HECHTINGSTHEORIE
• Elk kind heeft nood aan veiligheid en geborgenheid
- het geborgen gevoel met er vanaf het begin zijn
-> op dit moment vindt het hechtingsproces plaats
~ de baby bouwt een positieve emotionele band op met een specifiek
opvoedingsfiguur
~ de kwaliteit van deze band heeft invloed op de manier waarop een kind omgaat met
anderen voor de rest van zijn leven
• Een veilige hechting is wnr. Het kind zijn directe opvoeder als thuisbasis gebruikt en zich op zijn
gemak voelt als deze aanwezig is
-> hij raakt niet van streek als deze even weggaat en als ze terugkomt gaan ze er naartoe
- Dit heeft het voordeel van op lange termijn minder psychische problemen te hebben,
sociaal en emotioneel vaardiger te zijn…

BIJ EEN GROEP HOREN
• De motivatie om te leren kan versterkt worden door de basisbehoefte verbondenheid
• Het samen streven naar een doel is 1 van de dingen die ons gelukkig maakt
• We kunnen ons binnen een groep optrekken aan elkaars discipline en toewijding

VERBONDENHEID MET DE LEERKRACHT
• Als er geen klik is tussen de leraar en leerling, zal er weinig verbondenheid zijn
• De relatie tussen leerlingen en leerkrachten kan versterkt worden door het ontdekken van
gelijkenissen met de leerkracht




3