MREU 2025
Les 1: donderdag 13 februari
Indien er geen akkoorden zijn tussen landen: in principe alles mogelijk: je
zou kunnen quotas stellen, douanes, … (zie Tump). Dat is een wereld
zonder vrijhandel.
Die situatie bestaat nog maar weinig in de wereld, we hebben zoiets als de
WTO: set van verdragen met regels die minimumvorm van vrije handel wilt
voorzien.
Heel groot aantal spelers is lid van die WTO
Die basisregel is non-discriminatie.
2 subnaties
- Most favoured nation: wnnr 1 lid van organisatie naar ander lid
voordeel geeft, moet dat ook naar de andere leden.
- National treatment: eenmaal goed is binnengebracht obv regels,
mag je het niet meer verschillend behandelen met uw eigen
goederen.
Dus eenmaal poort door: zelfde behandelen als andere leden.
Sinds aantal jaren: LS sturen geen leden meer naar geschillenbeslechting
Geen afdwining meer, maar veel LS houden zich er vrijwillig aan.
Dus boven: je bent vrij, daaronder: minimumscenario: WTO, daarna
kun je afspraken maken met landen: je gaat bvb voor vrijhandelzone
Een stap verder dan WTO is dat je afspraken maakt met andere landen,
bvb vrijhandelszone.
In WTO verdrag gedefinieerd (GATT). In gewone woorden: je gaat goederen
niet meer taxeren als ze uw land binnenkomen.
Dat zorgt voor bureaucratische moeilijkheden.
Bvb stel land A en B zeggen je moet niet meer betalen, land C doet er niet
aan mee.
Hoe kan die dan goedkoopst naar land B gaan? Via land A. want zo spaart
die 10 cent uit. Dit is niet de bedoeling
Daarom rules of origin nodig. Je moet weten vanwaar de goederen
komen.
Bvb het komt van Vietnam en gaat naar EU.
In praktijk zien we hieromtrent veel litige. Heel veel
autoproducenten hebben assemblage in Mexico. Dan zeggen we
tegen amerika, die auto komt uit mexico, maar alle onderdelen
komen wel uit andere landen.
o (Stap 0 is de WTO)
o Vrijhandelsakkoorden (stap 1)
EU is enige unie die dit soort akkoorden kunnen sluiten.
,We hebben zo’n akkoorden bvb met Canada.
99% van alle mogelijke douane naar 0 gebracht.
Ander typisch voorbeeld. UK: na brexit wilden zij blijven handel voeren.
= gratis bewegen tussen leden
o Douane unie (stap 2)
Dit is ook een minstens vrijhandelszone. Dat blijft dus gelden
Naar buitenwereld toe is er een gemeenschappelijk tarief (voor landen die
geen lid zijn)
Dus tussen A en B is akkoord. Voor C geldt 1 tarief tav A of B
EU is ook zo’n douane unie. Gemeenschappelijk tarief voor landen buiten
EU. Japan moet bvb zelfde betalen indien het binnenkomt via Zeebrugge
of Athene.
Elk goed krijgt zijn eigen code. Je moet dan onderzoeken wat de code is
voor jouw product dat je wil binnenbrengen in de EU, daar staat hoeveel je
moet betalen.
Kan EU ook douane unies afsluiten met andere LS?
EU en Turkije hebben dat omdat men dacht dat Turkije ging
toetreden tot EU.
Douane unie definitie: 2 facetten: (1) vrijhandelszone (2) gemeensch
tarief naar derde landen toe.
Er is vrijhandelszone voor bepaalde producten: OK
+ er is gemeenschappelijk tarief voor bepaalde producten: OK
Die ovk is vrij cruciaal
= nog altijd gratis bewegen, maar naar derden zelfde tarief heffen
o Interne markt (stap 3)
Goederen/ personen/ diensten/ kapitaal
Ook manieren om goederen te produceren vrij laten bewegen
“Burgerschap van de unie”: het is ooit gestart als economisch project,
meer en meer ook niet-economische actoren die zich vrij kunnen
bewegen. Ook niet economische facetten geregeld dus
Volgende stap: EMU
o EMU (stap 4)
Wilt zeggen dat je gemeenschappelijk beleid gaat voeren qua economie en
munt
EU was interne markt tot eeuwwisseling, nu is het ook EMU
Na EMU kan je nog veel verder gaan.
,Bvb europees migratiebeleid, dat komt ook door interne markt. Je hebt
dan gemeenschappelijk buitengrens beleid nodig
Bvb europese green deal: elke LS moet dan mee
Dit was het concept vrijhandel
Waarom is dat belangrijk?: 4 perspectieven
I. ECONOMISCH:
Hypothese 1:
Uiteraard eco belangrijk. Waarom is eco model vrijhandel
voordelig voor LS
Productie chocolade en olijfolie
- Stel men wilt in BE 100kg choco maken: in BE kost dat 5 uur, in IT kost
dat 6 uur
- In BE kost olijfolie 10u en in IT 3 uur
- Men heeft slechts 90u per land
Stel nu elk van die landen sluit zich af en zegt we gaan geen
handel drijven, we gaan autonoom de producten maken, je kan
autonoom dan de 90 uur spenderen.
In totaal 1500 kg choco en 3000l olijfolie
BE productiever voor choco en IT productiever voor olijfolie.
In dit geval zeg je doe gwn vrijhandel en doe dan enkel waar je best in
bent.
Je krijgt dan een betere verhouding: best tijd spenderen waar je best in
bent
Hypothese 2:
BE en DUI
Geen vrijhandel vs wel vrijhandel.
BE is in alles efficienter dan DUI. Wat zegt eco theorie dan? Eco zegt
kijk niet hoe landen zich verhouden maar ook hoe producten zich
verhouden. Je had 200 kg choco kunnen maken in zelfde tijd als 100l
in BE
In DUI laat je heel veel choco liggen door ook olijfolie te maken
Door je bezig te houden met choco laat je meer olijfolie liggen in BE
dan in DUI
Verhouding zit anders.
je hebt 150 liter olijfolie gecreeerd door te specialiseren: BE in
olijfolie en DUI in chocolade
JURIDISCH:
Dit is de theorie van het comparatief kostenvoordeel.
Niet naar landen als dusdanig apart kijken, maar ook naar producten. Je
moet kijken wie efficienter is in product maken ookal is land in algemeen
trager.
, Dit is theoretisch model met sterke beperkingen.
- Transactiekosten
- Juridische obstakels: verschillende obstakels die je nog steeds bij
vrijhandel kan hebben.
- Sociaal en culturele factoren: mensen verliezen job enz.
- Protectionisme: we willen dat sommige producten in ons land blijven.
Er zijn ook verliezers, maar het economisch model krijgt wel bovenhand
II. GEOPOLITIEK
Ook vanuit geopolitiek standpunt interne markt nodig
We zien dat qua inwoners china erboven uitsteekt, qua
economische productie zit het dicht bij elkaar.
Als we DUI en BE erbij plaatsen: als we op wereld toneel komen
en iets willen onderhandelen met grote spelers, alleen gaat dat
niet zo simpel. Als via interne markt is dat veel interessanter
Zonder interne markt betekenen we weinig op internationaal
belang.
III. JURIDISCH
BE parlement en HvJ EU
Europees recht gaat boven nationaal recht. Als een nationaal
parlement een wet stemt, die indruist tegen interne markt:
juridisch zal interne markt winnen
Juridisch heel machtig wapen dus
IV. MAATSCHAPPELLIJK
Schumanverklaring in achterhoofd houden
Nobelprijs verkregen omdat er zolang geen oorlog is geweest. Dat
was door idee Schuman en Monet die waarheid bleek.
We gaan ook met andere maatschappelijke ideeen in aanmerking komen.
Links zie je fernpass (?) die is heel belangijk, maar loopt ook door mooi
natuurgebied. Er werd heel veel actie tegen gevoerd.
Dat vrij verkeer kwam in gevaar, maar er zijn ook andere maatschappelijke
waarden: milieu, vrije mening, duurzaamheid
Individueel: iedereen komt bijna elke dag in aanmerking met interne
markt. Vele pakjes komen uit Nederland naar België, dat is door het vrij
verkeer.
+
Als je grens passeert zie je vaak oude gebouwen, vroeger moest je
daar stoppen, nu totaal niet meer.
+
Heel wat bijkomende regelingen om interne markt te ondersteunen.
Bvb je gaat skien, je gaat uw mobiel abonnement nog op zelfde
manier kunnen gebruiken, dat is ook vanuit idee interne markt
Les 1: donderdag 13 februari
Indien er geen akkoorden zijn tussen landen: in principe alles mogelijk: je
zou kunnen quotas stellen, douanes, … (zie Tump). Dat is een wereld
zonder vrijhandel.
Die situatie bestaat nog maar weinig in de wereld, we hebben zoiets als de
WTO: set van verdragen met regels die minimumvorm van vrije handel wilt
voorzien.
Heel groot aantal spelers is lid van die WTO
Die basisregel is non-discriminatie.
2 subnaties
- Most favoured nation: wnnr 1 lid van organisatie naar ander lid
voordeel geeft, moet dat ook naar de andere leden.
- National treatment: eenmaal goed is binnengebracht obv regels,
mag je het niet meer verschillend behandelen met uw eigen
goederen.
Dus eenmaal poort door: zelfde behandelen als andere leden.
Sinds aantal jaren: LS sturen geen leden meer naar geschillenbeslechting
Geen afdwining meer, maar veel LS houden zich er vrijwillig aan.
Dus boven: je bent vrij, daaronder: minimumscenario: WTO, daarna
kun je afspraken maken met landen: je gaat bvb voor vrijhandelzone
Een stap verder dan WTO is dat je afspraken maakt met andere landen,
bvb vrijhandelszone.
In WTO verdrag gedefinieerd (GATT). In gewone woorden: je gaat goederen
niet meer taxeren als ze uw land binnenkomen.
Dat zorgt voor bureaucratische moeilijkheden.
Bvb stel land A en B zeggen je moet niet meer betalen, land C doet er niet
aan mee.
Hoe kan die dan goedkoopst naar land B gaan? Via land A. want zo spaart
die 10 cent uit. Dit is niet de bedoeling
Daarom rules of origin nodig. Je moet weten vanwaar de goederen
komen.
Bvb het komt van Vietnam en gaat naar EU.
In praktijk zien we hieromtrent veel litige. Heel veel
autoproducenten hebben assemblage in Mexico. Dan zeggen we
tegen amerika, die auto komt uit mexico, maar alle onderdelen
komen wel uit andere landen.
o (Stap 0 is de WTO)
o Vrijhandelsakkoorden (stap 1)
EU is enige unie die dit soort akkoorden kunnen sluiten.
,We hebben zo’n akkoorden bvb met Canada.
99% van alle mogelijke douane naar 0 gebracht.
Ander typisch voorbeeld. UK: na brexit wilden zij blijven handel voeren.
= gratis bewegen tussen leden
o Douane unie (stap 2)
Dit is ook een minstens vrijhandelszone. Dat blijft dus gelden
Naar buitenwereld toe is er een gemeenschappelijk tarief (voor landen die
geen lid zijn)
Dus tussen A en B is akkoord. Voor C geldt 1 tarief tav A of B
EU is ook zo’n douane unie. Gemeenschappelijk tarief voor landen buiten
EU. Japan moet bvb zelfde betalen indien het binnenkomt via Zeebrugge
of Athene.
Elk goed krijgt zijn eigen code. Je moet dan onderzoeken wat de code is
voor jouw product dat je wil binnenbrengen in de EU, daar staat hoeveel je
moet betalen.
Kan EU ook douane unies afsluiten met andere LS?
EU en Turkije hebben dat omdat men dacht dat Turkije ging
toetreden tot EU.
Douane unie definitie: 2 facetten: (1) vrijhandelszone (2) gemeensch
tarief naar derde landen toe.
Er is vrijhandelszone voor bepaalde producten: OK
+ er is gemeenschappelijk tarief voor bepaalde producten: OK
Die ovk is vrij cruciaal
= nog altijd gratis bewegen, maar naar derden zelfde tarief heffen
o Interne markt (stap 3)
Goederen/ personen/ diensten/ kapitaal
Ook manieren om goederen te produceren vrij laten bewegen
“Burgerschap van de unie”: het is ooit gestart als economisch project,
meer en meer ook niet-economische actoren die zich vrij kunnen
bewegen. Ook niet economische facetten geregeld dus
Volgende stap: EMU
o EMU (stap 4)
Wilt zeggen dat je gemeenschappelijk beleid gaat voeren qua economie en
munt
EU was interne markt tot eeuwwisseling, nu is het ook EMU
Na EMU kan je nog veel verder gaan.
,Bvb europees migratiebeleid, dat komt ook door interne markt. Je hebt
dan gemeenschappelijk buitengrens beleid nodig
Bvb europese green deal: elke LS moet dan mee
Dit was het concept vrijhandel
Waarom is dat belangrijk?: 4 perspectieven
I. ECONOMISCH:
Hypothese 1:
Uiteraard eco belangrijk. Waarom is eco model vrijhandel
voordelig voor LS
Productie chocolade en olijfolie
- Stel men wilt in BE 100kg choco maken: in BE kost dat 5 uur, in IT kost
dat 6 uur
- In BE kost olijfolie 10u en in IT 3 uur
- Men heeft slechts 90u per land
Stel nu elk van die landen sluit zich af en zegt we gaan geen
handel drijven, we gaan autonoom de producten maken, je kan
autonoom dan de 90 uur spenderen.
In totaal 1500 kg choco en 3000l olijfolie
BE productiever voor choco en IT productiever voor olijfolie.
In dit geval zeg je doe gwn vrijhandel en doe dan enkel waar je best in
bent.
Je krijgt dan een betere verhouding: best tijd spenderen waar je best in
bent
Hypothese 2:
BE en DUI
Geen vrijhandel vs wel vrijhandel.
BE is in alles efficienter dan DUI. Wat zegt eco theorie dan? Eco zegt
kijk niet hoe landen zich verhouden maar ook hoe producten zich
verhouden. Je had 200 kg choco kunnen maken in zelfde tijd als 100l
in BE
In DUI laat je heel veel choco liggen door ook olijfolie te maken
Door je bezig te houden met choco laat je meer olijfolie liggen in BE
dan in DUI
Verhouding zit anders.
je hebt 150 liter olijfolie gecreeerd door te specialiseren: BE in
olijfolie en DUI in chocolade
JURIDISCH:
Dit is de theorie van het comparatief kostenvoordeel.
Niet naar landen als dusdanig apart kijken, maar ook naar producten. Je
moet kijken wie efficienter is in product maken ookal is land in algemeen
trager.
, Dit is theoretisch model met sterke beperkingen.
- Transactiekosten
- Juridische obstakels: verschillende obstakels die je nog steeds bij
vrijhandel kan hebben.
- Sociaal en culturele factoren: mensen verliezen job enz.
- Protectionisme: we willen dat sommige producten in ons land blijven.
Er zijn ook verliezers, maar het economisch model krijgt wel bovenhand
II. GEOPOLITIEK
Ook vanuit geopolitiek standpunt interne markt nodig
We zien dat qua inwoners china erboven uitsteekt, qua
economische productie zit het dicht bij elkaar.
Als we DUI en BE erbij plaatsen: als we op wereld toneel komen
en iets willen onderhandelen met grote spelers, alleen gaat dat
niet zo simpel. Als via interne markt is dat veel interessanter
Zonder interne markt betekenen we weinig op internationaal
belang.
III. JURIDISCH
BE parlement en HvJ EU
Europees recht gaat boven nationaal recht. Als een nationaal
parlement een wet stemt, die indruist tegen interne markt:
juridisch zal interne markt winnen
Juridisch heel machtig wapen dus
IV. MAATSCHAPPELLIJK
Schumanverklaring in achterhoofd houden
Nobelprijs verkregen omdat er zolang geen oorlog is geweest. Dat
was door idee Schuman en Monet die waarheid bleek.
We gaan ook met andere maatschappelijke ideeen in aanmerking komen.
Links zie je fernpass (?) die is heel belangijk, maar loopt ook door mooi
natuurgebied. Er werd heel veel actie tegen gevoerd.
Dat vrij verkeer kwam in gevaar, maar er zijn ook andere maatschappelijke
waarden: milieu, vrije mening, duurzaamheid
Individueel: iedereen komt bijna elke dag in aanmerking met interne
markt. Vele pakjes komen uit Nederland naar België, dat is door het vrij
verkeer.
+
Als je grens passeert zie je vaak oude gebouwen, vroeger moest je
daar stoppen, nu totaal niet meer.
+
Heel wat bijkomende regelingen om interne markt te ondersteunen.
Bvb je gaat skien, je gaat uw mobiel abonnement nog op zelfde
manier kunnen gebruiken, dat is ook vanuit idee interne markt
