Aansprakelijkheid &
Verzekeringsrecht
Jits Baert & Hannah Nys 202445094
[E-mailadres]
, Aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht
Inhoudsopgave
1.1 Inleiding........................................................................................................... 7
1.2 De zaakwaarneming..........................................................................................7
1.3 Onverschuldigde betaling..................................................................................8
1.4 onrechtvaardigde verrijking...............................................................................9
2.1 Inleiding & 2.2 Begrip & soorten AH.................................................................11
2.2.1 Begrip............................................................................................................................. 11
2.2.2 Burgerlijke & strafrechtelijke AH-regimes (Let op: kunnen samengaan vb. aanrijding van
auto die wegrijdt) ................................................................................................................... 12
2.2.2.1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid.............................................................................12
2.2.2.2 Burgerlijke AH........................................................................................................... 13
2.2.2.3 Relevantie van het onderscheid...............................................................................14
2.2.3 Persoonlijk & kwalitatieve AH, fout AH, foutloze AH & risico AH.....................................14
2.2.3.1 Persoonlijke & kwalitatieve AH.................................................................................14
2.2.3.2 Fout aansprakelijkheid & foutloze/ objectieve AH.....................................................14
2.2.3.3 Relevantie v onderscheid......................................................................................... 14
Deontologische AH............................................................................................................... 15
Samenloop en co-existentie...................................................................................17
2.3 Korte historiek vh Belgische BCAH recht...........................................................19
2.4 Invoering, krachtlijnen, structuur & systematiek v boek 6 BW & verband met
andere boeken v BW & AH regimes........................................................................20
2.4.1 invoering boek 6 BW....................................................................................................... 20
2.4.2 Krachtlijnen v boek 6 BW................................................................................................ 20
2.4.3 Verband met andere boeken v BW -sommige BCA-onderwerpen => boek 1, boek 3,
boek 5 BW............................................................................................................................... 20
2.4.4 verband met bijzondere AH-regimes..............................................................................21
2.4.5 structuur & systematiek v boek 6 BW.............................................................................21
2.5 Inleidende bepalingen.....................................................................................21
2.5.1 overzicht......................................................................................................................... 21
2.5.2 aanvullend recht............................................................................................................. 21
2.5.3 samenloop & AH regels: Coëxistentie.............................................................................21
2.5.3.1 niet-exclusieve werking v BCA-regels.......................................................................21
2.5.3.2 Samenloop v CAH & BCA & AH v hulppersoon (art 6.3 §1 BW)................................21
Kan je de hulppersonen aansprakelijk stellen? .......................................................................24
2.5.4. Gelijke behandeling v RP & NP art. 6.4 BW....................................................................27
De toerekening v AH ad RP via orgaantheorie onder oude bBCAH recht..............................28
Kwalitatieve AH art 6.15 BW (afzonderlijke grond vr RP v kwalitatieve AH)..........................29
, Aansteller = relevant art.6.14 BW........................................................................................29
2.6. Feiten die tot AH leiden art. 6.5 tem 6.17 BW...................................................29
2.6.1 Inleiding.......................................................................................................................... 29
2.6.2 AH voor eigen daad........................................................................................................ 29
2.6.2.1 Algemeen................................................................................................................. 29
2.6.2.2 Beginsel.................................................................................................................... 29
Soorten AH.............................................................................................................................. 30
Bronnen BCAH – oud recht................................................................................................... 31
2.6.2.3 Definitie van fout...................................................................................................... 31
Fout & subjectief recht............................................................................................................ 35
Subjectieve rechten.............................................................................................................. 35
Materieel bestanddeel van de fout.......................................................................................36
Belangrijke nuances............................................................................................................. 36
Samenloop........................................................................................................................... 36
Rechtsmisbruik = fout............................................................................................................. 36
5 criteria van rechtsmisbruik (art. 3.62 BW).........................................................................36
Gevolgen.............................................................................................................................. 36
Andere gevallen van fout (BCAH)............................................................................................37
Aansprakelijkheid van RP........................................................................................................ 37
BestuurdersAH......................................................................................................................... 37
OverheidsAH............................................................................................................................ 37
Geen subjectief bestanddeel van de fout................................................................................37
2.6.2.4 gronden v uitsluiting v AH (vr fout)...........................................................................37
2.6.2.5 AH van minderjarigen & geestesgestoorden............................................................38
2.6.2.6 Andere beperkingen/ uitsluiting AH..........................................................................38
2.6.2.7 bewijs fout-AH/ uitsluiting drvan...............................................................................40
2.6.3 AH vr andermans daad (art. 6.12 tem 6.15)...................................................................43
2.6.3.1 algemeen................................................................................................................. 43
2.6.3.2 AH v titularissen vh gezag over pers v minderjarigen (art. 6.12 BW)........................44
2.6.3.3 AH v pers belast met toezicht op anderen (art. 6.13 BW).........................................47
2.6.3.4 AH van aanstellers (art. 6.14 BW).............................................................................49
2.6.3.5 AH vr RP vr leden v bestuursorganen/ vertegenwoordigers vd openbare macht (art.
6.15 BW)............................................................................................................................... 52
2.6.4 AH vr zaken en dieren (art. 6.16 en 6.17 BW)................................................................53
2.6.4.1 Algemeen................................................................................................................. 53
2.6.4.2 AH vr gebrekkige zaken (art 6.16 BW)......................................................................53
2.6.4.3 AH voor dieren (art. 6.17 BW/ art 1385 oud BW)......................................................56
2.6.4.4 AH vr gebrekkige producten (art 6.41 e.v BW).........................................................57
2.7 HET OORZAKELIJK VERBAND (art. 6.18 tem 6.23 BW) Het oorzakelijk verband +
RDR...................................................................................................................... 58
2.7.1 Inleiding.......................................................................................................................... 58
2.7.2 Basisregels (art. 6.18 BW)..............................................................................................61
2.7.2.1 noodzakelijke vwd.................................................................................................... 61
2.7.2.2 Correctie op criterium vd noodzakelijke vwd: feitelijke causaliteit............................62
2.7.2.3 Correctie op equivalentieleer (juridische causaliteit)................................................63
2.7.3 Pluraliteit v aansprakelijken (art 6.19 tem 6.21 BW)......................................................64
, 2.7.3.1 AH in solidum art 6.19 BW........................................................................................ 64
2.7.3.2 Feiten wrvr benadeelde AH is & mede oorzaak zn vd schade die hij leidt (art 6.20
BW)....................................................................................................................................... 65
2.7.3.3 Regresvordering onder mede aansprakelijken (art 6.21 BW)....................................67
2.7.4 Causale onzekerheid – proportionele aansprakelijkheid (artikels 6.22 t.e.m. 6.23 BW). .67
2.7.4.1 Onzekerheid over het causale karakter van de fout – Verlies van een kans (artikel
6.22 BW)............................................................................................................................... 67
Voorbeelden:........................................................................................................................ 68
2.7.4.2 Onzekerheid over de identiteit van de aansprakelijke – Alternatieve oorzaken (artikel
6.23 BW)............................................................................................................................... 69
Voorbeeld............................................................................................................................. 69
Voorbeelden......................................................................................................................... 69
Uitzondering: proportionele aansprakelijkheid bij alternatieve oorzaken..............................69
Voorbeelden......................................................................................................................... 70
2.7.5. Bewijs van het oorzakelijk verband (art. 8.5–8.6 BW)....................................................70
Update nieuw boek 6 BCO AH.............................................................................................. 71
ADDENDUM: RDR................................................................................................................. 71
AH in solidum....................................................................................................................... 71
2.8 DE SCHADE (art 6.24 tem 6.29 BW)...................................................................72
2.8.1 INLEIDENDE BEGRIPPEN SCHADE...................................................................................72
2.8.2 Basisregel....................................................................................................................... 72
1 Aantasting van fundamentele rechten en vrijheden..........................................................73
Voorbeelden......................................................................................................................... 73
2 Aantasting van andere subjectieve rechten......................................................................73
3 Onder omstandigheden ook de aantasting van feitelijke belangen...................................73
Voorbeeld............................................................................................................................. 73
B. Gevolgen van de aantasting ve juridisch beschermd belang...............................................73
Voorbeelden......................................................................................................................... 74
Voorbeeld............................................................................................................................. 74
C Verlies ve voordeel met oorsprong: onrechtmatige gebeurtenis of activiteit........................74
Voorbeeld............................................................................................................................. 75
Voorbeelden......................................................................................................................... 75
Voorbeelden......................................................................................................................... 75
Voorbeeld............................................................................................................................. 76
217. Tweepasverificatie.: Artikel 6.24 BW vereist twee stappen:.............................................76
Voorbeelden......................................................................................................................... 76
D Aantasting van een persoonlijk belang.................................................................................76
Vereiste: enkel de aantasting van een ‘persoonlijk’ (juridisch beschermd) belang tot
schadeloosstelling kan leiden.................................................................................................. 76
Voorbeeld............................................................................................................................. 76
Belangrijk voorbeeld:............................................................................................................ 76
Voorbeelden uitzonderingen:................................................................................................ 77
Voorbeelden (zeer kort)........................................................................................................ 77
1. Verenigingen (vzw’s)........................................................................................................ 77
2. Art. 6.24 BW..................................................................................................................... 78
3. Wetgever.......................................................................................................................... 78
4. Overheden (publiekrechtelijke RP’s).................................................................................78
Voorbeeld............................................................................................................................. 78
2.8.3 Zekere schade (artikel 6.25 BW)....................................................................................78
Verzekeringsrecht
Jits Baert & Hannah Nys 202445094
[E-mailadres]
, Aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht
Inhoudsopgave
1.1 Inleiding........................................................................................................... 7
1.2 De zaakwaarneming..........................................................................................7
1.3 Onverschuldigde betaling..................................................................................8
1.4 onrechtvaardigde verrijking...............................................................................9
2.1 Inleiding & 2.2 Begrip & soorten AH.................................................................11
2.2.1 Begrip............................................................................................................................. 11
2.2.2 Burgerlijke & strafrechtelijke AH-regimes (Let op: kunnen samengaan vb. aanrijding van
auto die wegrijdt) ................................................................................................................... 12
2.2.2.1 Strafrechtelijke aansprakelijkheid.............................................................................12
2.2.2.2 Burgerlijke AH........................................................................................................... 13
2.2.2.3 Relevantie van het onderscheid...............................................................................14
2.2.3 Persoonlijk & kwalitatieve AH, fout AH, foutloze AH & risico AH.....................................14
2.2.3.1 Persoonlijke & kwalitatieve AH.................................................................................14
2.2.3.2 Fout aansprakelijkheid & foutloze/ objectieve AH.....................................................14
2.2.3.3 Relevantie v onderscheid......................................................................................... 14
Deontologische AH............................................................................................................... 15
Samenloop en co-existentie...................................................................................17
2.3 Korte historiek vh Belgische BCAH recht...........................................................19
2.4 Invoering, krachtlijnen, structuur & systematiek v boek 6 BW & verband met
andere boeken v BW & AH regimes........................................................................20
2.4.1 invoering boek 6 BW....................................................................................................... 20
2.4.2 Krachtlijnen v boek 6 BW................................................................................................ 20
2.4.3 Verband met andere boeken v BW -sommige BCA-onderwerpen => boek 1, boek 3,
boek 5 BW............................................................................................................................... 20
2.4.4 verband met bijzondere AH-regimes..............................................................................21
2.4.5 structuur & systematiek v boek 6 BW.............................................................................21
2.5 Inleidende bepalingen.....................................................................................21
2.5.1 overzicht......................................................................................................................... 21
2.5.2 aanvullend recht............................................................................................................. 21
2.5.3 samenloop & AH regels: Coëxistentie.............................................................................21
2.5.3.1 niet-exclusieve werking v BCA-regels.......................................................................21
2.5.3.2 Samenloop v CAH & BCA & AH v hulppersoon (art 6.3 §1 BW)................................21
Kan je de hulppersonen aansprakelijk stellen? .......................................................................24
2.5.4. Gelijke behandeling v RP & NP art. 6.4 BW....................................................................27
De toerekening v AH ad RP via orgaantheorie onder oude bBCAH recht..............................28
Kwalitatieve AH art 6.15 BW (afzonderlijke grond vr RP v kwalitatieve AH)..........................29
, Aansteller = relevant art.6.14 BW........................................................................................29
2.6. Feiten die tot AH leiden art. 6.5 tem 6.17 BW...................................................29
2.6.1 Inleiding.......................................................................................................................... 29
2.6.2 AH voor eigen daad........................................................................................................ 29
2.6.2.1 Algemeen................................................................................................................. 29
2.6.2.2 Beginsel.................................................................................................................... 29
Soorten AH.............................................................................................................................. 30
Bronnen BCAH – oud recht................................................................................................... 31
2.6.2.3 Definitie van fout...................................................................................................... 31
Fout & subjectief recht............................................................................................................ 35
Subjectieve rechten.............................................................................................................. 35
Materieel bestanddeel van de fout.......................................................................................36
Belangrijke nuances............................................................................................................. 36
Samenloop........................................................................................................................... 36
Rechtsmisbruik = fout............................................................................................................. 36
5 criteria van rechtsmisbruik (art. 3.62 BW).........................................................................36
Gevolgen.............................................................................................................................. 36
Andere gevallen van fout (BCAH)............................................................................................37
Aansprakelijkheid van RP........................................................................................................ 37
BestuurdersAH......................................................................................................................... 37
OverheidsAH............................................................................................................................ 37
Geen subjectief bestanddeel van de fout................................................................................37
2.6.2.4 gronden v uitsluiting v AH (vr fout)...........................................................................37
2.6.2.5 AH van minderjarigen & geestesgestoorden............................................................38
2.6.2.6 Andere beperkingen/ uitsluiting AH..........................................................................38
2.6.2.7 bewijs fout-AH/ uitsluiting drvan...............................................................................40
2.6.3 AH vr andermans daad (art. 6.12 tem 6.15)...................................................................43
2.6.3.1 algemeen................................................................................................................. 43
2.6.3.2 AH v titularissen vh gezag over pers v minderjarigen (art. 6.12 BW)........................44
2.6.3.3 AH v pers belast met toezicht op anderen (art. 6.13 BW).........................................47
2.6.3.4 AH van aanstellers (art. 6.14 BW).............................................................................49
2.6.3.5 AH vr RP vr leden v bestuursorganen/ vertegenwoordigers vd openbare macht (art.
6.15 BW)............................................................................................................................... 52
2.6.4 AH vr zaken en dieren (art. 6.16 en 6.17 BW)................................................................53
2.6.4.1 Algemeen................................................................................................................. 53
2.6.4.2 AH vr gebrekkige zaken (art 6.16 BW)......................................................................53
2.6.4.3 AH voor dieren (art. 6.17 BW/ art 1385 oud BW)......................................................56
2.6.4.4 AH vr gebrekkige producten (art 6.41 e.v BW).........................................................57
2.7 HET OORZAKELIJK VERBAND (art. 6.18 tem 6.23 BW) Het oorzakelijk verband +
RDR...................................................................................................................... 58
2.7.1 Inleiding.......................................................................................................................... 58
2.7.2 Basisregels (art. 6.18 BW)..............................................................................................61
2.7.2.1 noodzakelijke vwd.................................................................................................... 61
2.7.2.2 Correctie op criterium vd noodzakelijke vwd: feitelijke causaliteit............................62
2.7.2.3 Correctie op equivalentieleer (juridische causaliteit)................................................63
2.7.3 Pluraliteit v aansprakelijken (art 6.19 tem 6.21 BW)......................................................64
, 2.7.3.1 AH in solidum art 6.19 BW........................................................................................ 64
2.7.3.2 Feiten wrvr benadeelde AH is & mede oorzaak zn vd schade die hij leidt (art 6.20
BW)....................................................................................................................................... 65
2.7.3.3 Regresvordering onder mede aansprakelijken (art 6.21 BW)....................................67
2.7.4 Causale onzekerheid – proportionele aansprakelijkheid (artikels 6.22 t.e.m. 6.23 BW). .67
2.7.4.1 Onzekerheid over het causale karakter van de fout – Verlies van een kans (artikel
6.22 BW)............................................................................................................................... 67
Voorbeelden:........................................................................................................................ 68
2.7.4.2 Onzekerheid over de identiteit van de aansprakelijke – Alternatieve oorzaken (artikel
6.23 BW)............................................................................................................................... 69
Voorbeeld............................................................................................................................. 69
Voorbeelden......................................................................................................................... 69
Uitzondering: proportionele aansprakelijkheid bij alternatieve oorzaken..............................69
Voorbeelden......................................................................................................................... 70
2.7.5. Bewijs van het oorzakelijk verband (art. 8.5–8.6 BW)....................................................70
Update nieuw boek 6 BCO AH.............................................................................................. 71
ADDENDUM: RDR................................................................................................................. 71
AH in solidum....................................................................................................................... 71
2.8 DE SCHADE (art 6.24 tem 6.29 BW)...................................................................72
2.8.1 INLEIDENDE BEGRIPPEN SCHADE...................................................................................72
2.8.2 Basisregel....................................................................................................................... 72
1 Aantasting van fundamentele rechten en vrijheden..........................................................73
Voorbeelden......................................................................................................................... 73
2 Aantasting van andere subjectieve rechten......................................................................73
3 Onder omstandigheden ook de aantasting van feitelijke belangen...................................73
Voorbeeld............................................................................................................................. 73
B. Gevolgen van de aantasting ve juridisch beschermd belang...............................................73
Voorbeelden......................................................................................................................... 74
Voorbeeld............................................................................................................................. 74
C Verlies ve voordeel met oorsprong: onrechtmatige gebeurtenis of activiteit........................74
Voorbeeld............................................................................................................................. 75
Voorbeelden......................................................................................................................... 75
Voorbeelden......................................................................................................................... 75
Voorbeeld............................................................................................................................. 76
217. Tweepasverificatie.: Artikel 6.24 BW vereist twee stappen:.............................................76
Voorbeelden......................................................................................................................... 76
D Aantasting van een persoonlijk belang.................................................................................76
Vereiste: enkel de aantasting van een ‘persoonlijk’ (juridisch beschermd) belang tot
schadeloosstelling kan leiden.................................................................................................. 76
Voorbeeld............................................................................................................................. 76
Belangrijk voorbeeld:............................................................................................................ 76
Voorbeelden uitzonderingen:................................................................................................ 77
Voorbeelden (zeer kort)........................................................................................................ 77
1. Verenigingen (vzw’s)........................................................................................................ 77
2. Art. 6.24 BW..................................................................................................................... 78
3. Wetgever.......................................................................................................................... 78
4. Overheden (publiekrechtelijke RP’s).................................................................................78
Voorbeeld............................................................................................................................. 78
2.8.3 Zekere schade (artikel 6.25 BW)....................................................................................78
