PUBLIEK MANAGEMENT – SAMENVATTING
1. SCIENTIFIC MANAGEMENT & SCIENCE OF ADMINISTRATION
1.1 OP WEG NAAR SCIENTIFIC MANAGEMENT
• Industrialisering, nieuwe organisatiepraktijken- & ideeën: van ambachtslieden → fabrieken
• 1776: Adam Smith schrijft ‘An inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations’
• GEVOLG: nieuwe organisatiestructuren
• Door taakverdeling neemt productie gigantisch toe
• Mensen moeten niet meer hoogopgeleid zijn want moeten maar één handeling doen en kunnen
1856-1815: Frederick Taylor
• Gaat werkprocessen op wetenschappelijke manier analyseren eerste echte
• Gaat op zoek naar meest efficiënte manier van organisatie managementgoeroe
• Ingenieur bij Midyale Steel Company, later consultant
• 1911: schrijft ‘The principles of scientific management’
• Ook link met shop management, werkt samen met Ford aan eerste assemblagelijnen in fabrieken
1.1.1 PRINCIPES VAN TAYLOR
Organisatie (1)
• Positivistische wetenschapsopvatting
• Zoektocht naar universele wetmatigheden
o Wetenschappelijkheid gebaseerd op gedisciplineerde bestudering van processen
o Wat is de meest efficiënte methode = one best way van organiseren
o Hierachter zit een proces van standaardisering, geen variatie
• Bureaucratisering als oplossing voor productiviteitsverhoging
o Standaardisering
o Taaksplitsing in kleine onderdelen die snel, repetitief & efficiënt worden uitgevoerd
o Bureaucratiseringsproces zorgt voor superieure efficiëntie
• Scheiden van denken & doen
• Onderscheid tussen
o planning / ontwerp / management → manager
o uitvoering → arbeider
• Organisatie van het werk is de verantwoordelijkheid van de manager, niet individuele arbeider
• Ontkoppeling van taak of werk & vaardigheden en kennis van de arbeider
• Wetenschappelijke selectie en training van arbeiders, juiste persoon op juiste plaats
• Laat training niet over aan arbeid zelf
Management (2)
• Intensieve controle door management
• Taylor: management by exception = enkel ingrijpen wanneer het bij iemand bv. traag of slecht loopt
• Geen leiderschap maar systematisch management (niet te veel nadenken)
• Verschillende soorten supervisie
• Focus op design individuele jobs, minder op inrichting totale organisatie
• Universeel, dus zowel van toepassing op private als publieke jobs
1
,Mensbeeld (3)
• Mensopvatting: mens is rationeel – economisch wezen
• Management adhv. belonen en eventueel controle, straf en dwang bij niet / wel naleven
• Arbeider vooral gemotiveerd door salaris
• Ford betaalde zijn arbeiders zelf goed omdat hij dan geen tegendruk & harde werkers kreeg
• Maximaliseren van de output door financiële aanmoediging & afdwingen regels
• Hogere productiviteit leidt tot hogere remuneratie en dus minder conflicten
• Specifieke instructies verminderen sociale conflicten
Conclusie: dit systeem ligt aan de basis van zowat elk modern bedrijf heden (bv. elk college duurt 2u,
duurt van 9-11, 11-13, het is niet aan de prof om dit zelf te kiezen, als het niveau te laag is wordt hij hierop
aangesproken door iemand die te maken heeft met onderwijsbeleid = management by exception)
1.1.2 TECHNIEKEN IN SCIENTIFIC MANAGEMENT
• Time and motion studies
o Kijkt naar de tijd, dus hoelang iemand over een bepaalde taak doet
o Op zoek gaan naar processen in organisatie
o Dan pas zie je dat iemand efficiënter zou kunnen zijn
o Doel: organisatie in kaart brengen & zoeken naar patronen en uitzonderingen
o Doel: maximaliseren efficiëntie
• Formulierendesign
o Goede formulieren ontwikkelen zodat niemand fouten kan maken bij invullen
o bv. ook op websites, hoe zo goed mogelijk maken zodat mensen iets kopen
o Gaat over over wie tekent wat: zodat als het formulier af is het duidelijk is wat het inhoudt
• Instructiekaarten
o Goed omschreven documenten waarop staat wat je moet doen
o Duidelijke protocollen voor taken
• Symmetrie & standaardisering
o Inzetten beide kanten lichaam dus op 2 handen anders verspilling
o bv. iemand moet dozen vullen: efficiënter als je langs beide kanten kan werken
o Standaardisering spreekt voor zich
• Routing systeem
o Zien dat mensen niet te veel stappen zetten want dat kost tijd (bv. McDonalds)
o Hoe kan k ervoor zorgen dat elke voorraad altijd op de juiste plek is?
o Hoe kan ik ervoor zorgen dat iedereen continu kan doorwerken?
• Ergonomie
o Als je moet werken in slechte omstandigheden → sneller ziek en andere klachten
o Zorgen dat werkplek aangepast is aan werknemer en dus productiever wordt
• Opsporen van verspilling
• Single purpose tool = gereedschap in de organisatie heeft maar 1 doel, want verleggen kost tijd
• Differential piece rate system = manier van belonen waarbij efficiëntste medewerkers worden
beloond en minder efficiënte de organisatie willen verlaten
2
,DPRS
𝑝𝑖𝑒𝑐𝑒 𝑟𝑎𝑡𝑒 𝑠𝑦𝑠𝑡𝑒𝑚
• 𝑠𝑡𝑢𝑘𝑙𝑜𝑜𝑛
: 1 eenheid = X euro
• Stukloon systeem = betalen per output (bv. per bakje geplukte aardbeien)
• Indien binnen meer tijd eh’en gefabriceerd dan standaardoutput, dan hogere piece rate (bv. 120%)
• Indien binnen minder tijd eh’en gefabriceerd dan standaardoutput, dan lagere piece rate (bv. 80%)
• Door verloningssysteem trek je de juiste mensen aan voor de taak
Trage plukker Standaard plukker Snelle plukker
kg/uur 12 14 16
Stukloon/kg €0.8 €1 €1.2
Opbrengst per uur €9.6 €14 €19.2
Gantt-diagrammen
• Henry Gannt werkt hier samen met Taylor
• Niet uitgevonden door Gantt maar gebruikt als
diagnosetool, niet als planningstool
• Visualiseringstechnieken om complex proces te ontleden
• Taken afgezet tegen de tijd
• bv. arbeider loopt 5s daarna legt hij het stuk plastic 3s
neer…
• Zo weet je waar je moet bijschaven
1.1.3 KRITIEKEN OP SCIENTIFIC MANAGEMENT
Effecten op medewerkers (1)
• Abstrahering van het werk & vervreemding van de arbeider van zijn werk (cf. Marx)
• Mensen raken vervreemd omdat ze eigenlijk niet weten wat ze maken want doen enkel eigen taak
• Arbeider voelt zich niet verantwoordelijk voor eindproduct
• Stopwatch system gezien als denigrerend veroorzaken stakingen
• McDonaldization
• Illustratie: ‘Modern times’ – Charlie Chaplin
Effect op producten en diensten (2)
• Gebrek aan innovatie
• Compartimentalisering / fragmentering organisatie: goed voor individuele taak, niet hele organisatie
Te sterk vooruitgangsgeloof (3)
• 1930s: centrale planning
• Taylor had sympathie voor nazisme
• Idee van mensen als machines hebben we niet meer maar alle praktische zaken zijn gebleven
3
, 1.2 SCIENCE OF ADMINISTRATION
• Zoektocht naar algemene managementtheorie: ondersteunen van managers in grote organisaties
• Ontwikkelen Science of Administration: wetenschap kan helpen efficiënte organisaties te bouwen
• Sterke aandacht voor formele structuren & organisatievormen
Verschil met Taylor’s scientific management
• Kijkt vooral naar kleinste eenheden van de organisatie (individuele taken)
• Werkt van daaruit en vanop de werkvloer
• Science of Administration begint aan de top van de organisatie, management van de organisatie en
de administratieve structuren
1.2.1 SPILFIGUREN
1841-1925: Henri Fayol
• Mijningenieur
• 1916: schrijf ‘De l’administration industrielle et générale’
• Definieerde taken management als plannen, organiseren, leidinggeven, coördineren & controleren
• Introductie van verschillende functies
Lyndall Urwin
• Industrie en militaire achtergrond
• Waarom militair? Mensen zijn er erg gestandaardiseerd en vervangbaar
Luther Gulick
• Vooral ideeën van Fayol maar dan vertaald naar Engels en USA-cultuur
• 1937: Gulick & Urwin schrijven ‘papers on the science of administration’
• Hoe kunnen we de ideeën in de privébedrijven nu ook in de OH binnenkrijgen
1.2.2 PRINCIPES
Arbeidsverdeling als basisprincipe (1)
• Wat is nu de ideale manier om mensen samen te zetten?
• Streven naar organisatorische homogeniteit & deparementalisering obv.
o Personen of zaken waarmee men bezig is (bv. iedereen bezig met kinderen samen zetten)
o Doel
o Proces
o Plaats
• bv. ik plaats in elke school iemand die bezig is rond beleid met kinderen of zet ik al die mensen
samen in het stadhuis van een bepaalde stad? Wat is het meest efficiënt?
Efficiëntie als leidend principe (2)
4
1. SCIENTIFIC MANAGEMENT & SCIENCE OF ADMINISTRATION
1.1 OP WEG NAAR SCIENTIFIC MANAGEMENT
• Industrialisering, nieuwe organisatiepraktijken- & ideeën: van ambachtslieden → fabrieken
• 1776: Adam Smith schrijft ‘An inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations’
• GEVOLG: nieuwe organisatiestructuren
• Door taakverdeling neemt productie gigantisch toe
• Mensen moeten niet meer hoogopgeleid zijn want moeten maar één handeling doen en kunnen
1856-1815: Frederick Taylor
• Gaat werkprocessen op wetenschappelijke manier analyseren eerste echte
• Gaat op zoek naar meest efficiënte manier van organisatie managementgoeroe
• Ingenieur bij Midyale Steel Company, later consultant
• 1911: schrijft ‘The principles of scientific management’
• Ook link met shop management, werkt samen met Ford aan eerste assemblagelijnen in fabrieken
1.1.1 PRINCIPES VAN TAYLOR
Organisatie (1)
• Positivistische wetenschapsopvatting
• Zoektocht naar universele wetmatigheden
o Wetenschappelijkheid gebaseerd op gedisciplineerde bestudering van processen
o Wat is de meest efficiënte methode = one best way van organiseren
o Hierachter zit een proces van standaardisering, geen variatie
• Bureaucratisering als oplossing voor productiviteitsverhoging
o Standaardisering
o Taaksplitsing in kleine onderdelen die snel, repetitief & efficiënt worden uitgevoerd
o Bureaucratiseringsproces zorgt voor superieure efficiëntie
• Scheiden van denken & doen
• Onderscheid tussen
o planning / ontwerp / management → manager
o uitvoering → arbeider
• Organisatie van het werk is de verantwoordelijkheid van de manager, niet individuele arbeider
• Ontkoppeling van taak of werk & vaardigheden en kennis van de arbeider
• Wetenschappelijke selectie en training van arbeiders, juiste persoon op juiste plaats
• Laat training niet over aan arbeid zelf
Management (2)
• Intensieve controle door management
• Taylor: management by exception = enkel ingrijpen wanneer het bij iemand bv. traag of slecht loopt
• Geen leiderschap maar systematisch management (niet te veel nadenken)
• Verschillende soorten supervisie
• Focus op design individuele jobs, minder op inrichting totale organisatie
• Universeel, dus zowel van toepassing op private als publieke jobs
1
,Mensbeeld (3)
• Mensopvatting: mens is rationeel – economisch wezen
• Management adhv. belonen en eventueel controle, straf en dwang bij niet / wel naleven
• Arbeider vooral gemotiveerd door salaris
• Ford betaalde zijn arbeiders zelf goed omdat hij dan geen tegendruk & harde werkers kreeg
• Maximaliseren van de output door financiële aanmoediging & afdwingen regels
• Hogere productiviteit leidt tot hogere remuneratie en dus minder conflicten
• Specifieke instructies verminderen sociale conflicten
Conclusie: dit systeem ligt aan de basis van zowat elk modern bedrijf heden (bv. elk college duurt 2u,
duurt van 9-11, 11-13, het is niet aan de prof om dit zelf te kiezen, als het niveau te laag is wordt hij hierop
aangesproken door iemand die te maken heeft met onderwijsbeleid = management by exception)
1.1.2 TECHNIEKEN IN SCIENTIFIC MANAGEMENT
• Time and motion studies
o Kijkt naar de tijd, dus hoelang iemand over een bepaalde taak doet
o Op zoek gaan naar processen in organisatie
o Dan pas zie je dat iemand efficiënter zou kunnen zijn
o Doel: organisatie in kaart brengen & zoeken naar patronen en uitzonderingen
o Doel: maximaliseren efficiëntie
• Formulierendesign
o Goede formulieren ontwikkelen zodat niemand fouten kan maken bij invullen
o bv. ook op websites, hoe zo goed mogelijk maken zodat mensen iets kopen
o Gaat over over wie tekent wat: zodat als het formulier af is het duidelijk is wat het inhoudt
• Instructiekaarten
o Goed omschreven documenten waarop staat wat je moet doen
o Duidelijke protocollen voor taken
• Symmetrie & standaardisering
o Inzetten beide kanten lichaam dus op 2 handen anders verspilling
o bv. iemand moet dozen vullen: efficiënter als je langs beide kanten kan werken
o Standaardisering spreekt voor zich
• Routing systeem
o Zien dat mensen niet te veel stappen zetten want dat kost tijd (bv. McDonalds)
o Hoe kan k ervoor zorgen dat elke voorraad altijd op de juiste plek is?
o Hoe kan ik ervoor zorgen dat iedereen continu kan doorwerken?
• Ergonomie
o Als je moet werken in slechte omstandigheden → sneller ziek en andere klachten
o Zorgen dat werkplek aangepast is aan werknemer en dus productiever wordt
• Opsporen van verspilling
• Single purpose tool = gereedschap in de organisatie heeft maar 1 doel, want verleggen kost tijd
• Differential piece rate system = manier van belonen waarbij efficiëntste medewerkers worden
beloond en minder efficiënte de organisatie willen verlaten
2
,DPRS
𝑝𝑖𝑒𝑐𝑒 𝑟𝑎𝑡𝑒 𝑠𝑦𝑠𝑡𝑒𝑚
• 𝑠𝑡𝑢𝑘𝑙𝑜𝑜𝑛
: 1 eenheid = X euro
• Stukloon systeem = betalen per output (bv. per bakje geplukte aardbeien)
• Indien binnen meer tijd eh’en gefabriceerd dan standaardoutput, dan hogere piece rate (bv. 120%)
• Indien binnen minder tijd eh’en gefabriceerd dan standaardoutput, dan lagere piece rate (bv. 80%)
• Door verloningssysteem trek je de juiste mensen aan voor de taak
Trage plukker Standaard plukker Snelle plukker
kg/uur 12 14 16
Stukloon/kg €0.8 €1 €1.2
Opbrengst per uur €9.6 €14 €19.2
Gantt-diagrammen
• Henry Gannt werkt hier samen met Taylor
• Niet uitgevonden door Gantt maar gebruikt als
diagnosetool, niet als planningstool
• Visualiseringstechnieken om complex proces te ontleden
• Taken afgezet tegen de tijd
• bv. arbeider loopt 5s daarna legt hij het stuk plastic 3s
neer…
• Zo weet je waar je moet bijschaven
1.1.3 KRITIEKEN OP SCIENTIFIC MANAGEMENT
Effecten op medewerkers (1)
• Abstrahering van het werk & vervreemding van de arbeider van zijn werk (cf. Marx)
• Mensen raken vervreemd omdat ze eigenlijk niet weten wat ze maken want doen enkel eigen taak
• Arbeider voelt zich niet verantwoordelijk voor eindproduct
• Stopwatch system gezien als denigrerend veroorzaken stakingen
• McDonaldization
• Illustratie: ‘Modern times’ – Charlie Chaplin
Effect op producten en diensten (2)
• Gebrek aan innovatie
• Compartimentalisering / fragmentering organisatie: goed voor individuele taak, niet hele organisatie
Te sterk vooruitgangsgeloof (3)
• 1930s: centrale planning
• Taylor had sympathie voor nazisme
• Idee van mensen als machines hebben we niet meer maar alle praktische zaken zijn gebleven
3
, 1.2 SCIENCE OF ADMINISTRATION
• Zoektocht naar algemene managementtheorie: ondersteunen van managers in grote organisaties
• Ontwikkelen Science of Administration: wetenschap kan helpen efficiënte organisaties te bouwen
• Sterke aandacht voor formele structuren & organisatievormen
Verschil met Taylor’s scientific management
• Kijkt vooral naar kleinste eenheden van de organisatie (individuele taken)
• Werkt van daaruit en vanop de werkvloer
• Science of Administration begint aan de top van de organisatie, management van de organisatie en
de administratieve structuren
1.2.1 SPILFIGUREN
1841-1925: Henri Fayol
• Mijningenieur
• 1916: schrijf ‘De l’administration industrielle et générale’
• Definieerde taken management als plannen, organiseren, leidinggeven, coördineren & controleren
• Introductie van verschillende functies
Lyndall Urwin
• Industrie en militaire achtergrond
• Waarom militair? Mensen zijn er erg gestandaardiseerd en vervangbaar
Luther Gulick
• Vooral ideeën van Fayol maar dan vertaald naar Engels en USA-cultuur
• 1937: Gulick & Urwin schrijven ‘papers on the science of administration’
• Hoe kunnen we de ideeën in de privébedrijven nu ook in de OH binnenkrijgen
1.2.2 PRINCIPES
Arbeidsverdeling als basisprincipe (1)
• Wat is nu de ideale manier om mensen samen te zetten?
• Streven naar organisatorische homogeniteit & deparementalisering obv.
o Personen of zaken waarmee men bezig is (bv. iedereen bezig met kinderen samen zetten)
o Doel
o Proces
o Plaats
• bv. ik plaats in elke school iemand die bezig is rond beleid met kinderen of zet ik al die mensen
samen in het stadhuis van een bepaalde stad? Wat is het meest efficiënt?
Efficiëntie als leidend principe (2)
4
