virus:
25-400 nm (< bact: 1µm)
elektronenmicroscoop
ultrafiltreerbaar = filters die bact tegenhouden laten virussen wel nog door
enveloppe / naakt
o enveloppe = lipide dubbellaag
capside
o helicaal
vb tabaksmozaiekvirus en ebolavirus
o icosahedraal = afwisseling van 5 en 6 voudige structuur
adenovirus, herpesvirus, papillomavirus
o complex
pokkenvirus en T-bacteriofaag
genoom
o DNA / RNA
o dubbelstrengig (ds) / enkelstrengig (ss)
o lineair / circulair
o 1 stuk / segmentair deeltjes met elkaar uitwisselen = reassortment komen
snel nieuwe virussen uit (vb influenza verandert snel van genoom)
virale replicatiecyclus:
binding aan cellulaire receptor
binnendringen in doelwitcel
o fusie van geënveloppeerd virus met plasma membraan
o endocytose van niet-geënveloppeerd virus
o endocytose van een geënveloppeerd virus
, o injecteren van viraal genoom in doelwitcel (bacteriofaag)
ontmanteling van het virus
synthese ‘vroege’ eiwitten = wat nodig is voor de replicatie
viraal DNA/RNA replicatie
synthese ‘late’ eiwitten = capside eiwitten
assemblage nieuwe virions
vrijzetting nieuwe virions
o cytolyse = opblazen van de cel = onvriendelijke manier
o budding = knopvorming = vriendelijke manier
Diagnostiek:
rechtstreeks : aantonen van virus
o elektronenmicroscopie (bij nieuwe virussen want duur en bewerkelijk)
o virale kweek op celcultuur
cytopathogeen effect = CPE
plaque (cellysis)
kern inclusies
cytoplasma inclusies
reuscellen/syncytia
cave: artefacten!
nieCPE methoden
hemadsorptie
immunofluorescentie
o antigeendetectie
immunoflorescentie
immunochromatografie
hemagglutinatie = verbonden RBC netwerk
ELISA
o genoomdetectie
in situ hybridisatie
kwalitatieve testen
kwantitatieve testen
genotypering filogenetisch onderzoek (stambomen)
onrechtstreeks : aantonen van antistoffen
o immunofluorescentie
o hemagglutinatie-inhibitie
o complementfixatie
o ELISA
o seroneutralisatie
INFLUENZA
aerosol verspreiding
influenza di freddo = ‘invloed van de koude’
grippings = ‘grijpen’
virus-enveloppe met eiwitten:
o Hemaglutinine
o Neuraminidase = moleculair schaartje om zich los te knippen van cel waarin virus
geboren is
o M2 ionen kanaal
o RNP
, 1918: Spaanse griep = H1N1
- 8 nieuwe fragmenten
- afkomstig van watervogels overgedragen op mens
- hallucinant aantal doden, pandemie
- overlevingsmechanisme van de soort: wanneer het lichaam het virus niet gaat kunnen
verslaan, sterft het hele lichaam om verdere verspreiding te vermijden
1957: Aziatische griep = H2N2
- 3 nieuwe fragmenten van voel naar mens
- 5 zelfde fragmenten als H1N1, 3 nieuwe
- begin van de griepvaccins
1968: Hong Kong griep = H3N2
- 2 nieuwe fragmenten van watervogels
- 5 fragmenten van H1N1, 1 fragment van H2N2, 2 nieuwe fragmenten
1977: Russische griep = H1N1
- laboratorium-accident
- identiek aan Spaanse griep H1N1
2009: Mexicaanse griep = H1N1
- virus van vogels naar zowel mens als varken overgebracht bij varkens blijven sluimeren
tot overdracht van varken naar mens in 2009
- identiek aan Spaanse griep H1N1
- trof vooral kinderen en jongvolwassenen, niet ouderen want nog antistoffen van in 1957
25-400 nm (< bact: 1µm)
elektronenmicroscoop
ultrafiltreerbaar = filters die bact tegenhouden laten virussen wel nog door
enveloppe / naakt
o enveloppe = lipide dubbellaag
capside
o helicaal
vb tabaksmozaiekvirus en ebolavirus
o icosahedraal = afwisseling van 5 en 6 voudige structuur
adenovirus, herpesvirus, papillomavirus
o complex
pokkenvirus en T-bacteriofaag
genoom
o DNA / RNA
o dubbelstrengig (ds) / enkelstrengig (ss)
o lineair / circulair
o 1 stuk / segmentair deeltjes met elkaar uitwisselen = reassortment komen
snel nieuwe virussen uit (vb influenza verandert snel van genoom)
virale replicatiecyclus:
binding aan cellulaire receptor
binnendringen in doelwitcel
o fusie van geënveloppeerd virus met plasma membraan
o endocytose van niet-geënveloppeerd virus
o endocytose van een geënveloppeerd virus
, o injecteren van viraal genoom in doelwitcel (bacteriofaag)
ontmanteling van het virus
synthese ‘vroege’ eiwitten = wat nodig is voor de replicatie
viraal DNA/RNA replicatie
synthese ‘late’ eiwitten = capside eiwitten
assemblage nieuwe virions
vrijzetting nieuwe virions
o cytolyse = opblazen van de cel = onvriendelijke manier
o budding = knopvorming = vriendelijke manier
Diagnostiek:
rechtstreeks : aantonen van virus
o elektronenmicroscopie (bij nieuwe virussen want duur en bewerkelijk)
o virale kweek op celcultuur
cytopathogeen effect = CPE
plaque (cellysis)
kern inclusies
cytoplasma inclusies
reuscellen/syncytia
cave: artefacten!
nieCPE methoden
hemadsorptie
immunofluorescentie
o antigeendetectie
immunoflorescentie
immunochromatografie
hemagglutinatie = verbonden RBC netwerk
ELISA
o genoomdetectie
in situ hybridisatie
kwalitatieve testen
kwantitatieve testen
genotypering filogenetisch onderzoek (stambomen)
onrechtstreeks : aantonen van antistoffen
o immunofluorescentie
o hemagglutinatie-inhibitie
o complementfixatie
o ELISA
o seroneutralisatie
INFLUENZA
aerosol verspreiding
influenza di freddo = ‘invloed van de koude’
grippings = ‘grijpen’
virus-enveloppe met eiwitten:
o Hemaglutinine
o Neuraminidase = moleculair schaartje om zich los te knippen van cel waarin virus
geboren is
o M2 ionen kanaal
o RNP
, 1918: Spaanse griep = H1N1
- 8 nieuwe fragmenten
- afkomstig van watervogels overgedragen op mens
- hallucinant aantal doden, pandemie
- overlevingsmechanisme van de soort: wanneer het lichaam het virus niet gaat kunnen
verslaan, sterft het hele lichaam om verdere verspreiding te vermijden
1957: Aziatische griep = H2N2
- 3 nieuwe fragmenten van voel naar mens
- 5 zelfde fragmenten als H1N1, 3 nieuwe
- begin van de griepvaccins
1968: Hong Kong griep = H3N2
- 2 nieuwe fragmenten van watervogels
- 5 fragmenten van H1N1, 1 fragment van H2N2, 2 nieuwe fragmenten
1977: Russische griep = H1N1
- laboratorium-accident
- identiek aan Spaanse griep H1N1
2009: Mexicaanse griep = H1N1
- virus van vogels naar zowel mens als varken overgebracht bij varkens blijven sluimeren
tot overdracht van varken naar mens in 2009
- identiek aan Spaanse griep H1N1
- trof vooral kinderen en jongvolwassenen, niet ouderen want nog antistoffen van in 1957