1. Inleiding
Wat doet een criminoloog?
Criminologen beantwoorden vragen zoals:
- Waarom plegen mensen criminaliteit?
- Hoe kunnen we voorkomen dat criminaliteit wordt gepleegd?
- Hoe ziet de carrière van iemand die criminaliteit pleegt eruit?
- Wat zijn de kenmerken van slachtoffers?
- Wat is de impact van een straf op recidive (het plegen van een nieuw feit, veroordeling,…)
- Hoe denkt de maatschappij over straffen?
Relevant voor: begrijpen criminaliteit en de impact ervan op individuen en onze samenleving,
ontwikkelen van evidence-based aanpak om criminaliteit te verminderen, kritische reflecties
bieden op gekozen acties etc.
- Evidence-based = dat beleid, interventies en beslissingen niet worden gemaakt op basis
van intuïtie, traditie of politieke overtuigingen, maar op grond van wetenschappelijk
bewijs en empirisch onderzoek.
Victimologie = kijken nr de slachtoffers
Waarom hebben jeugdbendes vaak een hond bij zich? -> status, subcultuur, symbool,
criminoloog wist het antwoord niet
Evidence-based – niet alles hiervan is evidence- based, wij streven nr een evidence-based
criminoloog beleid, bv poster om drugbeleid tegen te houden
Je pakt het drugprobleem niet aan maar gaat het kritisch bekijken en overbrengen
Je hebt vandaag minder kans slachtoffer te worden van een crimineel feit dan 100 jaar
geleden?
- Nuance niet akkoord
- Onze samenleving is veiliger geworden van bv doodslag of moord, maar mensen voelen
zich wel onveiliger → veiligheid paradox
De veiligheidsparadox
• “crime drop” versus onveiligheidsgevoelens
• Daling sinds jaren 1990 van eigendomsdelicten, -geweldsdelicten en levensdelicten
• Nuance: nieuwe delicten
Gevolgen?
• Meer regels en strafbaarstellingen
• Roep naar hogere straffen: effect?
1
, • Wat is het strafdoel? (vergelding, afschrikking – algemene versus
individuele preventie, herstel
Nieuwe vormen van criminaliteit, bv cyber – 100 jaar geleden zagen we dit minder
Voelen ons onveiliger dus er komen meer en strengere straffen, 5j wordt 10j
Hogere straffen werken niet per se meer afschrikwekkender, wat wel werkt is jouw pakkans
vergroten als je weet dat je gepakt en gestraft gaat worden dan gaan ze minder snel iets
crimineel doen
Politici volgt de publieke opinie en als er gevraagd wordt voor hogere straffen dan wordt dit ook
toegepast
4 doelen:
- algemene preventie men gaat door het strafrecht en straffen de hele samenleving wil
afschrikken of beïnvloeden, zodat mensen in het algemeen minder snel geneigd zijn om een
misdrijf te plegen.
- Individuele preventie: richt zich niet op de hele samenleving, maar specifiek op de dader zelf.
Het doel is om te voorkomen dat diezelfde persoon in de toekomst opnieuw strafbare feiten
pleegt
- Vergelding: een dader moet gestraft worden omdat hij een fout heeft gemaakt, los van of de
straf nuttig is voor de toekomst. Het draait dus om rechtvaardigheid en het idee dat iemand die
een norm heeft overtreden “krijgt wat hij verdient.”.
- Herstel; nr slachtoffer, samenleving, nr de dader, de dader moet terug in de samenleving
komen →Re-integratie = niet alleen kijken naar de straf voor de dader, maar ook naar het
goedmaken van de schade voor het slachtoffer en de samenleving.
- Gevangenisstraf is moeilijk want overbevolking, te weinig personeel, daardoor
veiligheidsprobleem om daar te werken of daar te komen, ongedierte in iemand
zijn cel, slaapt op de grond
- Overbevolking oplossen door alternatieve straffen toe te passen bv elektronisch
toezicht of bouwen gevangenissen bij altijd combinatie van de 2
De leeftijdscriminalitietscurve
2
Wat doet een criminoloog?
Criminologen beantwoorden vragen zoals:
- Waarom plegen mensen criminaliteit?
- Hoe kunnen we voorkomen dat criminaliteit wordt gepleegd?
- Hoe ziet de carrière van iemand die criminaliteit pleegt eruit?
- Wat zijn de kenmerken van slachtoffers?
- Wat is de impact van een straf op recidive (het plegen van een nieuw feit, veroordeling,…)
- Hoe denkt de maatschappij over straffen?
Relevant voor: begrijpen criminaliteit en de impact ervan op individuen en onze samenleving,
ontwikkelen van evidence-based aanpak om criminaliteit te verminderen, kritische reflecties
bieden op gekozen acties etc.
- Evidence-based = dat beleid, interventies en beslissingen niet worden gemaakt op basis
van intuïtie, traditie of politieke overtuigingen, maar op grond van wetenschappelijk
bewijs en empirisch onderzoek.
Victimologie = kijken nr de slachtoffers
Waarom hebben jeugdbendes vaak een hond bij zich? -> status, subcultuur, symbool,
criminoloog wist het antwoord niet
Evidence-based – niet alles hiervan is evidence- based, wij streven nr een evidence-based
criminoloog beleid, bv poster om drugbeleid tegen te houden
Je pakt het drugprobleem niet aan maar gaat het kritisch bekijken en overbrengen
Je hebt vandaag minder kans slachtoffer te worden van een crimineel feit dan 100 jaar
geleden?
- Nuance niet akkoord
- Onze samenleving is veiliger geworden van bv doodslag of moord, maar mensen voelen
zich wel onveiliger → veiligheid paradox
De veiligheidsparadox
• “crime drop” versus onveiligheidsgevoelens
• Daling sinds jaren 1990 van eigendomsdelicten, -geweldsdelicten en levensdelicten
• Nuance: nieuwe delicten
Gevolgen?
• Meer regels en strafbaarstellingen
• Roep naar hogere straffen: effect?
1
, • Wat is het strafdoel? (vergelding, afschrikking – algemene versus
individuele preventie, herstel
Nieuwe vormen van criminaliteit, bv cyber – 100 jaar geleden zagen we dit minder
Voelen ons onveiliger dus er komen meer en strengere straffen, 5j wordt 10j
Hogere straffen werken niet per se meer afschrikwekkender, wat wel werkt is jouw pakkans
vergroten als je weet dat je gepakt en gestraft gaat worden dan gaan ze minder snel iets
crimineel doen
Politici volgt de publieke opinie en als er gevraagd wordt voor hogere straffen dan wordt dit ook
toegepast
4 doelen:
- algemene preventie men gaat door het strafrecht en straffen de hele samenleving wil
afschrikken of beïnvloeden, zodat mensen in het algemeen minder snel geneigd zijn om een
misdrijf te plegen.
- Individuele preventie: richt zich niet op de hele samenleving, maar specifiek op de dader zelf.
Het doel is om te voorkomen dat diezelfde persoon in de toekomst opnieuw strafbare feiten
pleegt
- Vergelding: een dader moet gestraft worden omdat hij een fout heeft gemaakt, los van of de
straf nuttig is voor de toekomst. Het draait dus om rechtvaardigheid en het idee dat iemand die
een norm heeft overtreden “krijgt wat hij verdient.”.
- Herstel; nr slachtoffer, samenleving, nr de dader, de dader moet terug in de samenleving
komen →Re-integratie = niet alleen kijken naar de straf voor de dader, maar ook naar het
goedmaken van de schade voor het slachtoffer en de samenleving.
- Gevangenisstraf is moeilijk want overbevolking, te weinig personeel, daardoor
veiligheidsprobleem om daar te werken of daar te komen, ongedierte in iemand
zijn cel, slaapt op de grond
- Overbevolking oplossen door alternatieve straffen toe te passen bv elektronisch
toezicht of bouwen gevangenissen bij altijd combinatie van de 2
De leeftijdscriminalitietscurve
2
