Met mijn samenvattingen slaag je op al je examens!

PSYCHOLOGIE
KENNISMAKING MET PSYCHOLOGIE

antwoorden willen  vraag naar gedragswetenschappers, specialisten van gedrag
bestuderen

psychologie = gedragswetenschap

- Wreedaardig gedrag verklaren
- Elke gedrag van mensen/dieren

Andere wetenschappen : sociologie, criminologie, biologie

1.1 DEFINITIE VAN PSYCHOLOGIE

Gedrag bestuderen op niveau van individu

Centraal : factoren binnen persoon/onmiddellijke omgeving

Onderscheiden van biologie & sociologie

Biologie : interne fysiologische verklaringen

Sociologie : groeps- & maatschappelijk gebeuren

Colombine high school :

- Afvragen welke individuele factoren bij daders
 Misschien negatief zelfbeeld?
 Willen bewijzen?
 Meeloper?
- Bedenker aanslag = psychopaat
- Factoren uit omgeving
 Gewelddadige muziek
 Agressieve films
 Computerspelletjes
 Onverwerkte conflicten uit verleden

Biologen :

- Lichaamsprocessen die gedrag verklaren

Gewelddadig gedrag : gevolg van

- teveel mannelijke hormoon?
- letsel in hersenen door ongeval?

,  Verklaart niet waarom zij extreem gewelddadig geweld gebruiken

Sociologen :

- Maatschappelijke invloeden
- Behoren specifieke sociale geleding
- Deel uitmaken van gewelddadige jongerensubcultuur?
 Zou kloppen : groepje met zelfgemaakte bommetjes & diefstal
- Gezinnen aan onderkant maatschappij?
- Emotionele verwaarlozing & huiselijk geweld?
- Vrije wapenbezit in VS?

Psychologie = wetenschappelijke studie van individuele gedrag

Beginjaren : onenigheid over gedragingen die men als voorwerp nam

- Letterlijke zin : psycho-logie OF ziel-kunde
 Innerlijke van de mens
- Geen objectieve wetenschap
 Uiterlijke waarneembare aspecten

Vandaag : wetenschappelijke studie van het gedrag & mentale activiteiten van individu

Tegenstellingen :

Geestewetenschappen zoals geschiedenis, literatuur-& cultuurstudie

 Begrijpen hoe denken, voelen, handelen in elkaar zit

Natuurwetenschappelijke aanpak zoals chemie & fysica

 Via experimenten & objectieve metingen tot eenduidige verklaringen komen :
waarom van gedragingen

Vandaag :

- En-en
- Methode kiezen : meest zinvol resultaat

1. WETENSCHAPPELIJKE PSYCHOLOGIE & INTUÏTIEVE MENSENKENNIS

Intuïtieve mensenkennis =/ wetenschappelijke manier

Intuïtieve mensenkennis = inzichten uit ervaringen met anderen & onszelf

- Kennis gebruiken zonder nadenken
- Soms directe omgang
- Soms generatie op generatie via opvoeding

,Psychologie vindt soms een oorsprong in:

- Intuïtieve kennis, gezond verstand
- Speculeren over de menselijke aard
- Mensenkennis
- Volkswijsheden

MAAR! Dit is niet wat de psychologie tot een wetenschap maakt

“Although common sense can be useful for some purpose, it’s sometimes completely wrong”

– Chabris & Simons

Intuïtieve mensenkennis ≈ wetenschap:

- Algemene doelstelling = gebeurtenissen kunnen voorspellen en/of er vat op krijgen
- Basis = ervaringsgegevens

Intuïtieve mensenkennis ≠ wetenschap = empirisch:

- Verschil in soort ervaringen waarop beiden zich baseren
- Verschil in wijze waarop inzichten verworven worden

Psychologie gaat vraagstukken beantwoorden aan de hand van wetenschappelijke methodes

1.2.1 VERSCHILLEN IN HET VERZAMELEN VAN GEGEVENS

Uitspraken gesteund op ervaringen , niet eenzelfde soort ervaringsmateriaal

Gegevens waaruit intuïtieve inzichten groeien : toevallige & subjectieve indrukken in
alledaagse situaties

Wetenschap : objectieve waarnemingen op systematische manier verzamelen in
gecontroleerde situaties

Objectieve vaststellingen

- observaties moeten door iedere onderzoeker herhaald & gecontroleerd kunnen
worden
- concretisering in objectiviteitsbeginsel
 vertrekken van objectieve gegevens, feiten hetzelfde eruit zien
- gebruik van instrumenten en technieken
 invloed waarneming minimaal
- technieken om psychologische eigenschappen te meten
 vragenlijsten
 psychologische testen
- niet mogelijk  subjectieve indrukken

,  originaliteit van kunstwerk
 komen tot intersubjectiviteit
 hoeverre verschillende waarnemers tot eenzelfde appreciatie komen

Natuurlijke observatie vb. kind in de kleuterklas observeren om mate van agressie



Participerende observatie vb. gedrag van voetbalsupporters onderzoeken door zelf t



Ongestructureerd interview vb. agressief gedrag van het kind onderzoeken door een op



Gestructureerd interview vb. gedrag van voetbalsupporters onderzoeken door enkel
interviewleidraad

Vragenlijsten vb. Coronastudie: online vragenlijst ‘hoe ga jij om met Cor



Gebruik van databanken vb. samenhang tussen woonplaats & opleidingsniveau ond



Fysiologische metingen vb. leugendetector meet o.a. hartslag, ademhaling, bloedd

Psychologische tests vb. WAIS intelligentietest



Systematische observaties

- Intuïtieve kennis: vage indrukken, gebaseerd op gebeurtenissen die het meeste
opvallen
-  stereotypen
- Gevaar niet denkbeeldig : eenzijdige selectie van indrukken
-  fout beeld van werkelijkheid
- Wetenschap: representatieve observaties & toevallige steekproef (meest in oog
springt)

In gecontroleerde situaties

- Storende factoren zo veel mogelijk uitschakelen om vertekeningen te vermijden
- Bij meten of inschatten van persoonlijkheidseigenschappen
- Ene moment terughoudend, ander moment actief