Ontwikkelingspsychologie – H10: Emotionele en sociale
ontwikkeling tijdens de lagere schoolleeftijd
1 Kernvragen
- Welk nieuw kernconflict moeten kinderen het hoofd bieden?
- Hoe zien ze zichzelf?
- Hoe gaan ze om met hun eigen emoties en die van anderen?
- Hoe ontwikkelen ze zich op moreel vlak?
- Hoe ontwikkelen hun vriendschapsrelaties zich?
2 Erikson (psychologisch conflict)
Vlijt Inferioriteit
Een gevoel van competentie ontwikkelen t.a.v. Pessimisme en gebrek aan vertrouwen om
cultureel gewaardeerde activiteiten bv. pellen, dingen goed te doen
tafels leren
School biedt hierbij veel mogelijkheden Gezin, leerkrachten, peers kunnen hiertoe
bijdragen
3 Zelfbegrip en zelfwaarde
, 3.1 Algemeen
2 – 6 jaar 5 – 11 jaar
Basis Meer verfijnd
Vaardigheden Vaardigheden: vergelijking meerdere personen
Geen trekomschrijvingen Trekomschrijvingen
Positieve elementen Positief en negatief
Geen oorzaken aangeven Oorzaken aangeven
- Trekomschrijvingen ontstaan omwille van:
o Cognitieve ontwikkeling: combinatie van ervaringen
o Sociale feedback van de omgeving: Ik-zelf (puur onderscheid tussen jezelf als
persoon en iemand anders) neemt het mij-zelf (vanuit buitenstaander perspectief
naar jezelf gaan kijken). Op basis van de verwachtingen van de omgeving gaan ze een
ideaal zelf gaan construeren en als dat ideaal zelf niet overeenkomt met het reëel
zelf zal dat hun zelfbeeld negatief beïnvloeden en omgekeerd
- Hiërarchische organisatie: er is een soort algemeen zelfbeeld maar dat wordt verder
gedifferentieerd en aan het begin van die lagere schoolleeftijd heb je al 4 verschillende
zelfevaluaties gevormd: (evolutie: beginjaren: lichte daling, daarna stijging)
o Academische competentie
o Sociale competentie
o Fysieke competentie (op vlak van sport)
o Fysieke competentie (op vlak van voorkomen en blijkt uit onderzoek de belangrijkste
te zijn)
3.2 Invloeden op zeflwaarde
- Cultuur (Azië < Europa < Afro-Amerikanen)
- Geslacht (meisjes < jongens)
- Opvoeding
o Democratisch en warm opvoeden versus controlerende en kritische ouders
o Permissief opvoeden: onrealistisch hoog self-esteem
- Attributiestijl (Verklaringsstijl = tendens van mensen om bepaalde attributionele verklaringen
te gebruiken bij het verklaren van gebeurtenissen.
- Causale attributie = de verklaring van een persoon van de oorzaak van een gebeurtenis
- Drie categorieën attributies:
ontwikkeling tijdens de lagere schoolleeftijd
1 Kernvragen
- Welk nieuw kernconflict moeten kinderen het hoofd bieden?
- Hoe zien ze zichzelf?
- Hoe gaan ze om met hun eigen emoties en die van anderen?
- Hoe ontwikkelen ze zich op moreel vlak?
- Hoe ontwikkelen hun vriendschapsrelaties zich?
2 Erikson (psychologisch conflict)
Vlijt Inferioriteit
Een gevoel van competentie ontwikkelen t.a.v. Pessimisme en gebrek aan vertrouwen om
cultureel gewaardeerde activiteiten bv. pellen, dingen goed te doen
tafels leren
School biedt hierbij veel mogelijkheden Gezin, leerkrachten, peers kunnen hiertoe
bijdragen
3 Zelfbegrip en zelfwaarde
, 3.1 Algemeen
2 – 6 jaar 5 – 11 jaar
Basis Meer verfijnd
Vaardigheden Vaardigheden: vergelijking meerdere personen
Geen trekomschrijvingen Trekomschrijvingen
Positieve elementen Positief en negatief
Geen oorzaken aangeven Oorzaken aangeven
- Trekomschrijvingen ontstaan omwille van:
o Cognitieve ontwikkeling: combinatie van ervaringen
o Sociale feedback van de omgeving: Ik-zelf (puur onderscheid tussen jezelf als
persoon en iemand anders) neemt het mij-zelf (vanuit buitenstaander perspectief
naar jezelf gaan kijken). Op basis van de verwachtingen van de omgeving gaan ze een
ideaal zelf gaan construeren en als dat ideaal zelf niet overeenkomt met het reëel
zelf zal dat hun zelfbeeld negatief beïnvloeden en omgekeerd
- Hiërarchische organisatie: er is een soort algemeen zelfbeeld maar dat wordt verder
gedifferentieerd en aan het begin van die lagere schoolleeftijd heb je al 4 verschillende
zelfevaluaties gevormd: (evolutie: beginjaren: lichte daling, daarna stijging)
o Academische competentie
o Sociale competentie
o Fysieke competentie (op vlak van sport)
o Fysieke competentie (op vlak van voorkomen en blijkt uit onderzoek de belangrijkste
te zijn)
3.2 Invloeden op zeflwaarde
- Cultuur (Azië < Europa < Afro-Amerikanen)
- Geslacht (meisjes < jongens)
- Opvoeding
o Democratisch en warm opvoeden versus controlerende en kritische ouders
o Permissief opvoeden: onrealistisch hoog self-esteem
- Attributiestijl (Verklaringsstijl = tendens van mensen om bepaalde attributionele verklaringen
te gebruiken bij het verklaren van gebeurtenissen.
- Causale attributie = de verklaring van een persoon van de oorzaak van een gebeurtenis
- Drie categorieën attributies:
