Farmacologie
Examen: meerkeuze vragen (27) + openvragen (3)
→ zie ook online oefenvragen als voorbereiding
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 8 Middelen die het autonome zenuwstelsel beïnvloeden ........................................ - 6 -
8.1 Impulsoverdracht .............................................................................................................. - 6 -
8.2 Autonoom zenuwstelsel ..................................................................................................... - 6 -
8.3 Indeling van de vegetatieve farmaca .................................................................................... - 8 -
8.3.1 Sympathicomimetica .................................................................................................. - 8 -
8.3.2 Sympathicolytica ........................................................................................................ - 9 -
8.3.3 Parasympathicomimetica of cholinergica ................................................................... - 10 -
8.3.4 Parasympathicolytica of anticholinergica ................................................................... - 10 -
Hoofdstuk 9 Analgetica, antipyretica, anti-inflammatoire middelen ...................................... - 11 -
9.1 Pijn en de WHO-pijnladder ............................................................................................... - 11 -
9.2 Niet-opoïde analgetica en antipyretica .............................................................................. - 13 -
9.2.1 Paracetamol ............................................................................................................. - 13 -
9.2.2 Acetylsalicylzuur ....................................................................................................... - 14 -
9.2.3 Combinatiepreparaten .............................................................................................. - 14 -
9.3 Niet-steroïdale anti-inflammatoire middelen (NSAID’s) ...................................................... - 14 -
9.4 Opioïde analgetica ........................................................................................................... - 16 -
9.5 Middelen bij neuropathische pijn ...................................................................................... - 17 -
9.6 Medicatie bij reumatische aandoeningen .......................................................................... - 18 -
9.7 Geneesmiddelen bij jicht .................................................................................................. - 18 -
9.8 Locoregionale anesthetica ............................................................................................... - 19 -
Hoofdstuk 10 Middelen die inwerken op het zenuwstelsel ................................................... - 22 -
10.1 Hypnotica, sedativa en anxiolytica ................................................................................. - 22 -
10.1.1 Benzodiazepines ....................................................................................................... - 22 -
10.1.2 Z-producten.............................................................................................................. - 25 -
10.1.3 Andere middelen....................................................................................................... - 25 -
10.2 Antipsychotica ............................................................................................................. - 26 -
10.3 Antidepressiva ............................................................................................................. - 28 -
10.3.1 Tricyclische antidepressiva........................................................................................ - 31 -
10.3.2 Selectieve serotonine-heropnameremmers ................................................................ - 32 -
10.3.3 Serotonine-noradrenaline-heropnameremmers ......................................................... - 32 -
10.3.4 MAO-inhbitoren ........................................................................................................ - 33 -
10.3.5 Sint-Janskruid ........................................................................................................... - 34 -
-0-
, 10.3.6 Andere middelen....................................................................................................... - 34 -
10.3.7 Middelen bij bipolaire stoornis ................................................................................... - 34 -
10.3.8 Serotoninesyndroom ................................................................................................. - 37 -
10.4 Antiparkinsonmiddelen ................................................................................................. - 38 -
10.4.1 Levodopa (L-dopa) .................................................................................................... - 39 -
10.4.2 MAO-B-inhibitoren .................................................................................................... - 40 -
10.4.3 Dopamine-agonisten ................................................................................................. - 40 -
10.4.4 Comt-inhibitoren ...................................................................................................... - 40 -
10.4.5 Anticholinergica ........................................................................................................ - 40 -
10.4.6 Bijwerkingen van de antiparkinsonmiddelen ............................................................... - 41 -
10.5 Anti-epileptica .............................................................................................................. - 41 -
10.5.1 Onderhoudsbehandeling ........................................................................................... - 41 -
10.5.2 Medicatie bij een aanval ............................................................................................ - 42 -
10.6 Antimigrainemiddelen................................................................................................... - 42 -
10.6.1 Middelen bij een acute aanval .................................................................................... - 43 -
10.6.2 Preventie medicatie .................................................................................................. - 44 -
10.7 Middelen bij de ziekte van Alzheimer .............................................................................. - 44 -
10.7.1 Choniesterase-inhibitoren ......................................................................................... - 45 -
10.7.2 Memantine ............................................................................................................... - 45 -
10.8 Middelen bij multiple slerose......................................................................................... - 45 -
10.9 Middelen bij draaiduizeligheid ....................................................................................... - 46 -
10.10 Middelen bij ADHD ....................................................................................................... - 46 -
Hoofdstuk 11 Middelen bij afwijkingen van het bloed........................................................... - 47 -
11.1 Antitrombotica ............................................................................................................. - 47 -
11.1.1 Antiagregantia .......................................................................................................... - 50 -
11.1.2 Anticoagulantia......................................................................................................... - 51 -
11.1.3 Trombolytica ............................................................................................................ - 54 -
11.1.4 Perioperatief beleid en antitrombotica ....................................................................... - 55 -
11.2 Antitrombolytica ........................................................................................................... - 55 -
11.3 Middelen bij anemie ..................................................................................................... - 55 -
11.3.1 Ijzerpreparaten ......................................................................................................... - 57 -
11.3.2 Vitamine B12 .............................................................................................................. - 57 -
11.3.3 Foliumzuur ............................................................................................................... - 58 -
11.3.4 EPO .......................................................................................................................... - 58 -
11.4 Hypolipemiërende middelen ......................................................................................... - 58 -
11.4.1 Statines .................................................................................................................... - 59 -
11.4.2 Fibraten .................................................................................................................... - 59 -
11.4.3 Galzuurbindende harsen ........................................................................................... - 60 -
11.4.4 Cholesterolabsorptieremmers ................................................................................... - 60 -
11.4.5 PCSK9 – inhibitoren .................................................................................................... - 60 -
11.4.6 Andere middelen....................................................................................................... - 61 -
-1-
,Hoofdstuk 12 Middelen bij aandoeningen van het cardiovasculaire stelsel ........................... - 62 -
12.1 Middelen bij hyptertensie .............................................................................................. - 63 -
12.1.1 Bètablokkers ............................................................................................................ - 63 -
12.1.2 Middelen die inwerken op het RAAS-systeem .............................................................. - 64 -
12.1.3 Diuretica .................................................................................................................. - 65 -
12.1.4 Caliumantagonisten .................................................................................................. - 67 -
12.2 Middelen bij angina pectoris .......................................................................................... - 67 -
12.3 Middelen bij ritmestoornissen (antiaritmica) .................................................................. - 69 -
12.4 Middelen bij hartfalen ................................................................................................... - 72 -
12.5 Middelen bij hypotensie ................................................................................................ - 73 -
12.5.1 Middelen bij acute hypotensie ................................................................................... - 73 -
12.5.2 Middelen bij chronische hypotensie ........................................................................... - 73 -
Hoofdstuk 13 Middelen bij aandoeningen van het ademhalingsstelsel ................................. - 75 -
13.1 Middelen bij astma en COPD ......................................................................................... - 75 -
13.1.1 Bronchodilatoren ...................................................................................................... - 76 -
13.1.2 Corticosteroïden ....................................................................................................... - 78 -
13.1.3 Leukotrieenreceptorantagonisten .............................................................................. - 79 -
13.1.4 Monoklonale antistoffen ............................................................................................ - 79 -
13.1.5 Andere middelen....................................................................................................... - 79 -
13.2 Middelen bij hoesten .................................................................................................... - 81 -
13.2.1 Antitussiva................................................................................................................ - 81 -
13.2.2 Mucolytica, expectorantia en embollientia ................................................................. - 82 -
Ademhalingsstimulantia: analeptica ........................................................................................ - 83 -
Hoofdstuk 14 Middelen bij aandoeningen van het gastro-intestinale stelsel ......................... - 85 -
14.1 Anti-emetica ................................................................................................................ - 85 -
Muscarinereceptorantagonisten .............................................................................................. - 86 -
Antihistaminica ...................................................................................................................... - 86 -
14.1.1 Dopamine-antagonisten of gastroprokinetica ............................................................. - 86 -
14.1.2 Serotonine-antagonisten of 5-HT3-antagonisten .......................................................... - 87 -
14.1.3 Neurokinine-1-antagonisten of NK1-antagonisten ....................................................... - 87 -
14.1.4 Andere middelen....................................................................................................... - 87 -
14.2 Geneesmiddelen ter behandeling van peptische aandoeningen ...................................... - 87 -
14.2.1 Middelen die pH van de maaginhoud verhogen ........................................................... - 88 -
14.2.2 Mucosaprotectiva ..................................................................................................... - 89 -
14.2.3 Geneesmiddelen ter bestrijden van de Helicobacter pylori .......................................... - 90 -
14.3 Spasmolytica ............................................................................................................... - 90 -
14.4 Laxantia ....................................................................................................................... - 91 -
14.5 Middelen bij diarree ...................................................................................................... - 92 -
14.6 Middelen bij chronische darmontsteking ........................................................................ - 92 -
14.7 Geneesmiddelen ter behandeling van galstenen ............................................................ - 93 -
-2-
, 14.8 Pancreasenzymen ........................................................................................................ - 94 -
Hoofdstuk 15 Middelen bij aandoeningen van het urogenitale stelsel ................................... - 95 -
15.1 Geneesmiddelen bij mictiestoornissen .......................................................................... - 95 -
15.1.1 Medicatie bij aandrangincontinentie of urge-incontinentie .......................................... - 95 -
15.1.2 Medicatie bij stress- of inspanningsincontinentie ........................................................ - 95 -
15.1.3 Medicatie bij overloopincontinentie ........................................................................... - 95 -
15.2 Middelen bij benigne prostaathypertrofie ....................................................................... - 96 -
15.2.1 Alfa1-blokkers ........................................................................................................... - 96 -
15.2.2 5-Alfa-reductase-inhibitoren ..................................................................................... - 96 -
15.3 Middelen bij de behandeling van prostaatcarcinoom ...................................................... - 96 -
15.3.1 Gonaderoline-analogen............................................................................................. - 97 -
15.3.2 Gonadoreline-antagonisten ....................................................................................... - 97 -
15.4 Erectiestoornissen ....................................................................................................... - 97 -
15.4.1 Fosfodiësterase type-5-inhibitoren ............................................................................ - 97 -
15.4.2 Alprostadil ................................................................................................................ - 97 -
Hoofdstuk 16 Middelen bij aandoening van de huid ............................................................. - 99 -
16.1 Antibiotica, antimycotica en antivirale middelen............................................................. - 99 -
16.2 Middelen bij eczeem ..................................................................................................... - 99 -
16.2.1 Corticosteroïden ..................................................................................................... - 100 -
16.2.2 H1-antihistaminica .................................................................................................. - 100 -
16.2.3 Topische immunomodulatoren ................................................................................ - 101 -
16.2.4 Immunosuppressiva ............................................................................................... - 101 -
16.3 Middelen bij acne vulgaris ........................................................................................... - 101 -
16.3.1 Keratolytica ............................................................................................................ - 101 -
16.3.2 Lokale retinoïden .................................................................................................... - 102 -
16.3.3 Antibiotica .............................................................................................................. - 102 -
16.3.4 Isotretinoïne ........................................................................................................... - 102 -
Hoofdstuk 17 Middelen bij aandoeningen aan oog, neus, keel en oor ................................. - 103 -
17.1 Antiglaucoommiddelen............................................................................................... - 103 -
17.1.1 Bètablokkers .......................................................................................................... - 104 -
17.1.2 Alfa-sympathicomimetica ....................................................................................... - 104 -
17.1.3 Prostaglandine-analogen ........................................................................................ - 104 -
17.1.4 Koolzuurandhydrase-inhibitoren .............................................................................. - 104 -
17.2 Middelen bij rhinitis en sinusitis ................................................................................... - 105 -
17.2.1 Orale middelen ....................................................................................................... - 105 -
17.2.2 Nasale middelen ..................................................................................................... - 105 -
17.2.3 Sinusitis ................................................................................................................. - 106 -
17.3 Lokale middelen bij keelpijn ........................................................................................ - 107 -
17.4 Middelen bij otitis ....................................................................................................... - 107 -
Hoofdstuk 18 Middelen bij infecties .................................................................................. - 108 -
-3-
Examen: meerkeuze vragen (27) + openvragen (3)
→ zie ook online oefenvragen als voorbereiding
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 8 Middelen die het autonome zenuwstelsel beïnvloeden ........................................ - 6 -
8.1 Impulsoverdracht .............................................................................................................. - 6 -
8.2 Autonoom zenuwstelsel ..................................................................................................... - 6 -
8.3 Indeling van de vegetatieve farmaca .................................................................................... - 8 -
8.3.1 Sympathicomimetica .................................................................................................. - 8 -
8.3.2 Sympathicolytica ........................................................................................................ - 9 -
8.3.3 Parasympathicomimetica of cholinergica ................................................................... - 10 -
8.3.4 Parasympathicolytica of anticholinergica ................................................................... - 10 -
Hoofdstuk 9 Analgetica, antipyretica, anti-inflammatoire middelen ...................................... - 11 -
9.1 Pijn en de WHO-pijnladder ............................................................................................... - 11 -
9.2 Niet-opoïde analgetica en antipyretica .............................................................................. - 13 -
9.2.1 Paracetamol ............................................................................................................. - 13 -
9.2.2 Acetylsalicylzuur ....................................................................................................... - 14 -
9.2.3 Combinatiepreparaten .............................................................................................. - 14 -
9.3 Niet-steroïdale anti-inflammatoire middelen (NSAID’s) ...................................................... - 14 -
9.4 Opioïde analgetica ........................................................................................................... - 16 -
9.5 Middelen bij neuropathische pijn ...................................................................................... - 17 -
9.6 Medicatie bij reumatische aandoeningen .......................................................................... - 18 -
9.7 Geneesmiddelen bij jicht .................................................................................................. - 18 -
9.8 Locoregionale anesthetica ............................................................................................... - 19 -
Hoofdstuk 10 Middelen die inwerken op het zenuwstelsel ................................................... - 22 -
10.1 Hypnotica, sedativa en anxiolytica ................................................................................. - 22 -
10.1.1 Benzodiazepines ....................................................................................................... - 22 -
10.1.2 Z-producten.............................................................................................................. - 25 -
10.1.3 Andere middelen....................................................................................................... - 25 -
10.2 Antipsychotica ............................................................................................................. - 26 -
10.3 Antidepressiva ............................................................................................................. - 28 -
10.3.1 Tricyclische antidepressiva........................................................................................ - 31 -
10.3.2 Selectieve serotonine-heropnameremmers ................................................................ - 32 -
10.3.3 Serotonine-noradrenaline-heropnameremmers ......................................................... - 32 -
10.3.4 MAO-inhbitoren ........................................................................................................ - 33 -
10.3.5 Sint-Janskruid ........................................................................................................... - 34 -
-0-
, 10.3.6 Andere middelen....................................................................................................... - 34 -
10.3.7 Middelen bij bipolaire stoornis ................................................................................... - 34 -
10.3.8 Serotoninesyndroom ................................................................................................. - 37 -
10.4 Antiparkinsonmiddelen ................................................................................................. - 38 -
10.4.1 Levodopa (L-dopa) .................................................................................................... - 39 -
10.4.2 MAO-B-inhibitoren .................................................................................................... - 40 -
10.4.3 Dopamine-agonisten ................................................................................................. - 40 -
10.4.4 Comt-inhibitoren ...................................................................................................... - 40 -
10.4.5 Anticholinergica ........................................................................................................ - 40 -
10.4.6 Bijwerkingen van de antiparkinsonmiddelen ............................................................... - 41 -
10.5 Anti-epileptica .............................................................................................................. - 41 -
10.5.1 Onderhoudsbehandeling ........................................................................................... - 41 -
10.5.2 Medicatie bij een aanval ............................................................................................ - 42 -
10.6 Antimigrainemiddelen................................................................................................... - 42 -
10.6.1 Middelen bij een acute aanval .................................................................................... - 43 -
10.6.2 Preventie medicatie .................................................................................................. - 44 -
10.7 Middelen bij de ziekte van Alzheimer .............................................................................. - 44 -
10.7.1 Choniesterase-inhibitoren ......................................................................................... - 45 -
10.7.2 Memantine ............................................................................................................... - 45 -
10.8 Middelen bij multiple slerose......................................................................................... - 45 -
10.9 Middelen bij draaiduizeligheid ....................................................................................... - 46 -
10.10 Middelen bij ADHD ....................................................................................................... - 46 -
Hoofdstuk 11 Middelen bij afwijkingen van het bloed........................................................... - 47 -
11.1 Antitrombotica ............................................................................................................. - 47 -
11.1.1 Antiagregantia .......................................................................................................... - 50 -
11.1.2 Anticoagulantia......................................................................................................... - 51 -
11.1.3 Trombolytica ............................................................................................................ - 54 -
11.1.4 Perioperatief beleid en antitrombotica ....................................................................... - 55 -
11.2 Antitrombolytica ........................................................................................................... - 55 -
11.3 Middelen bij anemie ..................................................................................................... - 55 -
11.3.1 Ijzerpreparaten ......................................................................................................... - 57 -
11.3.2 Vitamine B12 .............................................................................................................. - 57 -
11.3.3 Foliumzuur ............................................................................................................... - 58 -
11.3.4 EPO .......................................................................................................................... - 58 -
11.4 Hypolipemiërende middelen ......................................................................................... - 58 -
11.4.1 Statines .................................................................................................................... - 59 -
11.4.2 Fibraten .................................................................................................................... - 59 -
11.4.3 Galzuurbindende harsen ........................................................................................... - 60 -
11.4.4 Cholesterolabsorptieremmers ................................................................................... - 60 -
11.4.5 PCSK9 – inhibitoren .................................................................................................... - 60 -
11.4.6 Andere middelen....................................................................................................... - 61 -
-1-
,Hoofdstuk 12 Middelen bij aandoeningen van het cardiovasculaire stelsel ........................... - 62 -
12.1 Middelen bij hyptertensie .............................................................................................. - 63 -
12.1.1 Bètablokkers ............................................................................................................ - 63 -
12.1.2 Middelen die inwerken op het RAAS-systeem .............................................................. - 64 -
12.1.3 Diuretica .................................................................................................................. - 65 -
12.1.4 Caliumantagonisten .................................................................................................. - 67 -
12.2 Middelen bij angina pectoris .......................................................................................... - 67 -
12.3 Middelen bij ritmestoornissen (antiaritmica) .................................................................. - 69 -
12.4 Middelen bij hartfalen ................................................................................................... - 72 -
12.5 Middelen bij hypotensie ................................................................................................ - 73 -
12.5.1 Middelen bij acute hypotensie ................................................................................... - 73 -
12.5.2 Middelen bij chronische hypotensie ........................................................................... - 73 -
Hoofdstuk 13 Middelen bij aandoeningen van het ademhalingsstelsel ................................. - 75 -
13.1 Middelen bij astma en COPD ......................................................................................... - 75 -
13.1.1 Bronchodilatoren ...................................................................................................... - 76 -
13.1.2 Corticosteroïden ....................................................................................................... - 78 -
13.1.3 Leukotrieenreceptorantagonisten .............................................................................. - 79 -
13.1.4 Monoklonale antistoffen ............................................................................................ - 79 -
13.1.5 Andere middelen....................................................................................................... - 79 -
13.2 Middelen bij hoesten .................................................................................................... - 81 -
13.2.1 Antitussiva................................................................................................................ - 81 -
13.2.2 Mucolytica, expectorantia en embollientia ................................................................. - 82 -
Ademhalingsstimulantia: analeptica ........................................................................................ - 83 -
Hoofdstuk 14 Middelen bij aandoeningen van het gastro-intestinale stelsel ......................... - 85 -
14.1 Anti-emetica ................................................................................................................ - 85 -
Muscarinereceptorantagonisten .............................................................................................. - 86 -
Antihistaminica ...................................................................................................................... - 86 -
14.1.1 Dopamine-antagonisten of gastroprokinetica ............................................................. - 86 -
14.1.2 Serotonine-antagonisten of 5-HT3-antagonisten .......................................................... - 87 -
14.1.3 Neurokinine-1-antagonisten of NK1-antagonisten ....................................................... - 87 -
14.1.4 Andere middelen....................................................................................................... - 87 -
14.2 Geneesmiddelen ter behandeling van peptische aandoeningen ...................................... - 87 -
14.2.1 Middelen die pH van de maaginhoud verhogen ........................................................... - 88 -
14.2.2 Mucosaprotectiva ..................................................................................................... - 89 -
14.2.3 Geneesmiddelen ter bestrijden van de Helicobacter pylori .......................................... - 90 -
14.3 Spasmolytica ............................................................................................................... - 90 -
14.4 Laxantia ....................................................................................................................... - 91 -
14.5 Middelen bij diarree ...................................................................................................... - 92 -
14.6 Middelen bij chronische darmontsteking ........................................................................ - 92 -
14.7 Geneesmiddelen ter behandeling van galstenen ............................................................ - 93 -
-2-
, 14.8 Pancreasenzymen ........................................................................................................ - 94 -
Hoofdstuk 15 Middelen bij aandoeningen van het urogenitale stelsel ................................... - 95 -
15.1 Geneesmiddelen bij mictiestoornissen .......................................................................... - 95 -
15.1.1 Medicatie bij aandrangincontinentie of urge-incontinentie .......................................... - 95 -
15.1.2 Medicatie bij stress- of inspanningsincontinentie ........................................................ - 95 -
15.1.3 Medicatie bij overloopincontinentie ........................................................................... - 95 -
15.2 Middelen bij benigne prostaathypertrofie ....................................................................... - 96 -
15.2.1 Alfa1-blokkers ........................................................................................................... - 96 -
15.2.2 5-Alfa-reductase-inhibitoren ..................................................................................... - 96 -
15.3 Middelen bij de behandeling van prostaatcarcinoom ...................................................... - 96 -
15.3.1 Gonaderoline-analogen............................................................................................. - 97 -
15.3.2 Gonadoreline-antagonisten ....................................................................................... - 97 -
15.4 Erectiestoornissen ....................................................................................................... - 97 -
15.4.1 Fosfodiësterase type-5-inhibitoren ............................................................................ - 97 -
15.4.2 Alprostadil ................................................................................................................ - 97 -
Hoofdstuk 16 Middelen bij aandoening van de huid ............................................................. - 99 -
16.1 Antibiotica, antimycotica en antivirale middelen............................................................. - 99 -
16.2 Middelen bij eczeem ..................................................................................................... - 99 -
16.2.1 Corticosteroïden ..................................................................................................... - 100 -
16.2.2 H1-antihistaminica .................................................................................................. - 100 -
16.2.3 Topische immunomodulatoren ................................................................................ - 101 -
16.2.4 Immunosuppressiva ............................................................................................... - 101 -
16.3 Middelen bij acne vulgaris ........................................................................................... - 101 -
16.3.1 Keratolytica ............................................................................................................ - 101 -
16.3.2 Lokale retinoïden .................................................................................................... - 102 -
16.3.3 Antibiotica .............................................................................................................. - 102 -
16.3.4 Isotretinoïne ........................................................................................................... - 102 -
Hoofdstuk 17 Middelen bij aandoeningen aan oog, neus, keel en oor ................................. - 103 -
17.1 Antiglaucoommiddelen............................................................................................... - 103 -
17.1.1 Bètablokkers .......................................................................................................... - 104 -
17.1.2 Alfa-sympathicomimetica ....................................................................................... - 104 -
17.1.3 Prostaglandine-analogen ........................................................................................ - 104 -
17.1.4 Koolzuurandhydrase-inhibitoren .............................................................................. - 104 -
17.2 Middelen bij rhinitis en sinusitis ................................................................................... - 105 -
17.2.1 Orale middelen ....................................................................................................... - 105 -
17.2.2 Nasale middelen ..................................................................................................... - 105 -
17.2.3 Sinusitis ................................................................................................................. - 106 -
17.3 Lokale middelen bij keelpijn ........................................................................................ - 107 -
17.4 Middelen bij otitis ....................................................................................................... - 107 -
Hoofdstuk 18 Middelen bij infecties .................................................................................. - 108 -
-3-