SV MICROBIOLOGIE
H1 RESPIRATOIRE INFECTIES EN MYCOBACTERIËN
RESPIRATOIRE INFECTIES
INLEIDING
ANATOMIE VAN LUCHTWEGEN
Gaat ze niet vragen op examen, is gwn ter info
Bovenste luchtwegen (viraal)
- Neus
- Farynx
- Larynx
- Middenoor
- Sinussen
Onderste luchtwegen (bacterieel)
- Trachea
- Bronchi
- Bronchioli
- Alveolen
- (Pleuravlies)
NATUURLIJKE AFWEER IN LUCHTWEGEN
Bovenste luchtwegen
- Mucuslaag op slijmvliezen; trilhaar op epitheelcellen, speekselvloed
- Commensale flora
- Lymfoïd weefsel (bv. lymfeklieren)
Onderste luchtwegen
- Mucuslaag op slijmvliezen; trilhaar op epitheelcellen
- Commensale flora (vergelijkbaar orofarynx), niet steriel mucocilaire klaring
- Alveolaire macrofagen
Verzwakking natuurlijke verdediging
- Verlamming cilia (roken)
- Productie taai slijm (muco)
- Aantasting luchtwegen (astma, asbest)
Stalen zijn altijd mengstalen, dus je moet de pathogenen herkennen en onderscheiden vd commensale flora
FACTOREN DIE INVLOED HEBBEN OP JE COMMENSALE FLORA
Bv hospitalisatie, AB gebruik,…
1
,BESMETTINGSROUTE LUCHTWEGINFECTIE
1) Aspiratie
2) Inhalatie
3) Hematogene invasie
1 ASPIRATIE COMMENSALE FLORA
- Doorgans asymptomatisch (mucociliaire klaring)
- Veel commensalen uit keel zijn potentiële pathogenen van lage luchtwegen
- Ontwikkeling tot pathogeen: balans
OPPORTUNIST VS OBLIGAAT PATHOGEEN
Primair pathogeen:
- Veroorzaakt bij iedereen infectie (ook bij gezonde individuen)
Opportunistisch pathogeen:
- Veroorzaakt doorgaans geen infectie
- Enkel infectie als natuurlijke weerstand laag is, bv:
o Huidbarrière doorbroken
o Voorafgaande infectie
o Immuunstoornis
o Chemotherapie
o …
2 INHALATIE (AERSOSOL/DRUPPELS)
- Hoesten, niezen, spreken, uitademen
3 HEMATOGENE INVASIE VANUIT LOCATIE OP AFSTAND
INFECTIE ONDERSTE LUCHTWEGEN
Invasieve infecties = bloedstroom infecties VIRAAL & BACTERIEEL
- Penetratie via luchtwegen
- Hematogene verspreiding
- Haemophilus influenzae; Neisseria meningitidis; Streptococcus pneumoniae
2
,BRONCHITIS
= ontsteking bronchiën
- Acuut
o Primair vooral virale verwekkers
o Zeldzame primaire infectie met B. pertussis (kinkhoest), M. pneumoniae, C. pneumoniae
o Secundaire bacteriële infectie na virale BLWI: S. pneumoniae; H. influenzae; M. catarrhalis;
… Infernale trio
PERTUSSIS
= kinkhoest
- Bordetella pertussis
PNEUMONIE, ACUUT
= longontsteking
- Community-acquired pneumonie (CAP)
o Viraal
o S. pneumoniae; (H. influenzae; L. pneumophila; M. catarrhalis; M. pneumoniae; C.
pneumoniae; C. psittaci;…)
- Hospital-acquired pneumonie (HAP)
o Enterobacterales, S. aureus, non-fermenters zoals P. aeruginosa,…
o Ventilator-associated pneumoniae (VAP-: bij mechanische ventilatie/beademing
- Pneumonie bij immuungecomprommitteerden
o Pneumocystis jirovecii; M. pneumoniae; C. pneumoniae; Aspergillus spp.; Cryptococcus; …
PNEUMONIE, CHRONISCH
= longontsteking, ev. longabces
- Weken tot maanden aanwezig
- Mycobacterium tuberculosis, Nocardia, Rhodococcus equi, …
WORKFLOW
VRAAG: beschrijf de workflow van een bepaald type staal
STAALNAME
Bacteriologische kweek: vooral stalen van lage luchtwegen
- Sputum (=mucus uit lage luchtwegen)
- Aspiraat (→ minder bijbesmet met mond- en keelflora)
o Endotracheaal aspiraat (intubatie)
o Bronchusaspiraat (bronchoscopie)
- Broncho-alveolaire lavage (BAL) vocht
o Spoelen van longalveoli
o Meest betrouwbare staal voor Dx pneumonie
- Klinisch staal vs. surveillance kweek
o Infectie ja/nee vs. kolonisatie met welke flora?
3
, TYPE STALEN:
Type 1 stalen
- Staal afkomstig uit een ‘steriele plaats’
- Géén commensale flora
- Bij aseptische afname is elke kiem significant en belangrijk
- Vb: Cerebrospinaal vocht bij meningitis
Type 2 stalen
- Belang van de staalkwaliteit en correcte afnameprocedure!
- Goede staalname van belang om comm. flora tot minimum te beperkten!!
- Epitheelcellen als merker van contaminatie
Bacteriële kweek: minder frequent hoge luchtwegen
- Keeluitstrijk
- Oorontsteking
o Otitis externa: swab uitwendige gehoorgang
o Otitis media
▪ Drainerend vocht vanuit middenoor (perforatie)
▪ Aspiratievocht bij tympanocentesis
- Neusuitstrijk (neuspeutergebied) → MRSA?
Type 3 stalen
- Pathogenen in commensale flora
- Belang van microscopie is wisselend
Stalen voor moleculaire diagnostiek
- Nasofaryngeale wisser/aspiraat
- Orofaryngeale wisser
- BAL-vocht
Virussen
Bacteriën
- B. pertussis
- L. pneumophila
- M. pneumoniae, C. pneumoniae, …
Fungi (Aspergillus, Cryptococcus, …)
→ Resultaat kan beschikbaar zijn na aantal uren
4
H1 RESPIRATOIRE INFECTIES EN MYCOBACTERIËN
RESPIRATOIRE INFECTIES
INLEIDING
ANATOMIE VAN LUCHTWEGEN
Gaat ze niet vragen op examen, is gwn ter info
Bovenste luchtwegen (viraal)
- Neus
- Farynx
- Larynx
- Middenoor
- Sinussen
Onderste luchtwegen (bacterieel)
- Trachea
- Bronchi
- Bronchioli
- Alveolen
- (Pleuravlies)
NATUURLIJKE AFWEER IN LUCHTWEGEN
Bovenste luchtwegen
- Mucuslaag op slijmvliezen; trilhaar op epitheelcellen, speekselvloed
- Commensale flora
- Lymfoïd weefsel (bv. lymfeklieren)
Onderste luchtwegen
- Mucuslaag op slijmvliezen; trilhaar op epitheelcellen
- Commensale flora (vergelijkbaar orofarynx), niet steriel mucocilaire klaring
- Alveolaire macrofagen
Verzwakking natuurlijke verdediging
- Verlamming cilia (roken)
- Productie taai slijm (muco)
- Aantasting luchtwegen (astma, asbest)
Stalen zijn altijd mengstalen, dus je moet de pathogenen herkennen en onderscheiden vd commensale flora
FACTOREN DIE INVLOED HEBBEN OP JE COMMENSALE FLORA
Bv hospitalisatie, AB gebruik,…
1
,BESMETTINGSROUTE LUCHTWEGINFECTIE
1) Aspiratie
2) Inhalatie
3) Hematogene invasie
1 ASPIRATIE COMMENSALE FLORA
- Doorgans asymptomatisch (mucociliaire klaring)
- Veel commensalen uit keel zijn potentiële pathogenen van lage luchtwegen
- Ontwikkeling tot pathogeen: balans
OPPORTUNIST VS OBLIGAAT PATHOGEEN
Primair pathogeen:
- Veroorzaakt bij iedereen infectie (ook bij gezonde individuen)
Opportunistisch pathogeen:
- Veroorzaakt doorgaans geen infectie
- Enkel infectie als natuurlijke weerstand laag is, bv:
o Huidbarrière doorbroken
o Voorafgaande infectie
o Immuunstoornis
o Chemotherapie
o …
2 INHALATIE (AERSOSOL/DRUPPELS)
- Hoesten, niezen, spreken, uitademen
3 HEMATOGENE INVASIE VANUIT LOCATIE OP AFSTAND
INFECTIE ONDERSTE LUCHTWEGEN
Invasieve infecties = bloedstroom infecties VIRAAL & BACTERIEEL
- Penetratie via luchtwegen
- Hematogene verspreiding
- Haemophilus influenzae; Neisseria meningitidis; Streptococcus pneumoniae
2
,BRONCHITIS
= ontsteking bronchiën
- Acuut
o Primair vooral virale verwekkers
o Zeldzame primaire infectie met B. pertussis (kinkhoest), M. pneumoniae, C. pneumoniae
o Secundaire bacteriële infectie na virale BLWI: S. pneumoniae; H. influenzae; M. catarrhalis;
… Infernale trio
PERTUSSIS
= kinkhoest
- Bordetella pertussis
PNEUMONIE, ACUUT
= longontsteking
- Community-acquired pneumonie (CAP)
o Viraal
o S. pneumoniae; (H. influenzae; L. pneumophila; M. catarrhalis; M. pneumoniae; C.
pneumoniae; C. psittaci;…)
- Hospital-acquired pneumonie (HAP)
o Enterobacterales, S. aureus, non-fermenters zoals P. aeruginosa,…
o Ventilator-associated pneumoniae (VAP-: bij mechanische ventilatie/beademing
- Pneumonie bij immuungecomprommitteerden
o Pneumocystis jirovecii; M. pneumoniae; C. pneumoniae; Aspergillus spp.; Cryptococcus; …
PNEUMONIE, CHRONISCH
= longontsteking, ev. longabces
- Weken tot maanden aanwezig
- Mycobacterium tuberculosis, Nocardia, Rhodococcus equi, …
WORKFLOW
VRAAG: beschrijf de workflow van een bepaald type staal
STAALNAME
Bacteriologische kweek: vooral stalen van lage luchtwegen
- Sputum (=mucus uit lage luchtwegen)
- Aspiraat (→ minder bijbesmet met mond- en keelflora)
o Endotracheaal aspiraat (intubatie)
o Bronchusaspiraat (bronchoscopie)
- Broncho-alveolaire lavage (BAL) vocht
o Spoelen van longalveoli
o Meest betrouwbare staal voor Dx pneumonie
- Klinisch staal vs. surveillance kweek
o Infectie ja/nee vs. kolonisatie met welke flora?
3
, TYPE STALEN:
Type 1 stalen
- Staal afkomstig uit een ‘steriele plaats’
- Géén commensale flora
- Bij aseptische afname is elke kiem significant en belangrijk
- Vb: Cerebrospinaal vocht bij meningitis
Type 2 stalen
- Belang van de staalkwaliteit en correcte afnameprocedure!
- Goede staalname van belang om comm. flora tot minimum te beperkten!!
- Epitheelcellen als merker van contaminatie
Bacteriële kweek: minder frequent hoge luchtwegen
- Keeluitstrijk
- Oorontsteking
o Otitis externa: swab uitwendige gehoorgang
o Otitis media
▪ Drainerend vocht vanuit middenoor (perforatie)
▪ Aspiratievocht bij tympanocentesis
- Neusuitstrijk (neuspeutergebied) → MRSA?
Type 3 stalen
- Pathogenen in commensale flora
- Belang van microscopie is wisselend
Stalen voor moleculaire diagnostiek
- Nasofaryngeale wisser/aspiraat
- Orofaryngeale wisser
- BAL-vocht
Virussen
Bacteriën
- B. pertussis
- L. pneumophila
- M. pneumoniae, C. pneumoniae, …
Fungi (Aspergillus, Cryptococcus, …)
→ Resultaat kan beschikbaar zijn na aantal uren
4
