Academisch en juridisch Nederlands
1
, College 1, 26/09
Waarom academisch en juridisch Nederlands?
Waarom academisch NL
Slide 1-14:
“Taal is ons midden, daarom moeten we goed leren schrijven”
- Joris Vlieghe & Wiede Sieds Koopal
- Frenetieke chatcultuur (formeel en indirect karakter gaat verloren)
- Nauwelijks nog fysiek schrijven
- Minder literatuur gelezen
“Professoren klagen over taalfouten bij studenten: ‘Ze zijn niet meer beschaamd’”
“een gebid is geen gebit: taalfouten wijzen op tekort aan tekstbegrip”
- Gevoel dat taal- en kennisniveau van studenten achteruit gaat
- Studenten kunnen minder goed redeneren
- Studenten krijgen hun gedachten niet helder op papier
“Proffen klagen over belabberde taalniveau van studenten, maar is het echt zo
dramatisch?”
- In de 18e eeuw trokken schoolmeester aan precies dezelfde alarmbel. Als het
zo dramatisch was zaten we al lang terug op het niveau van de oermens
- De klachten gaan vaak enkel over spelling
- Het taalniveau ligt wel degelijk lager (door bv. Democratisering)
- Op unif instroom van mensen die thuis geen NL spreken
- Prof van de KU Leuven pleit voor herwaardering van het NL
o Door sociale media: minder aandacht aan correcte spelling
o Jongeren krijgen dus de boodschap mee dat correct schrijven minder
belangrijk is
“why University of Hull students will not be marked down for bad spelling”
- Ideologische kleuring: benadeling van mensen die als moedertaal niet Engels
hebben en bevoordeling van ‘white male elite’.
- Kritiek: misleidend en het verlaagt normen. Beter de lat hoog leggen en
kwaliteitsonderwijs aanbieden
- Ook onze unif hecht veel belang aan taal
(standard)taal kun je leren
- Als we men niet corrigeren op niet-standaardtalige vormen, ontnemen we de
kans om standaardtaal te verwerven
- Zo geen toegang tot een waardevolle bron van cultureel kapitaal (= de
duidelijke standaardtaal)
Waarom juridisch NL
Slide 15-
Inleiding: filmpje Heerlijk Helder ‘het is verboden naast het toilet te plassen’
Brief van de Procureur:
2
, - hij gebruikt veel hoofdletters, schrijft heel complex
- mijn Ambt = hijzelf
- een praetoriaanse probatie = ‘ik heb het dossier gesepondeerd’
- ‘het dossier’, ‘de verdachte’ => welk, wie?
Brief naar burger:
- is veel te ingewikkeld om te begrijpen voor niet-juristen; ‘kantonnement’, ‘ex
aeqo et bono’
“Burger wantrouwt jusitie”
- 86% van ondervraagden had moeite met het juridisch taalgebruik
- ook ⅔ van magistraten en advocaten vinden het taalgebruik te moeilijk
- magistraten ervan bewust maken dat ze anders moeten schrijven en praten
- vonnissen, dagvaardingen: moet makkelijker verwoord worden
justitiebarometer (al 5x uitgevoerd)
- ‘hoe denkt u over justitie?’
- begonnen na dutroux zaak (vertrouwen
historisch laag)
o na hervormingen, weer stijging. Laatste
tijd toch weer dalend
- justitie 3e plaats en scoort slechter dan de
politie (44% heeft geen/weinig vertrouwen)
o gaat in dalende lijn
- 78% vindt dat justitite niet verandert of
achteruit gaat
3
, - 65% (2/3) van de mensen heeft problemen
met het juridisch taalgebruik (moeilijk)
- Voldoende informatie over haar werking?
Slechts 30% heeft voldoende informatie
spelling is veranderd in de jaren 90.
- vb: pannenkoek ipv pannekoek
- Luc Huyse; wat maakt het uit - Juristen lossen zaken op van mensen, help hun
om alles te begrijpen ipv te discussieren over het trema in het woord ‘zooloog’
- Andries Kinsbergen; meer aandacht aan vertalen van juridisch taalgebruik
naar taal die de burger begrijpt (heeft grote sociale gevolgen als het recht niet
toegankelijk is door taalbarrière is dat sociaal onrechtvaardig )
- Walter van Gerven; recht is veel meer dan technische regeltjes (emotionele
intelligentie en psychologisch inzicht is even belangrijk) haalt aan dat de taal
te moeilijk is voor gewone mensen
- Vb. bij Brexit werd het vonnis voorgelezen en iedereen begreep het (zou bij ons
nooit gebeuren)
Hof van Cassatie
- Zegt dat communicatie niet hun taak is
Grondwettelijk Hof
- 20jaar geleden was er een fout gemaakt bij het decreet; het omgekeerde
opgeschreven van wat ze bedoelde omdat ze het woord ‘onverminderd’ niet
juist geïnterpreteerd hadden
- Vlug reparatie “in art. XX moet je het omgekeerde lezen” -> kan niet…
Nobelprijs ‘Ig-Nobelprijs’
- Naar wetenschappelijk onderzoek dat maatschappelijk relevant is
2018 “Campagne “kruid”
- Pamflet met juridische taaltips
- Hoge Raad voor Justitie ziet geen gevaar voor het eenvoudiger schrijven van
teksten (niet: ‘ja maar wat gaat mijn baas ervan zeggen’
4
1
, College 1, 26/09
Waarom academisch en juridisch Nederlands?
Waarom academisch NL
Slide 1-14:
“Taal is ons midden, daarom moeten we goed leren schrijven”
- Joris Vlieghe & Wiede Sieds Koopal
- Frenetieke chatcultuur (formeel en indirect karakter gaat verloren)
- Nauwelijks nog fysiek schrijven
- Minder literatuur gelezen
“Professoren klagen over taalfouten bij studenten: ‘Ze zijn niet meer beschaamd’”
“een gebid is geen gebit: taalfouten wijzen op tekort aan tekstbegrip”
- Gevoel dat taal- en kennisniveau van studenten achteruit gaat
- Studenten kunnen minder goed redeneren
- Studenten krijgen hun gedachten niet helder op papier
“Proffen klagen over belabberde taalniveau van studenten, maar is het echt zo
dramatisch?”
- In de 18e eeuw trokken schoolmeester aan precies dezelfde alarmbel. Als het
zo dramatisch was zaten we al lang terug op het niveau van de oermens
- De klachten gaan vaak enkel over spelling
- Het taalniveau ligt wel degelijk lager (door bv. Democratisering)
- Op unif instroom van mensen die thuis geen NL spreken
- Prof van de KU Leuven pleit voor herwaardering van het NL
o Door sociale media: minder aandacht aan correcte spelling
o Jongeren krijgen dus de boodschap mee dat correct schrijven minder
belangrijk is
“why University of Hull students will not be marked down for bad spelling”
- Ideologische kleuring: benadeling van mensen die als moedertaal niet Engels
hebben en bevoordeling van ‘white male elite’.
- Kritiek: misleidend en het verlaagt normen. Beter de lat hoog leggen en
kwaliteitsonderwijs aanbieden
- Ook onze unif hecht veel belang aan taal
(standard)taal kun je leren
- Als we men niet corrigeren op niet-standaardtalige vormen, ontnemen we de
kans om standaardtaal te verwerven
- Zo geen toegang tot een waardevolle bron van cultureel kapitaal (= de
duidelijke standaardtaal)
Waarom juridisch NL
Slide 15-
Inleiding: filmpje Heerlijk Helder ‘het is verboden naast het toilet te plassen’
Brief van de Procureur:
2
, - hij gebruikt veel hoofdletters, schrijft heel complex
- mijn Ambt = hijzelf
- een praetoriaanse probatie = ‘ik heb het dossier gesepondeerd’
- ‘het dossier’, ‘de verdachte’ => welk, wie?
Brief naar burger:
- is veel te ingewikkeld om te begrijpen voor niet-juristen; ‘kantonnement’, ‘ex
aeqo et bono’
“Burger wantrouwt jusitie”
- 86% van ondervraagden had moeite met het juridisch taalgebruik
- ook ⅔ van magistraten en advocaten vinden het taalgebruik te moeilijk
- magistraten ervan bewust maken dat ze anders moeten schrijven en praten
- vonnissen, dagvaardingen: moet makkelijker verwoord worden
justitiebarometer (al 5x uitgevoerd)
- ‘hoe denkt u over justitie?’
- begonnen na dutroux zaak (vertrouwen
historisch laag)
o na hervormingen, weer stijging. Laatste
tijd toch weer dalend
- justitie 3e plaats en scoort slechter dan de
politie (44% heeft geen/weinig vertrouwen)
o gaat in dalende lijn
- 78% vindt dat justitite niet verandert of
achteruit gaat
3
, - 65% (2/3) van de mensen heeft problemen
met het juridisch taalgebruik (moeilijk)
- Voldoende informatie over haar werking?
Slechts 30% heeft voldoende informatie
spelling is veranderd in de jaren 90.
- vb: pannenkoek ipv pannekoek
- Luc Huyse; wat maakt het uit - Juristen lossen zaken op van mensen, help hun
om alles te begrijpen ipv te discussieren over het trema in het woord ‘zooloog’
- Andries Kinsbergen; meer aandacht aan vertalen van juridisch taalgebruik
naar taal die de burger begrijpt (heeft grote sociale gevolgen als het recht niet
toegankelijk is door taalbarrière is dat sociaal onrechtvaardig )
- Walter van Gerven; recht is veel meer dan technische regeltjes (emotionele
intelligentie en psychologisch inzicht is even belangrijk) haalt aan dat de taal
te moeilijk is voor gewone mensen
- Vb. bij Brexit werd het vonnis voorgelezen en iedereen begreep het (zou bij ons
nooit gebeuren)
Hof van Cassatie
- Zegt dat communicatie niet hun taak is
Grondwettelijk Hof
- 20jaar geleden was er een fout gemaakt bij het decreet; het omgekeerde
opgeschreven van wat ze bedoelde omdat ze het woord ‘onverminderd’ niet
juist geïnterpreteerd hadden
- Vlug reparatie “in art. XX moet je het omgekeerde lezen” -> kan niet…
Nobelprijs ‘Ig-Nobelprijs’
- Naar wetenschappelijk onderzoek dat maatschappelijk relevant is
2018 “Campagne “kruid”
- Pamflet met juridische taaltips
- Hoge Raad voor Justitie ziet geen gevaar voor het eenvoudiger schrijven van
teksten (niet: ‘ja maar wat gaat mijn baas ervan zeggen’
4
