Duiven
Virale ziekten duiven
Ziekte Ouderdom Pathogenese Symptomen Diagnose Behandeling
Paramyxovirus 1 - Sterfte vaak bij - Later zomer en najaar - Nierschade: PU/PD - Aangifteplichtig! - Curatief =
Pigeon aviair nestjongen en - Aërogeen of oraal (+ - Waterige dropping: fecale - Staal: cloacaswab, verboden!
avulavirus type 1 duiven die niet excretie aërogeen en deel is niet waterig dropping, oro- - Preventieve
meer eten en fecaal) - Neurlogische symptomen faryngeale swab, vaccinatie! SC
drinken t.g.v. de - Geen vermeerdering - Vermageren hersenen, nieren, verplicht!
zenuwsymptomen thv primaire xxx-plaats - Sterfte bloed (HI)
(itt New Castle) - Afwijkende veren - Virusisolatie: PCR
- Incubatie: 3-35 d - Geen diarree en geen - Serologie
- Hoge morbiditeit (tot luchtwegsymptomen!
100%), lage sterfte (tot
5%)
- Non-purulente
encephalitis en
interstitiële nefritis
Adenovirus -Type 1: Seizoens- Zie rota - Type I: diarree, buikgriep - Moeilijk
gebonden → dieren (niet dodelijk) cultiveerbaar
voor het eerst op - Type II: necrotiserende
vlucht: jonge dieren hepatitis, acute sterfte door
- Type 2: hele jaar: aantasting lever, geen
alle leeftijden voorafgaande symptomen
Rotavirus - Jonge duiven (2- 1) Orale opname - Algemeen ziek zijn 1) Symptomen + 1) Rehydratatie,
Pigeon Rotavirus 7m): Adeno I en 2) Vermeerdering t.h.v. - Diarree & braken → periode + leeftijd → 2) elektrolieten,
group A Rota → seizoens- de darm vermageren Cytologie/ histologie: glucose: Adeno I
gebonden (april, 3) Verspreiding naar - Lage mort. bij Adeno I Levernecrose en Rota, niet bij
juli) andere organen, o.a. - Hoge mort. (tot 50%) bij (pathognomonisch), Adeno II: acute
- Alle leeftijden: lever (alleen Adeno II, Rota Karakteristieke sterfte zonder
Adeno II Rota) - Hoge mort. (tot 30%) bij intranucleaire symptomen
→ gedurende het 4) Uitscheiding via mest Adeno II (alles of niets) inclusies bij 2) Hygiëne
hele jaar - Circovirus (immuno- Adenovirus I en II 3) Bestrijding van
suppresserend): triggerende (echter geen inclusies secundaire
rol bij ‘’jonge duivenziekte’’ bij Rota!!) infecties: Adeno I
(= Rota + Adeno I) 3) PCR (op lever, en Rota, niet bij
- Kersrode, gezwollen lever mest): Vals-negatieven Adeno II: acute
t.g.v. levernecrose bij Adeno mogelijk sterfte
II 4) Preventieve
- Miltzwelling en vaccinatie: Adeno
miltbloeding bij Rota I en rota
Herpesvirus - Vrijwel alle duiven - Necrotisch beleg in - Meestal symptoomloos 1) Cytologie en - Preventieve
zijn geïnfecteerd bek, conjuctivitis (milde - Sterfte van nestjongen histologie (lever, vaccinatie:
- Sterfte van luchtwegproblematiek) - Algemene slechte conditie trachea, etc.): Geeft reductie ernst
nestjongen - Latent: intermitterende en ademhalingsproblemen inclusielichaampjes in klinische
uitscheiding (stress na - Oudere dieren: necrose cellen van de symptomen en
kweek: oude besmetten bek, tranende ogen, aangetaste organen uitscheiding van
jonge) conjunctivitis: milde (cfr. Adeno) (combinatie-
- Besmetting tijdens luchtwegproblematiek 2) PCR (op keelswab, vaccin met
azen (dus oraal) Verstikking door lever) Paramyxovirus en
- Maternale immuniteit necrotiserende tracheïtis → Geen serologie Adeno): beperkte
1) Jongen afkomstig van - Nestjongen: t.g.v. dat alle duiven immuniteitsduur -
niet geïnfecteerde leveraantasting, positief zijn (bezitten Behandeling:
ouders (geen AS) → levernecrose, sterfte AS)! rust, eventueel
systemische ziekte AB (tegen II-aire
2) Immunosuppressie: bacteriële inf.)
speelt een rol in coryza
contagiosa complex
Poxvirus Alle leeftijden - Late zomer en najaar - Typische pokken: huidvorm - Klinisch beeld: 1) Preventieve
(seizoensgebonden) (nodulair letsel oog) en pathognomonisch (!): vaccinatie in
- Gastheer-specifiek dyfteroïde vorm (massa in Aantasting van de veerfollikel
- (In)directe overdracht bek) ogen, bekrand (levend virus
(via huid, direct contact) vaccin inwrijven
1
, of via muggen, teken, - Atypische pokken: - Bevestiging via in follikel) of SC,
rode vogelmijt bloedpokken: niet zo histologie (intracyto- voor zomer
- Incubatieperiode: 10- besmettelijk zoals de plasmatische begint (follikels
20d normale pokken (in een hok inclusies), virus na 8-10d
- Aantasting van de huid vaak maar 1-2 duiven isolatie/PCR maar dit gezwollen: enting
en mucosa aangetast), Geeft wordt in praktijk goed gelukt
- Mortaliteit en ernst huidletsels/wratachtige nagenoeg nooit 2) Curatief:
afhankelijk van woekeringen t.h.v. de gedaan gezien het symptomatische
virulentie stam. vleugels en lichaam welke na klinisch beeld noodenting: door
- Sterfte: niet meer enkele weken vanzelf voldoende is. lange
kunnen zien, niet meer regresseren, Incubatietijd
kunnen eten, Bestaat geen vaccin tegen, 3) Secundaire
verstikking. - Letsels Pathogenese onbekend, huidinfecties
regresseren na enkele morbiditeit zeer laag, geen voorkomen:
weken, ziekte is dan mortaliteit, Geen bestrijding, ontsmetten
over gewoon afblijven
Circovirus - Klinisch beeld - Rol in jonge - Vaak asymptomatisch - Histologie: - Er bestaat geen
komt enkel voor bij duivenziektesyndroom (oudere dieren zijnde >1j sws intracytoplasmatische- vaccin
jonge duiven (<6m) - 3 subgroepen: asymptomatisch) en intranucleaire - Horizontale
- Oudere duiven Subgroep 1: duif, - Lethargie, gewichtsverlies, inclusies in lymfocyten overdracht
kunnen wel drager papegaai, kanarie, 2: ademhalingsstoornissen, = pathognomisch voorkomen door
zijn planten, 3: kip diarree, slechte - PCR hygiëne
- Overdracht kan vluchtprestaties, sterfte van - Verticale
horizontaal (via feces) (nest)jongen → symptomen overdracht
en ook verticaal (in het te wijten aan voorkomen door
ei) opportunistische infecties (!) minder/niet
- Virus vermeerdert in Dus Circo zelf zorgt alleen kweken met
lymfoïde organen zijnde voor lymfoïde positieve ouders,
de bursa, thymus, milt, depletie/immuunsupressie en door stress te
beenmerg, etc. → - Bursa: gezwollen en later vermijden t.g.v.
immunosuppressie en atrofisch t.g.v. lymfoïde heropflakkeringen
dus gevoeligheid voor depletie
allerlei secundaire - Miltzwelling
infecties - Lymfoïde depletie in milt,
bursa en beenmerg
2
, Bacteriële ziekten duiven
Ziekte Ouderdom Pathogenese Symptomen Diagnose Behandeling
Salmonella - Mortaliteit: - ‘Paratyfus’ - Vermageren/magerzucht: te - Granulomen in - Curatieve
typhimurium laag bij - Typische zien aan borstspieratrofie inwendige organen: behandeling:
varietas volwassen duivenstammen - Groene mest (gal die pathognomonisch 1) Hygiënische
Copenhagen duiven, tot bij - Belangrijkste uitgescheiden wordt, d.w.z. 1) Isolatie uit maatregelen:
100% bij systemische aandoening dat ze niet meer eten; duiven aangetaste organen grondige reiniging
nestjongen - Tropisme voor bezitten geen galblaas) 2) Isolatie uit en ontsmetting van
gewrichten: niet meer - (Bloederige) diarree mengmest: het hok
vliegen door artritis - Occasioneel sterfte van verschillende dieren 2) Enrofloxacine
- Granulomateuze letsels volwassen duiven over verschillende behandeling van
t.h.v. duodenum, lever, - Onvruchtbaarheid dagen (S. mag niet in het hele hok →
hart - Sterfte van nestjongen de mest voorkomen, antibiogram
1) Orale opname - Niet meer kunnen vliegen is geen normale - Preventieve
2) Vermeerdering in (t.g.v. aantasting darmnbewoner) behandeling:
maag-darmkanaal → vleugelgewricht) 3) Snelle 3) Vaccinatie
enteritis - Manken, agglutinatietest op (commercieel
3) Septicemie met torticollis/’’draainek’’ (t.g.v. bloedplasma (tijdens vaccin of
verspreiding naar aantasting gewrichten; zie consult): Geeft direct autovaccin):
organen → afb) resultaat, dus kan je klinische
granulomateuze - PU/PD direct doen op symptomen en
ontstekingsreactie - Zenuwsymptomen consult Let op dat als mortaliteit,
4) Uitscheiding via de - Granulomen SC en in het de duiven pas uitscheiding kiem,
mest (intermitterend en ooglid gevaccineerd zijn, je geeft geen
via eischaalbesmetting een vals positief bescherming tegen
(horizontaal), via mest of resultaat kan krijgen!! (her)infectie → Let
via geslachtsstelsel - Prognose: Indien op dat er steeds
(verticaal) niet behandeld slecht: een risico is dat
5) Dieren die infectie Salmonella dragers overblijven
overleven blijven drager! problemen 4) Idealiter
Stress: opnieuw verdwijnen nooit euthanasie van
uitscheiden spontaan. Indien aangetaste dieren
- Morbiditeit: hoog, maar correct behandeld is 5) Bacteriologische
niet alle dieren vertonen de prognose relatief mengmest-controle
tegelijkertijd symptomen. goed na 2 maanden
Streptococcus Elke leeftijd - Opportunistische kiem: - Acute sterfte bij duiven van - Isolatie uit 1) Hygiëne
gallolyticus normale darmbewoner elke leeftijd (i.t.t. Salmonella: aangetaste organen, 2) Ampicilline of
‘’spier- en o.i.v. predisponerende vooral nestjongen) niet uit darm of mest amoxicilline
vleugelziekte’’ factoren → doorbraak in - Niet meer kunnen vliegen (!) (betreft een Gr+
bloedbaan en septicemie (cfr. Salmonella) - Autopsie nodig, kiem), m.b.v.
→ diverse organen - Manken (cfr. Salmonella) want isolatie uit de antibiogram
- Tropisme voor - Slijmerige mest en polyurie darm of de mest
gewrichten, spieren en bij 15% van de gevallen heeft geen enkele
pezen: spiernecrose - Zenuwsymptomen bij 10% betekenis (normale
(hartspiernecrose) van de gevallen darmbewoner bij veel
- Tenosynovitis is t.h.v. duiven)
aanhechting van pees en
spier t.h.v. de vleugel →
afhangende vleugels
- GEEN granulomen!
Escherichia coli Alle leeftijden - Facultatief pathogeen → - Complicatie bij primaire 1) Isolatie uit - Multiresistente
predisponerende factoren darminfecties (e.g. organen (niet uit stammen bij duiven,
Adenovirose bij jonge duiven) mest) dus antibiogram
- Acute sterfte bij nestjongen extra van belang
- Bij alle leeftijden: acute - Ook: bestrijding
sterfte, braken, diarree, van primaire
vermageren infecties (hygiëne,
stress voorkomen,
overbezetting
voorkomen)
Clamydia psittaci - Virulentieverschillen: - Algemeen: anorexie, - Swab van de - Langdurige
Ornithose subklinisch tot futloos, diarree conjuctiva, choanen, doxycycline (=
systemische infectie - Specifiek: conjuctivitis, cloaca tetracycline)
(ademhalingsklachten, rhinitis, gezwollen oogleden, - Soms STAMP behandeling: 6w
conjuctivitis) reutelende ademhaling kleuring (interpretatie
3
, - Ademhalingsklachten bij - Meestal tijdens is moeilijk) - Het beste is om de
duiven betreft een vluchtseizoen intracellulaire fuscia grit te verwijderen
multifactoriële verkleuring want complexeert
aandoening: Onderdeel - PCR (!): vooral met calcium
‘’ornithose-complex’’/ - Serologie niet zinvol
vogelziekte t.g.v. veel
- Veel duiven zijn seropositieve duiven
subklinisch besmet, 50% welke subklinisch zijn
van de duiven is aangetast
seropositief
1) Opname via inhalatie
(oraal)
2) Intracellulaire
vermeerdering in
darmepitheel,
ademhalingsepitheel,
diverse organen
3) Uitscheiding via mest,
traanvloei en
ademhalingssecreten →
Dragers
Ademhalings- - Multifactorieel - Dikke koppen 1) Cytologisch OZ: 1) Predisponerende
stoornissen - Infectieus: Herpes, - Gezwollen- en vochtige gisten, Natief OZ: factoren aanpakken
Chlamydia psittaci, E.coli, conjuctiva Trichomonas 2) Etiologie
Staphylococcus - Verschijnen van derde 2) Bacteriologische- aanpakken/AB
intermedius, Pelistega ooglid = ‘’het vliesje’’ en mycologische behandeling:
europaea, Mycoplasma, - Gezwollen oogleden (‘’cold cultuur: tracheaswab Chlamydia met
Aspergillus fumigatus, eye’’) voor Pelistega, doxycycline voor
Trichomonas, gisten, etc. - Open bek ademen neusswab voor 6w
- E. coli: via stof, plakken - Snot Staphylococcus, E. coli volgens
luchtwegen en daar xxx - Hoesten bij duwen op de longswab voor E.coli, antibiogram
- S. intermedius: trachea (positieve Aspergillus S. intermedius of P.
neusbewoner hoestreflex) 3) PCR: choanenswab europaea met
- Pelistega europaea: veel voor Herpes, amoxicilline
in trachea Chlamydia, volgens antibiogram
- Niet infectieus: klimaat, Mycoplasma
omgeving, hygiëne, → Er moet wel een
vochtigheid, temperatuur, reincultuur uit
bezettingsdichtheid, stof, komen, bacterie moet
ventilatie, voeding, stress, in overvloed aanwezig
genetica, etc. zijn, vele behoren tot
de normale flora!
Candidase: gist - Oorzaak vaak de Kropcandidase: - Cytologisch OZ 1) AB gebruik
duivenmelker zelf → geeft - Geen lediging van de krop: (Haemacolor) van terugschroeven
teveel AB waardoor de kropstase krop- of cloacaswab 2) Gist wegwerken
gist kan floreren. - Regurgitatie (let op met Nystatine
- Kropstaal waar normaal bevuiling van de veertjes 3) Aanzuren krop:
veel lactobacillen zouden naast de mond) appelazijn
moeten zijn, maar in - Wit beleg in de mond en
plaats daarvan vind je kropwand
gisten. Darmcandidase:
- Grootte van de gist = - Komt minder voor
kern van een RBC - Slechte algemene toestand
- Candida albicans zijn te - Slechte vluchtprestaties
herkennen aan een - Te platte mest
‘’halo’’ aan de buitenzijde - Te mager blijven
- Normale bewoner in de
krop en darm
4
Virale ziekten duiven
Ziekte Ouderdom Pathogenese Symptomen Diagnose Behandeling
Paramyxovirus 1 - Sterfte vaak bij - Later zomer en najaar - Nierschade: PU/PD - Aangifteplichtig! - Curatief =
Pigeon aviair nestjongen en - Aërogeen of oraal (+ - Waterige dropping: fecale - Staal: cloacaswab, verboden!
avulavirus type 1 duiven die niet excretie aërogeen en deel is niet waterig dropping, oro- - Preventieve
meer eten en fecaal) - Neurlogische symptomen faryngeale swab, vaccinatie! SC
drinken t.g.v. de - Geen vermeerdering - Vermageren hersenen, nieren, verplicht!
zenuwsymptomen thv primaire xxx-plaats - Sterfte bloed (HI)
(itt New Castle) - Afwijkende veren - Virusisolatie: PCR
- Incubatie: 3-35 d - Geen diarree en geen - Serologie
- Hoge morbiditeit (tot luchtwegsymptomen!
100%), lage sterfte (tot
5%)
- Non-purulente
encephalitis en
interstitiële nefritis
Adenovirus -Type 1: Seizoens- Zie rota - Type I: diarree, buikgriep - Moeilijk
gebonden → dieren (niet dodelijk) cultiveerbaar
voor het eerst op - Type II: necrotiserende
vlucht: jonge dieren hepatitis, acute sterfte door
- Type 2: hele jaar: aantasting lever, geen
alle leeftijden voorafgaande symptomen
Rotavirus - Jonge duiven (2- 1) Orale opname - Algemeen ziek zijn 1) Symptomen + 1) Rehydratatie,
Pigeon Rotavirus 7m): Adeno I en 2) Vermeerdering t.h.v. - Diarree & braken → periode + leeftijd → 2) elektrolieten,
group A Rota → seizoens- de darm vermageren Cytologie/ histologie: glucose: Adeno I
gebonden (april, 3) Verspreiding naar - Lage mort. bij Adeno I Levernecrose en Rota, niet bij
juli) andere organen, o.a. - Hoge mort. (tot 50%) bij (pathognomonisch), Adeno II: acute
- Alle leeftijden: lever (alleen Adeno II, Rota Karakteristieke sterfte zonder
Adeno II Rota) - Hoge mort. (tot 30%) bij intranucleaire symptomen
→ gedurende het 4) Uitscheiding via mest Adeno II (alles of niets) inclusies bij 2) Hygiëne
hele jaar - Circovirus (immuno- Adenovirus I en II 3) Bestrijding van
suppresserend): triggerende (echter geen inclusies secundaire
rol bij ‘’jonge duivenziekte’’ bij Rota!!) infecties: Adeno I
(= Rota + Adeno I) 3) PCR (op lever, en Rota, niet bij
- Kersrode, gezwollen lever mest): Vals-negatieven Adeno II: acute
t.g.v. levernecrose bij Adeno mogelijk sterfte
II 4) Preventieve
- Miltzwelling en vaccinatie: Adeno
miltbloeding bij Rota I en rota
Herpesvirus - Vrijwel alle duiven - Necrotisch beleg in - Meestal symptoomloos 1) Cytologie en - Preventieve
zijn geïnfecteerd bek, conjuctivitis (milde - Sterfte van nestjongen histologie (lever, vaccinatie:
- Sterfte van luchtwegproblematiek) - Algemene slechte conditie trachea, etc.): Geeft reductie ernst
nestjongen - Latent: intermitterende en ademhalingsproblemen inclusielichaampjes in klinische
uitscheiding (stress na - Oudere dieren: necrose cellen van de symptomen en
kweek: oude besmetten bek, tranende ogen, aangetaste organen uitscheiding van
jonge) conjunctivitis: milde (cfr. Adeno) (combinatie-
- Besmetting tijdens luchtwegproblematiek 2) PCR (op keelswab, vaccin met
azen (dus oraal) Verstikking door lever) Paramyxovirus en
- Maternale immuniteit necrotiserende tracheïtis → Geen serologie Adeno): beperkte
1) Jongen afkomstig van - Nestjongen: t.g.v. dat alle duiven immuniteitsduur -
niet geïnfecteerde leveraantasting, positief zijn (bezitten Behandeling:
ouders (geen AS) → levernecrose, sterfte AS)! rust, eventueel
systemische ziekte AB (tegen II-aire
2) Immunosuppressie: bacteriële inf.)
speelt een rol in coryza
contagiosa complex
Poxvirus Alle leeftijden - Late zomer en najaar - Typische pokken: huidvorm - Klinisch beeld: 1) Preventieve
(seizoensgebonden) (nodulair letsel oog) en pathognomonisch (!): vaccinatie in
- Gastheer-specifiek dyfteroïde vorm (massa in Aantasting van de veerfollikel
- (In)directe overdracht bek) ogen, bekrand (levend virus
(via huid, direct contact) vaccin inwrijven
1
, of via muggen, teken, - Atypische pokken: - Bevestiging via in follikel) of SC,
rode vogelmijt bloedpokken: niet zo histologie (intracyto- voor zomer
- Incubatieperiode: 10- besmettelijk zoals de plasmatische begint (follikels
20d normale pokken (in een hok inclusies), virus na 8-10d
- Aantasting van de huid vaak maar 1-2 duiven isolatie/PCR maar dit gezwollen: enting
en mucosa aangetast), Geeft wordt in praktijk goed gelukt
- Mortaliteit en ernst huidletsels/wratachtige nagenoeg nooit 2) Curatief:
afhankelijk van woekeringen t.h.v. de gedaan gezien het symptomatische
virulentie stam. vleugels en lichaam welke na klinisch beeld noodenting: door
- Sterfte: niet meer enkele weken vanzelf voldoende is. lange
kunnen zien, niet meer regresseren, Incubatietijd
kunnen eten, Bestaat geen vaccin tegen, 3) Secundaire
verstikking. - Letsels Pathogenese onbekend, huidinfecties
regresseren na enkele morbiditeit zeer laag, geen voorkomen:
weken, ziekte is dan mortaliteit, Geen bestrijding, ontsmetten
over gewoon afblijven
Circovirus - Klinisch beeld - Rol in jonge - Vaak asymptomatisch - Histologie: - Er bestaat geen
komt enkel voor bij duivenziektesyndroom (oudere dieren zijnde >1j sws intracytoplasmatische- vaccin
jonge duiven (<6m) - 3 subgroepen: asymptomatisch) en intranucleaire - Horizontale
- Oudere duiven Subgroep 1: duif, - Lethargie, gewichtsverlies, inclusies in lymfocyten overdracht
kunnen wel drager papegaai, kanarie, 2: ademhalingsstoornissen, = pathognomisch voorkomen door
zijn planten, 3: kip diarree, slechte - PCR hygiëne
- Overdracht kan vluchtprestaties, sterfte van - Verticale
horizontaal (via feces) (nest)jongen → symptomen overdracht
en ook verticaal (in het te wijten aan voorkomen door
ei) opportunistische infecties (!) minder/niet
- Virus vermeerdert in Dus Circo zelf zorgt alleen kweken met
lymfoïde organen zijnde voor lymfoïde positieve ouders,
de bursa, thymus, milt, depletie/immuunsupressie en door stress te
beenmerg, etc. → - Bursa: gezwollen en later vermijden t.g.v.
immunosuppressie en atrofisch t.g.v. lymfoïde heropflakkeringen
dus gevoeligheid voor depletie
allerlei secundaire - Miltzwelling
infecties - Lymfoïde depletie in milt,
bursa en beenmerg
2
, Bacteriële ziekten duiven
Ziekte Ouderdom Pathogenese Symptomen Diagnose Behandeling
Salmonella - Mortaliteit: - ‘Paratyfus’ - Vermageren/magerzucht: te - Granulomen in - Curatieve
typhimurium laag bij - Typische zien aan borstspieratrofie inwendige organen: behandeling:
varietas volwassen duivenstammen - Groene mest (gal die pathognomonisch 1) Hygiënische
Copenhagen duiven, tot bij - Belangrijkste uitgescheiden wordt, d.w.z. 1) Isolatie uit maatregelen:
100% bij systemische aandoening dat ze niet meer eten; duiven aangetaste organen grondige reiniging
nestjongen - Tropisme voor bezitten geen galblaas) 2) Isolatie uit en ontsmetting van
gewrichten: niet meer - (Bloederige) diarree mengmest: het hok
vliegen door artritis - Occasioneel sterfte van verschillende dieren 2) Enrofloxacine
- Granulomateuze letsels volwassen duiven over verschillende behandeling van
t.h.v. duodenum, lever, - Onvruchtbaarheid dagen (S. mag niet in het hele hok →
hart - Sterfte van nestjongen de mest voorkomen, antibiogram
1) Orale opname - Niet meer kunnen vliegen is geen normale - Preventieve
2) Vermeerdering in (t.g.v. aantasting darmnbewoner) behandeling:
maag-darmkanaal → vleugelgewricht) 3) Snelle 3) Vaccinatie
enteritis - Manken, agglutinatietest op (commercieel
3) Septicemie met torticollis/’’draainek’’ (t.g.v. bloedplasma (tijdens vaccin of
verspreiding naar aantasting gewrichten; zie consult): Geeft direct autovaccin):
organen → afb) resultaat, dus kan je klinische
granulomateuze - PU/PD direct doen op symptomen en
ontstekingsreactie - Zenuwsymptomen consult Let op dat als mortaliteit,
4) Uitscheiding via de - Granulomen SC en in het de duiven pas uitscheiding kiem,
mest (intermitterend en ooglid gevaccineerd zijn, je geeft geen
via eischaalbesmetting een vals positief bescherming tegen
(horizontaal), via mest of resultaat kan krijgen!! (her)infectie → Let
via geslachtsstelsel - Prognose: Indien op dat er steeds
(verticaal) niet behandeld slecht: een risico is dat
5) Dieren die infectie Salmonella dragers overblijven
overleven blijven drager! problemen 4) Idealiter
Stress: opnieuw verdwijnen nooit euthanasie van
uitscheiden spontaan. Indien aangetaste dieren
- Morbiditeit: hoog, maar correct behandeld is 5) Bacteriologische
niet alle dieren vertonen de prognose relatief mengmest-controle
tegelijkertijd symptomen. goed na 2 maanden
Streptococcus Elke leeftijd - Opportunistische kiem: - Acute sterfte bij duiven van - Isolatie uit 1) Hygiëne
gallolyticus normale darmbewoner elke leeftijd (i.t.t. Salmonella: aangetaste organen, 2) Ampicilline of
‘’spier- en o.i.v. predisponerende vooral nestjongen) niet uit darm of mest amoxicilline
vleugelziekte’’ factoren → doorbraak in - Niet meer kunnen vliegen (!) (betreft een Gr+
bloedbaan en septicemie (cfr. Salmonella) - Autopsie nodig, kiem), m.b.v.
→ diverse organen - Manken (cfr. Salmonella) want isolatie uit de antibiogram
- Tropisme voor - Slijmerige mest en polyurie darm of de mest
gewrichten, spieren en bij 15% van de gevallen heeft geen enkele
pezen: spiernecrose - Zenuwsymptomen bij 10% betekenis (normale
(hartspiernecrose) van de gevallen darmbewoner bij veel
- Tenosynovitis is t.h.v. duiven)
aanhechting van pees en
spier t.h.v. de vleugel →
afhangende vleugels
- GEEN granulomen!
Escherichia coli Alle leeftijden - Facultatief pathogeen → - Complicatie bij primaire 1) Isolatie uit - Multiresistente
predisponerende factoren darminfecties (e.g. organen (niet uit stammen bij duiven,
Adenovirose bij jonge duiven) mest) dus antibiogram
- Acute sterfte bij nestjongen extra van belang
- Bij alle leeftijden: acute - Ook: bestrijding
sterfte, braken, diarree, van primaire
vermageren infecties (hygiëne,
stress voorkomen,
overbezetting
voorkomen)
Clamydia psittaci - Virulentieverschillen: - Algemeen: anorexie, - Swab van de - Langdurige
Ornithose subklinisch tot futloos, diarree conjuctiva, choanen, doxycycline (=
systemische infectie - Specifiek: conjuctivitis, cloaca tetracycline)
(ademhalingsklachten, rhinitis, gezwollen oogleden, - Soms STAMP behandeling: 6w
conjuctivitis) reutelende ademhaling kleuring (interpretatie
3
, - Ademhalingsklachten bij - Meestal tijdens is moeilijk) - Het beste is om de
duiven betreft een vluchtseizoen intracellulaire fuscia grit te verwijderen
multifactoriële verkleuring want complexeert
aandoening: Onderdeel - PCR (!): vooral met calcium
‘’ornithose-complex’’/ - Serologie niet zinvol
vogelziekte t.g.v. veel
- Veel duiven zijn seropositieve duiven
subklinisch besmet, 50% welke subklinisch zijn
van de duiven is aangetast
seropositief
1) Opname via inhalatie
(oraal)
2) Intracellulaire
vermeerdering in
darmepitheel,
ademhalingsepitheel,
diverse organen
3) Uitscheiding via mest,
traanvloei en
ademhalingssecreten →
Dragers
Ademhalings- - Multifactorieel - Dikke koppen 1) Cytologisch OZ: 1) Predisponerende
stoornissen - Infectieus: Herpes, - Gezwollen- en vochtige gisten, Natief OZ: factoren aanpakken
Chlamydia psittaci, E.coli, conjuctiva Trichomonas 2) Etiologie
Staphylococcus - Verschijnen van derde 2) Bacteriologische- aanpakken/AB
intermedius, Pelistega ooglid = ‘’het vliesje’’ en mycologische behandeling:
europaea, Mycoplasma, - Gezwollen oogleden (‘’cold cultuur: tracheaswab Chlamydia met
Aspergillus fumigatus, eye’’) voor Pelistega, doxycycline voor
Trichomonas, gisten, etc. - Open bek ademen neusswab voor 6w
- E. coli: via stof, plakken - Snot Staphylococcus, E. coli volgens
luchtwegen en daar xxx - Hoesten bij duwen op de longswab voor E.coli, antibiogram
- S. intermedius: trachea (positieve Aspergillus S. intermedius of P.
neusbewoner hoestreflex) 3) PCR: choanenswab europaea met
- Pelistega europaea: veel voor Herpes, amoxicilline
in trachea Chlamydia, volgens antibiogram
- Niet infectieus: klimaat, Mycoplasma
omgeving, hygiëne, → Er moet wel een
vochtigheid, temperatuur, reincultuur uit
bezettingsdichtheid, stof, komen, bacterie moet
ventilatie, voeding, stress, in overvloed aanwezig
genetica, etc. zijn, vele behoren tot
de normale flora!
Candidase: gist - Oorzaak vaak de Kropcandidase: - Cytologisch OZ 1) AB gebruik
duivenmelker zelf → geeft - Geen lediging van de krop: (Haemacolor) van terugschroeven
teveel AB waardoor de kropstase krop- of cloacaswab 2) Gist wegwerken
gist kan floreren. - Regurgitatie (let op met Nystatine
- Kropstaal waar normaal bevuiling van de veertjes 3) Aanzuren krop:
veel lactobacillen zouden naast de mond) appelazijn
moeten zijn, maar in - Wit beleg in de mond en
plaats daarvan vind je kropwand
gisten. Darmcandidase:
- Grootte van de gist = - Komt minder voor
kern van een RBC - Slechte algemene toestand
- Candida albicans zijn te - Slechte vluchtprestaties
herkennen aan een - Te platte mest
‘’halo’’ aan de buitenzijde - Te mager blijven
- Normale bewoner in de
krop en darm
4
