HOOFDSTUK 1
ALGEMENE INLEIDENDE BESCHOUWINGEN
1. INLEIDING
• Biologische antropologie = Fysiologische antropologie
De studie van de mens, anthropos = mens , ologie = studie van
• De (natuurwetenschappelijke) studie van de mens vanuit
evolutionair oogpunt.
Theodosius Dobzhansky:
‘Niets in biologie is logisch…behalve in het licht van de evolutie’
Geen enkel biologisch fenomeen kan buiten zijn beschouwing van de
evolutie gelaten worden = niets kan worden begrepen in de biologie
zonder naar zijn evolutie te kijken
2. ANTROPOLOGIE EN DIENS SUBVELDEN
- Antropologie in de ‘4-field approach’
Dit zijn 4 overkoepelende domeinen die die worden gebruikt om een
totaal beeld van de mesn te vormen
- Studie van de mensheid in al diens vormen.
- Cross-cultureel en holistisch.
- Vier Velden: (1) cultureel, (2) linguïstisch, (3) archeologie,(4)
biologische antropologie
- Cultuur differentieert mensen van andere dieren.
- Biologie produceert cultuur, maar cultuur kan biologie beïnvloeden.
Biologie en cultuur zijn voortdurend in complexe wisselwerking,
biologie beïnvloedt en begrenst cultuur alsgelijks cultuur biologie
beïnvloedt en begrenst
(1) Culturele antropologie
- De studie van menselijke samenlevingen, vooral in cross-culturele
context
Cultuur kan een zeer grote invloed hebben op de biologie van de
mens, tot op een bepaalde begrenzing
- Etnologie = het bestudering van breed gedragen
cultuurverschijnselen in historische, sociale en geografische context
- Etnografie = methode van de etnologie en culturele antropologie om
etniciteit in kaart te brengen
, (2) Linguistische antropologie
- Studie van taal, geschiedenis en gebruik in culturen.
- Linguïstische vorm: grammaticale regels.
- Linguïstische functie: waarom spreken wij?
- GOSSIP & Grooming (Hypothese van Robin Dunbar cf vlooien bij
mensapen)
- Sociale context waarin taal ontwikkelde?
- Taal = bioculturele parasite
Taal is niet onveranderlijk, het evolueert en verandert samen met de
mens
(3) Archeologie (historisch en prehistorisch)
- Artefacten (van stenen vuistbijlen tot zwaarden).
- Materiële cultuur (van grotschilderingen tot SMAK).
- Nieuw en razendsnel ontwikkelend gebied: archeo-genetica.
Het ontdekken van oude vondsten draagt bij aan onze hedendaagse
kennis van de mens :hoe oud vaardigheden zijn, wat de cultuur toen
was, …
De archeologie schept context over de mens in het verleden
(4) Biologische antropologie
- Een biologische antropoloog is elke wetenschapper die de menselijke
soort vanuit evolutionair perspectief bestudeert.
- REIKWIJDTE van de bio-antropologie:
(1) Paleoantropologie
- De studie van de fossiele overblijfselen van voorouderlijke
mensachtigen en hun naaste verwanten (primaten).
- Onderzoek begint met veldwerk.
- Studie gebeurt in musea en universitaire labo’s.
Paleantro is het grieks voor oud, het bestuderen van misdrijven of
geweld in het verleden (fracturen aan overblijfselen, beenderen)
(2) Skeletale biologie
- De studie van het menselijke skelet en de patronen en processen
van menselijke groei, fysiologie en ontwikkeling.
- Antropometrici : eerste generatie van biologische antropologen.
o Metingen van het menselijk lichaam (gemiddelden,variaties,…)
ALGEMENE INLEIDENDE BESCHOUWINGEN
1. INLEIDING
• Biologische antropologie = Fysiologische antropologie
De studie van de mens, anthropos = mens , ologie = studie van
• De (natuurwetenschappelijke) studie van de mens vanuit
evolutionair oogpunt.
Theodosius Dobzhansky:
‘Niets in biologie is logisch…behalve in het licht van de evolutie’
Geen enkel biologisch fenomeen kan buiten zijn beschouwing van de
evolutie gelaten worden = niets kan worden begrepen in de biologie
zonder naar zijn evolutie te kijken
2. ANTROPOLOGIE EN DIENS SUBVELDEN
- Antropologie in de ‘4-field approach’
Dit zijn 4 overkoepelende domeinen die die worden gebruikt om een
totaal beeld van de mesn te vormen
- Studie van de mensheid in al diens vormen.
- Cross-cultureel en holistisch.
- Vier Velden: (1) cultureel, (2) linguïstisch, (3) archeologie,(4)
biologische antropologie
- Cultuur differentieert mensen van andere dieren.
- Biologie produceert cultuur, maar cultuur kan biologie beïnvloeden.
Biologie en cultuur zijn voortdurend in complexe wisselwerking,
biologie beïnvloedt en begrenst cultuur alsgelijks cultuur biologie
beïnvloedt en begrenst
(1) Culturele antropologie
- De studie van menselijke samenlevingen, vooral in cross-culturele
context
Cultuur kan een zeer grote invloed hebben op de biologie van de
mens, tot op een bepaalde begrenzing
- Etnologie = het bestudering van breed gedragen
cultuurverschijnselen in historische, sociale en geografische context
- Etnografie = methode van de etnologie en culturele antropologie om
etniciteit in kaart te brengen
, (2) Linguistische antropologie
- Studie van taal, geschiedenis en gebruik in culturen.
- Linguïstische vorm: grammaticale regels.
- Linguïstische functie: waarom spreken wij?
- GOSSIP & Grooming (Hypothese van Robin Dunbar cf vlooien bij
mensapen)
- Sociale context waarin taal ontwikkelde?
- Taal = bioculturele parasite
Taal is niet onveranderlijk, het evolueert en verandert samen met de
mens
(3) Archeologie (historisch en prehistorisch)
- Artefacten (van stenen vuistbijlen tot zwaarden).
- Materiële cultuur (van grotschilderingen tot SMAK).
- Nieuw en razendsnel ontwikkelend gebied: archeo-genetica.
Het ontdekken van oude vondsten draagt bij aan onze hedendaagse
kennis van de mens :hoe oud vaardigheden zijn, wat de cultuur toen
was, …
De archeologie schept context over de mens in het verleden
(4) Biologische antropologie
- Een biologische antropoloog is elke wetenschapper die de menselijke
soort vanuit evolutionair perspectief bestudeert.
- REIKWIJDTE van de bio-antropologie:
(1) Paleoantropologie
- De studie van de fossiele overblijfselen van voorouderlijke
mensachtigen en hun naaste verwanten (primaten).
- Onderzoek begint met veldwerk.
- Studie gebeurt in musea en universitaire labo’s.
Paleantro is het grieks voor oud, het bestuderen van misdrijven of
geweld in het verleden (fracturen aan overblijfselen, beenderen)
(2) Skeletale biologie
- De studie van het menselijke skelet en de patronen en processen
van menselijke groei, fysiologie en ontwikkeling.
- Antropometrici : eerste generatie van biologische antropologen.
o Metingen van het menselijk lichaam (gemiddelden,variaties,…)
