Samenvatting Ingenieur en duurzaamheid DEEL FILOSOFIE

Filosofie
1. Enhancement

1.1 Inleidende opmerkingen
In 1700 zei Leibniz: “We leven in de best mogelijke van alle werelden”
→ niet ideaal, maar wel de beste van alle ‘voorbije’ werelden
In 1755 schreef Voltaire Candide (= een filosofisch schotschrift waarin hij het optimisme van
Leibniz ridiculiseerde)
Ondertussen zijn veel ongemakken van Candide verdwenen door:
- Politieke stabiliteit
- Democratie
- Afschaffing van de slavernij
- Pijnbestrijding
- Levensverwachting
- Genezing
- Preventie
 TECHNOLOGIE
≠ naïeve techno-optimisten
Bv. mogelijke denkwijze: technologie veroorzaakt problemen maar zorgt ook voor een
vooruitgang


Enhancement is de verbetering van cognitieve en fysieke prestaties die verder gaan dan ‘het
normale’ of ‘het natuurlijke’ gebaseerd op (bio)technologieën


• Wat zijn de 4 evaluatieve posities?
Ontoelaatbaar
“Men mag geen technologie gebruiken.” = het is moreel verkeerd = het overtreden van een
norm
Toegestaan
“Het is oké om technologie te gebruiken.” = moreel neutraal = technologie is een optie
Verplicht
“Men moet technologie gebruiken.” = geen morele keuze = meer dan optioneel
Supererogatoir
“Het is goed om technologie te gebruiken, maar niet verplicht.” = meer dan optioneel, minder
dan verplicht



1

, • Wat zijn de argumenten? ≠ theorie
Deontologisch (plichtenethiek, Kant)
= ‘in principe’ = ongeacht de effecten
→ iets is in alle gevallen goed of slecht
Bv. misbruik is slecht
Consequentialistisch (Bentham)
= goede/slechte effecten (voorzien en beoogd)
→ gevolgen zonder enige bedoeling
Deugd-ethisch (Aristoteles)
= expressie van morele eigenschappen
Bv. iets doen uit moed


• Wat zijn de (morele) redeneringen?
(P) Deontologisch/consequentialistisch/deugd-ethisch
(C) Verbetering is (on)toegestaan of verplicht
1. Conservatief
Ontoelaatbaar (Sandel) = in principe + consequentialistisch
2. Liberaal
Toegestaan (Buchanan)
Toegestaan, maar bijwerkingen (Sparrow)
Verplicht (Savulescu) = consequentialistisch


• Wat kan een filosoof doen?
Conceptuele verduidelijking, aannames detecteren, argumenten en redenering onderzoeken
• Soorten papers
Presentatie van evaluatieve positie + argument, antwoord = kritiek, reactie op kritiek,
systematisch overzicht


1.2 Algemene argumenten
a) Het intelligent design argument
(P1) De wereld is hiërarchisch
(P2) Het veranderen van de hiërarchie is moreel verkeerd
(C) Verbetering is ontoelaatbaar




2

, • (P1) De wereld is hiërarchisch
= beschrijvende claim
De wereld heeft een duidelijke structuur waarin alles (God, mensen, dieren…) een vaste
plaats heeft die zich duidelijk onderscheidt van andere plaatsen
Bv. essentialisme = eigenschap die eigen is aan een plaats en enkel die plaats


→ Probleem met (P1): er is (waarschijnlijk) geen unieke en universele eigenschap


• Aanname (1): verbetering verstoort hiërarchie
→ Probleem met aanname (1): niet alle verbetering leidt tot revolutie


• (P2) Het veranderen van de hiërarchie is moreel verkeerd
= evaluatieve/normatieve claim
SUBREDENERING:
(P1) De structuur van de wereld is Gods product
(P2) Het veranderen van Gods product is respectloos
(C) Het veranderen van de hiërarchie is moreel verkeerd


→ Probleem met (P2): het darwinisme suggereert dat er geen Intelligent Ontwerper (God) is
én verbetering kan bijgevolg niet respectloos zijn


• Aanname (2): God is conservatief
→ Probleem met aanname (2): misschien wil God dat we ons verbeteren én anti-verbetering
kan bijgevolg respectloos zijn, verbetering respectvol


b) Het gelijkheidsargument
(P1) Verbetering versterkt of veroorzaakt ongelijkheid
(P2) Ongelijkheid heeft een ongewenst maatschappelijk gevolg
(C) Verbetering is ontoelaatbaar


• (P1) Verbetering versterkt of veroorzaakt ongelijkheid
= empirische/niet-morele claim
Het beschrijft een stand van zaken in de wereld, kan worden geverifieerd/vervalst




3