2025-
2026
Verkennen van
de basisschool
EBA LAGER ONDERWIJS
,Inhoudsopgave
Het onderwijs in Vlaanderen......................................................3
Inleiding..........................................................................................3
Vlaanderen als regionale overheid....................................................3
Het beleidsdomein Onderwijs en Vorming..........................................4
De leerplicht....................................................................................5
Vrijheid van onderwijs......................................................................5
Structuur van het onderwijs.............................................................6
Officieel en vrij onderwijs............................................................................................6
Onderwijsnetten en onderwijskoepels.........................................................................6
Inrichtende macht of schoolbestuur............................................................................7
Scholengemeenschap.................................................................................................7
Scholengroep.............................................................................................................. 7
Basisonderwijs.................................................................................7
Gewoon basisonderwijs...............................................................................................7
Het zorgcontinuüm.................................................................................................. 9
Het decreet leersteun..............................................................................................9
Buitengewoon basisonderwijs...................................................................................10
Basisonderwijs in cijfers............................................................................................ 10
Minimumdoelen en leerplandoelen..................................................10
Minimumdoelen......................................................................................................... 10
Leerplannen.............................................................................................................. 11
Het leerplan van het GO!.......................................................................................11
Het leerplan Leer Lokaal........................................................................................12
Het leerplan van het katholiek onderwijs...............................................................13
Onderwijsstromingen...............................................................14
Nieuwe schoolbeweging.................................................................14
Methodescholen.............................................................................15
Montessori................................................................................................................. 15
Visie....................................................................................................................... 15
Klaspraktijk............................................................................................................ 16
Steiner....................................................................................................................... 17
Visie....................................................................................................................... 18
Klaspraktijk............................................................................................................ 18
Dalton....................................................................................................................... 19
Visie....................................................................................................................... 20
Daltonprincipes van Parkhurst...........................................................................20
Daltonkernwaarden............................................................................................ 21
Klaspraktijk............................................................................................................ 23
Freinet....................................................................................................................... 24
Visie....................................................................................................................... 24
Klaspraktijk............................................................................................................ 25
Jenaplan.................................................................................................................... 26
Visie....................................................................................................................... 26
Klaspraktijk............................................................................................................ 27
Leefscholen............................................................................................................... 28
Visie....................................................................................................................... 28
Klaspraktijk............................................................................................................ 29
Ervaringsgericht onderwijs........................................................................................30
Visie....................................................................................................................... 30
, Klaspraktijk............................................................................................................ 31
Ouders in het onderwijs...........................................................33
Ouders op school...........................................................................33
Schoolraad................................................................................................................ 33
Ouderraad................................................................................................................. 33
Het schoolreglement................................................................................................. 34
Een warm partnerschap met ouders................................................34
Het participatiehuis........................................................................38
Een warme schoolvisie.............................................................................................. 39
Een oprechte vertrouwensrelatie...............................................................................39
Ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie.................................................................40
Twaalf sleutels...............................................................................41
, Het onderwijs in Vlaanderen
Inleiding
Recht op onderwijs staat in artikel 26 van de Universele Verklaring voor de
Rechten van de Mens
- VN: opgericht in 1945 => doel: vrede aan alle landen van de wereld
VN-standaardregels
- Mensen met een handicap moeten de hulp/ ondersteuning krijgen die ze
nodig hebben = gelijke kansen
- Speciaal onderwijs als gewone onderwijs niet voldoende beantwoord aan
de behoeften
- Streven naar => geleidelijke integratie van speciale onderwijsdiensten in
gewoon onderwijs
UNESCO Verklaring van Salamanca
- School: geschikt zijn op tegemoet te komen aan behoefte van kind
- Onderwijssysteem en onderwijsbeleid ontwerpen => rekening houden met
diversiteit
- Education for all
- Van integratie => inclusie
De Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) (2015): onderwijs is essentieel
voor succes van de 17 doelstellingen
- SDG 4 (onderwijs): inclusief en rechtvaardig onderwijs tegen 2030
- Alle mensen onderwijs krijgen van goede kwaliteit => overal gelijkwaardig
toegankelijk en mogelijkeheden tot levenslang leren
Het Kinderrechtenverdrag
- Recht op onderwijs = artikel 28 van kinderrechtenverdrag
o Kind moet naar school kunnen; moet gratis kunnen; voortgezet
onderwijs; leraar mag niet schreeuwen/ slaan/ uitschelden
- Doelen van het onderwijs = artikel 29
o Talenten kunnen ontwikkelen; voorbereid op leven waarin vrij;
mensenrechten leren; respect leren
- Kinderen als rechthebbenden, waarin alle rechten zijn verbonden,
afhankelijk en even belangrijk (ondanks dat nog geschonden! UNICEF
houdt toezicht)
- 20/11 is de internationale dag van de rechten van het kind
Vlaanderen als regionale overheid
Staatshervormingen
- België van unitaire naar federale staat
- gemeenschappen en gewesten meer bevoegdheden
Federale overheid
- Bevoegd alle materies en voegt controle uit op sectoren
- Beheer financiën, leger, justitie en sociale zekerheid
Vlaanderen = regionale overheid
- Autonome bevoegdheden = gewest en gemeenschapsbevoegdheden
2026
Verkennen van
de basisschool
EBA LAGER ONDERWIJS
,Inhoudsopgave
Het onderwijs in Vlaanderen......................................................3
Inleiding..........................................................................................3
Vlaanderen als regionale overheid....................................................3
Het beleidsdomein Onderwijs en Vorming..........................................4
De leerplicht....................................................................................5
Vrijheid van onderwijs......................................................................5
Structuur van het onderwijs.............................................................6
Officieel en vrij onderwijs............................................................................................6
Onderwijsnetten en onderwijskoepels.........................................................................6
Inrichtende macht of schoolbestuur............................................................................7
Scholengemeenschap.................................................................................................7
Scholengroep.............................................................................................................. 7
Basisonderwijs.................................................................................7
Gewoon basisonderwijs...............................................................................................7
Het zorgcontinuüm.................................................................................................. 9
Het decreet leersteun..............................................................................................9
Buitengewoon basisonderwijs...................................................................................10
Basisonderwijs in cijfers............................................................................................ 10
Minimumdoelen en leerplandoelen..................................................10
Minimumdoelen......................................................................................................... 10
Leerplannen.............................................................................................................. 11
Het leerplan van het GO!.......................................................................................11
Het leerplan Leer Lokaal........................................................................................12
Het leerplan van het katholiek onderwijs...............................................................13
Onderwijsstromingen...............................................................14
Nieuwe schoolbeweging.................................................................14
Methodescholen.............................................................................15
Montessori................................................................................................................. 15
Visie....................................................................................................................... 15
Klaspraktijk............................................................................................................ 16
Steiner....................................................................................................................... 17
Visie....................................................................................................................... 18
Klaspraktijk............................................................................................................ 18
Dalton....................................................................................................................... 19
Visie....................................................................................................................... 20
Daltonprincipes van Parkhurst...........................................................................20
Daltonkernwaarden............................................................................................ 21
Klaspraktijk............................................................................................................ 23
Freinet....................................................................................................................... 24
Visie....................................................................................................................... 24
Klaspraktijk............................................................................................................ 25
Jenaplan.................................................................................................................... 26
Visie....................................................................................................................... 26
Klaspraktijk............................................................................................................ 27
Leefscholen............................................................................................................... 28
Visie....................................................................................................................... 28
Klaspraktijk............................................................................................................ 29
Ervaringsgericht onderwijs........................................................................................30
Visie....................................................................................................................... 30
, Klaspraktijk............................................................................................................ 31
Ouders in het onderwijs...........................................................33
Ouders op school...........................................................................33
Schoolraad................................................................................................................ 33
Ouderraad................................................................................................................. 33
Het schoolreglement................................................................................................. 34
Een warm partnerschap met ouders................................................34
Het participatiehuis........................................................................38
Een warme schoolvisie.............................................................................................. 39
Een oprechte vertrouwensrelatie...............................................................................39
Ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie.................................................................40
Twaalf sleutels...............................................................................41
, Het onderwijs in Vlaanderen
Inleiding
Recht op onderwijs staat in artikel 26 van de Universele Verklaring voor de
Rechten van de Mens
- VN: opgericht in 1945 => doel: vrede aan alle landen van de wereld
VN-standaardregels
- Mensen met een handicap moeten de hulp/ ondersteuning krijgen die ze
nodig hebben = gelijke kansen
- Speciaal onderwijs als gewone onderwijs niet voldoende beantwoord aan
de behoeften
- Streven naar => geleidelijke integratie van speciale onderwijsdiensten in
gewoon onderwijs
UNESCO Verklaring van Salamanca
- School: geschikt zijn op tegemoet te komen aan behoefte van kind
- Onderwijssysteem en onderwijsbeleid ontwerpen => rekening houden met
diversiteit
- Education for all
- Van integratie => inclusie
De Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) (2015): onderwijs is essentieel
voor succes van de 17 doelstellingen
- SDG 4 (onderwijs): inclusief en rechtvaardig onderwijs tegen 2030
- Alle mensen onderwijs krijgen van goede kwaliteit => overal gelijkwaardig
toegankelijk en mogelijkeheden tot levenslang leren
Het Kinderrechtenverdrag
- Recht op onderwijs = artikel 28 van kinderrechtenverdrag
o Kind moet naar school kunnen; moet gratis kunnen; voortgezet
onderwijs; leraar mag niet schreeuwen/ slaan/ uitschelden
- Doelen van het onderwijs = artikel 29
o Talenten kunnen ontwikkelen; voorbereid op leven waarin vrij;
mensenrechten leren; respect leren
- Kinderen als rechthebbenden, waarin alle rechten zijn verbonden,
afhankelijk en even belangrijk (ondanks dat nog geschonden! UNICEF
houdt toezicht)
- 20/11 is de internationale dag van de rechten van het kind
Vlaanderen als regionale overheid
Staatshervormingen
- België van unitaire naar federale staat
- gemeenschappen en gewesten meer bevoegdheden
Federale overheid
- Bevoegd alle materies en voegt controle uit op sectoren
- Beheer financiën, leger, justitie en sociale zekerheid
Vlaanderen = regionale overheid
- Autonome bevoegdheden = gewest en gemeenschapsbevoegdheden
