Urgentiegeneeskunde
Jongere discipline ontstaan uit interne geneeskunde/anesthesie/chirurgie
• Specialismen:
– Organen: cardio/pneumo/nefro/…
– Ziektemechanismen: onco/infectio/immuno/…
– Technieken: anesthesiologie/radiologie/radiotherapie/nucleaire geneeskunde
– Patientencategorieen: pediatrie/geriatrie/huisarts/ICU/urgentie = horizontale
klinische disciplines
• Werkveld:
– Levens/orgaan/lidmaat bedreigende toestanden
– Prehospitaalgeneeskunde, reanimatietechnieken,
rampenmanagement
• Methode:
– Diagnose en therapie gaan simultaan
– Snelheid van interventie
– Anatomische/fysiologische manier van redeneren => snelle/brede DD
– Meest waarschijnlijke eerst, MAAR ook zeldzaam levensbedreigend!
Bedreiging = zuurstoftekort
• Bedreiging = onvoldoende O2-aanbod op cellulair niveau
• Zuurstofaanbod = oxygen delivery (DO2 )
• DO2 = CO (hartdebiet l/min) x CaO2 (ml O2 /dl) x 10
• CaO2 = Hb (g/dl) x Sa O2 (saturatie %) x 1,39 + PaO2 x 0,0032
(CaO2 = O2-content arterieel bloed)
• !!!!!!! Soms gestoord oxidatieve metabolisme met goede weefselperfusie → op
niveau van de cel = mitochondriale dysfunctie ( geen probleem met delivery O2)
• < cytokine, NO, ETX, vrije O2 radicalen
Shock:
pathogenese
Shock is een toestand van circulatoir falen gekenmerkt
door inadequate weefselperfusie zodat onvoldoende
zuurstof en nutrienten naar de weefsels kunnen
vervoerd worden en afvalstoffen kunnen afgevoerd
worden, met cellulaire dysfunctie, orgaandysfunctie en
–falen en uiteindelijk de dood tot gevolg
Figuur: lactaat begint te stijgen wanneer de delivery van
O2 zodanig gedaald is dat het verbruik ook daalt (
knikpunt op graffiek)
Symptomen
– Redistributie hartdebiet: → problemen van delivery, niet van oxygenatie
– van huid/GI-stelsel/spier/nier
, – Naar hart/hersenen
– Marbrering, vertraagde capillaire refill, klam, zweterig → organen niet goed
geperfundeerd maar wel goede bloeddruk!
– Oligurie (< 0,5 ml/kg/u) niet niet voldoende geperfundeerd
– Tachypnee (> 16-18/min) en ↑WOB (work of breathing)
– Bijna altijd tachycardie, meestal hypotensie (MAP < 60 mmHg, BD sys < 90 mmHg)
– CZS: minder alert, acuut verward (GEEN CVA!!), eufoor, agitatie
– Lactaat acidose (anaeroob metabolisme)
– Zoek oorzaak shock → sowieso op examen!
– Diagnose en therapie gaan samen!!!!!!!!!!!!!
1.Hersenen en nieren zijn eerste organen die tekens van hypoxie vertonen (ifv reserve:
cfr ouderen!!!!!!!!!!!!!!)
2. Er hoeft niets mis te zijn met de longen om tachypneisch te zijn of O2 nood te
hebben!!!
Indeling shock
U = I x R → wet van ohm → analogie : drukval is stroom
MAP – CVD = CO x SVR
MAP = CO x SVR
MAP = (Syst +
2xDiast)/3
CO= SV x hartfrequentie
SV= f(preload,
afterload,
contractiliteit)
, Afgelopen jaren op
examen: belangrijkste
oorzaken obstructieve
shock:
- pneu met
drukopbouw
- Pericardtamponade
→ hart platgedrukt
- Pulmonale HT
• Progressie shock = vicieuze cirkel:
– Cardiale contractiliteit ↓ door: Coronaire perfusie↓; Myocardial depressing
factor (sepsis) → septische + cardiogene shock
– Septische shock! Capillair lek => interstitieel oedeem => orgaandysfunctie
(bv. id longen waardoor O2-nood) → fysiologische diffusiebarriere vergroot
door oedeem → slechtere werking
– Anaeroob metabolisme:
• Lactaatacidose => slechtere werking organen/vasopressie
• Gestoord cellulair transport => cellulair oedeem => celnecrose
Shock → MOF Multiple orgaan falen:
• Nier: AKI/ANI
• Longen: ARDS = acute respiratory distress syndrome
• Stolling: DIC
• Cardiaal: myocarddepressie
• Leverdysfunctie/falen
• Cerebraal: encefalopathie
• Outcome = ifv aantal falende organen, therapie, oorzaak, co-morbiditeit, …. → IZ
maakt dit beter
• Vuistregel: 20-25%/orgaan dat faalt
Septische shock
• Meest voorkomend type shock: immuuncompromitie, comorbiditeiten, …
• Presumed = suspected
• Distributief, septische shock > hypovolemische = cardiogene > distributieve ( niet
septisch) > obstructief
Sepsis 3 definitie
• Sepsis is life-threatening organ dysfunction caused by a dysregulated host response
to infection → infectie met orgaan dysfunctie
• organ dysfunction = 2 or more SOFA points above baseline
• dysregulated = as opposed to the regulated host response that characterizes the non-
septic response to infection
Jongere discipline ontstaan uit interne geneeskunde/anesthesie/chirurgie
• Specialismen:
– Organen: cardio/pneumo/nefro/…
– Ziektemechanismen: onco/infectio/immuno/…
– Technieken: anesthesiologie/radiologie/radiotherapie/nucleaire geneeskunde
– Patientencategorieen: pediatrie/geriatrie/huisarts/ICU/urgentie = horizontale
klinische disciplines
• Werkveld:
– Levens/orgaan/lidmaat bedreigende toestanden
– Prehospitaalgeneeskunde, reanimatietechnieken,
rampenmanagement
• Methode:
– Diagnose en therapie gaan simultaan
– Snelheid van interventie
– Anatomische/fysiologische manier van redeneren => snelle/brede DD
– Meest waarschijnlijke eerst, MAAR ook zeldzaam levensbedreigend!
Bedreiging = zuurstoftekort
• Bedreiging = onvoldoende O2-aanbod op cellulair niveau
• Zuurstofaanbod = oxygen delivery (DO2 )
• DO2 = CO (hartdebiet l/min) x CaO2 (ml O2 /dl) x 10
• CaO2 = Hb (g/dl) x Sa O2 (saturatie %) x 1,39 + PaO2 x 0,0032
(CaO2 = O2-content arterieel bloed)
• !!!!!!! Soms gestoord oxidatieve metabolisme met goede weefselperfusie → op
niveau van de cel = mitochondriale dysfunctie ( geen probleem met delivery O2)
• < cytokine, NO, ETX, vrije O2 radicalen
Shock:
pathogenese
Shock is een toestand van circulatoir falen gekenmerkt
door inadequate weefselperfusie zodat onvoldoende
zuurstof en nutrienten naar de weefsels kunnen
vervoerd worden en afvalstoffen kunnen afgevoerd
worden, met cellulaire dysfunctie, orgaandysfunctie en
–falen en uiteindelijk de dood tot gevolg
Figuur: lactaat begint te stijgen wanneer de delivery van
O2 zodanig gedaald is dat het verbruik ook daalt (
knikpunt op graffiek)
Symptomen
– Redistributie hartdebiet: → problemen van delivery, niet van oxygenatie
– van huid/GI-stelsel/spier/nier
, – Naar hart/hersenen
– Marbrering, vertraagde capillaire refill, klam, zweterig → organen niet goed
geperfundeerd maar wel goede bloeddruk!
– Oligurie (< 0,5 ml/kg/u) niet niet voldoende geperfundeerd
– Tachypnee (> 16-18/min) en ↑WOB (work of breathing)
– Bijna altijd tachycardie, meestal hypotensie (MAP < 60 mmHg, BD sys < 90 mmHg)
– CZS: minder alert, acuut verward (GEEN CVA!!), eufoor, agitatie
– Lactaat acidose (anaeroob metabolisme)
– Zoek oorzaak shock → sowieso op examen!
– Diagnose en therapie gaan samen!!!!!!!!!!!!!
1.Hersenen en nieren zijn eerste organen die tekens van hypoxie vertonen (ifv reserve:
cfr ouderen!!!!!!!!!!!!!!)
2. Er hoeft niets mis te zijn met de longen om tachypneisch te zijn of O2 nood te
hebben!!!
Indeling shock
U = I x R → wet van ohm → analogie : drukval is stroom
MAP – CVD = CO x SVR
MAP = CO x SVR
MAP = (Syst +
2xDiast)/3
CO= SV x hartfrequentie
SV= f(preload,
afterload,
contractiliteit)
, Afgelopen jaren op
examen: belangrijkste
oorzaken obstructieve
shock:
- pneu met
drukopbouw
- Pericardtamponade
→ hart platgedrukt
- Pulmonale HT
• Progressie shock = vicieuze cirkel:
– Cardiale contractiliteit ↓ door: Coronaire perfusie↓; Myocardial depressing
factor (sepsis) → septische + cardiogene shock
– Septische shock! Capillair lek => interstitieel oedeem => orgaandysfunctie
(bv. id longen waardoor O2-nood) → fysiologische diffusiebarriere vergroot
door oedeem → slechtere werking
– Anaeroob metabolisme:
• Lactaatacidose => slechtere werking organen/vasopressie
• Gestoord cellulair transport => cellulair oedeem => celnecrose
Shock → MOF Multiple orgaan falen:
• Nier: AKI/ANI
• Longen: ARDS = acute respiratory distress syndrome
• Stolling: DIC
• Cardiaal: myocarddepressie
• Leverdysfunctie/falen
• Cerebraal: encefalopathie
• Outcome = ifv aantal falende organen, therapie, oorzaak, co-morbiditeit, …. → IZ
maakt dit beter
• Vuistregel: 20-25%/orgaan dat faalt
Septische shock
• Meest voorkomend type shock: immuuncompromitie, comorbiditeiten, …
• Presumed = suspected
• Distributief, septische shock > hypovolemische = cardiogene > distributieve ( niet
septisch) > obstructief
Sepsis 3 definitie
• Sepsis is life-threatening organ dysfunction caused by a dysregulated host response
to infection → infectie met orgaan dysfunctie
• organ dysfunction = 2 or more SOFA points above baseline
• dysregulated = as opposed to the regulated host response that characterizes the non-
septic response to infection
