LAWAAIGEÏNDUCEERD GEHOORVERLIES
Geluid heeft effect op :
Het buitenoor
Het middenoor
Het slakkenhuis
De gehoorzenuw
Blootstelling aan te hoge geluidsniveaus bij vb een explosie kan schade toebrengen aan:
- Buitenoor: perforatie van het trommelvlies en gescheurd en bloedend trommelvlies
- Middenoor: Verplaatsing van de gehoorbeentjes
Overmatig lawaai kan ook de haarcellen beschadigen in het slakkenhuis. In eerste instantie gaan de
buitenste haarcellen aangetast worden , maar als het lawaai aanhoudt zullen ook de binnenste
haarcellen worden aangetast.
Van zodra de OHC’s en de IHC’s ontbreken, dan is er uiteraard sprake van totale vernietiging van
de cellen in het orgaan van Corti.
Het gebied met de meeste schade zit op ongeveer 10 tot 30 mm afstand van het ronde venster. Dit
komt vooral bij frequenties van 3 tot 6 kHz.
De vernietiging van het orgaan van Corti kan het gevolg zijn van 2 mechanismen:
- mechanische vernietiging: dit is een kortdurende blootstelling aan extreem hoge geluidniveaus
boven de 130 dBspl.
Wat gebeurt er dan? Het orgaan van Corti gaat zich loskoppelen van het basilair membraam, er gaat
een verstorting zijn van celverbindingen en vermenging van endolymfe en perilymfe
- metabole decompensatie: dit krijg je na langdurige blootstelling aan lawaai.
Wat gebeurt er dan? Verstoring van stereo oculaire functies, gezwollen kernen en mitochondriën, je
krijgt blaasjesvorming in het cytoplasma en vacuolisatie
Huidige theorieën over metabole schade
Huidige hypothesen over metabole schade richten zich op verschillende processen in het binnenoor.
Ten eerste speelt de vorming van vrije radicalen, ook wel reactieve zuurstofsoorten (ROS)
genoemd, een belangrijke rol.
Daarnaast kan overmatige geluidsstimulatie leiden tot een te hoge afgifte van de neurotransmitter
glutamaat door de binnenste haarcellen (IHC’s) in de synapsen van de gehoorzenuw. Dit
veroorzaakt zwelling en beschadiging van de uiteinden van de gehoorzenuwen, wat leidt tot
zwelling van de afferente zenuwvezels en uiteindelijk tot degeneratie van de cochleaire zenuw.
Tot slot kan een verhoogde hoeveelheid vrij calcium (Ca²⁺) in de buitenste haarcellen (OHC’s)
zowel geprogrammeerde celdood (apoptose) als ongecontroleerde celdood (necrose) veroorzaken.
,Lawaai kan effect hebben op:
- gehoorfuncties:
◦ gehoorverlies
Er kunnen bij gehoorverlies twee functionele gevolgen optreden: TTS (tijdelijkse
drempelverschuiving) en PTS (permanente drempelverschuiving).
Drempelverschuivingen tot 50 dB direct na blootstelling aan lawaai kunnen volledig
herstellen. Dit kan relatief snel zijn (minuten tot uren) of langzaam ( dagen tot weken).
De bovengrens ligt wel op 30 dagen na blootstelling. De intensiteit van herstel hangt af
van de volgende factoren:
*Duurtijd van de beschadiging (eenmalige versus herhaaldelijke, korte versus lange
blootstelling
*type stimulus (impuls- of impactgeluid of continu geluid, inclusief breedband- of
smalbandgeluid)
* individuele gevoeligheid
* rusttijd tussen blootstellingen
* gebruik van gehoorbeschermingsmiddelen
* leeftijd, geslacht, eerdere blootstellingen aan lawaai
* ook diabetes of andere gezondheidszaken zoals roken en obesitas spelen een rol
TTS kan leiden tot tijdelijke tinnitus of spraak en muziek kunnen vervormd of gedempt
klinken.
Aanhoudend lawaai na zelfs de herstelperiode en blijvende blootstelling kan dus leiden
tot permanent gehoorverlies - PTS. Herhaalde blootstelling aan lawaai dat TTS
veroorzaakt kan zich wel ontwikkelen als PTS (dit vb op werkplekken waar steeds
dezelfde hoge lawaaidrempel is). PTS is dus in feite het resterende gehoorverlies na
onvolledig herstel van TTS.
PTS is sensorineuraal en varieert over
frequenties, afhankelijk van de kenmerken van
de blootstelling, de transmissie
karakteristieken van het uitwendige en middenoor
en de aangeboren gevoeligheid van verschillende
delen van het slakkenhuis voor beschadiging.
◦ tinnitus
◦ hyperacusis
◦ recruitment
, ◦ deplacusis (abnormale toonhoogtepercepie)
◦ vervorming
◦ afname van de spraakverstaanbaarheid boven de drempelwaarde in lawaai
- niet gehoorfuncties:
◦ angst
◦ irritatie waardoor stemmingswisselingen
◦ verhoging van coritsol waarden
◦ hypertensie
◦ cardiovasculaire problemen
◦ verhoogde bloeddruk (verstooring van immuunsysteem)
◦ verhoogde adrealine level
◦ slaap problematiek
Slaappatronen zijn extra gevoelig voor lawaai. Dit komt doordat onze hersenen
omgevingsgeluiden kunnen blijven waarnemen, beoordelen en erop reageren, zelfs
wanneer we slapen.
Geluid hoeft niet heel hard te zijn om de slaap te beïnvloeden. Al bij een maximale
geluidsdruk van ongeveer 33 dB (LAmax) kunnen tijdens de slaap lichamelijke reacties
optreden. Voorbeelden hiervan zijn een versnelde hartslag (tachycardie),
lichaamsbewegingen en kort wakker worden. Deze reacties worden ook wel autonome,
motorische en corticale arousals genoemd.
Het is mogelijk dat iemand slaapt bij relatief hoge geluidsniveaus, maar toch ongemerkt
lichamelijke stressreacties vertoont, zoals een verhoogde hartslag.
Of lawaai iemand uit de slaap haalt, hangt niet alleen af van het aantal en de
eigenschappen van de geluiden, maar ook van andere factoren, zoals het slaapstadium op
dat moment en hoe gevoelig iemand persoonlijk is voor lawaai.
Ouderen, kinderen, ploegendienstmedewerkers en mensen met een reeds bestaande
(slaap)stoornis worden beschouwd als risicogroepen voor door lawaai veroorzaakte
slaapstoornissen.
Blootstelling aan lawaai 's nachts is mogelijk relevanter voor het ontstaan van
gezondheidsproblemen op de lange termijn, zoals hart- en vaatziekten, dan blootstelling
aan lawaai overdag.
, ◦ cognitieve problemen: kinderen op school die vaak blootgesteld zijn aan overmatig
lawaai door verkeersdrukte of luchtverkeer scoren slechter op leesvermogen en spraak.
Ze hebben een slechter geheugen en slechtere prestaties op nationale gestandaardiseerde
toetsen. WHO richtlijn geeft aan dat achtergrondlawaai tijdens de lesuren niet hoger
mag zijn dan 35 dB.
→ Geluid dat hinderlijk is voor je dagdagelijkse activiteiten, je gevoelens, je gedachten,
je slaap of rust kan gepaard gaan met negatieve reacties zoals woede, ongenoegen en
uitputting. Je kan dus door geluidsoverlast agressief gedrag tonen en dit kan leiden in
discussies of ruzies over onbenullige zaken. Geluidsoverlast brengt dus enorm veel
stress met zich mee dat zich uit in verschillende symptomen.
Wat zijn Daly’s:
DALY staat voor Disability-Adjusted Life Years, oftewel gezonde levensjaren die verloren gaan
door ziekte of vroegtijdig overlijden.
Kort uitgelegd:
Een DALY is één verloren jaar van een gezond leven.
Samenvattende maten van volksgezondheid, zoals de Disability-Adjusted Life Year (DALY),
worden gebruikt om de ziektelast in een bevolking te meten. Een DALY vergelijkt een leven in
perfecte gezondheid met de werkelijke gezondheidstoestand van mensen.
De gezondheidskloof wordt gedefinieerd als het aantal jaren van een gezond leven dat verloren
gaat door ziekte, handicap of vroegtijdige sterfte.
Een ziektelast van 100 DALY’s per 1000 mensjaren betekent dat er 100 gezonde levensjaren
verloren gaan per 1000 mensen per jaar. Hoe meer DALY’s een ziekte of risicofactor
veroorzaakt, hoe groter de impact ervan op de volksgezondheid.
De DALY is een samengestelde maat en bestaat uit twee onderdelen:
• Jaren verloren door vroegtijdige sterfte (verloren levensjaren) YLL (Years of Life Lost)
• Jaren geleefd met ziekte of beperking, gewogen naar de ernst van de aandoening YLD
(Years Lived with Disability)
Samen geven deze twee onderdelen het totale gezondheidsverlies in een populatie weer.
Formule:
DALY = YLL + YLD
Geluid heeft effect op :
Het buitenoor
Het middenoor
Het slakkenhuis
De gehoorzenuw
Blootstelling aan te hoge geluidsniveaus bij vb een explosie kan schade toebrengen aan:
- Buitenoor: perforatie van het trommelvlies en gescheurd en bloedend trommelvlies
- Middenoor: Verplaatsing van de gehoorbeentjes
Overmatig lawaai kan ook de haarcellen beschadigen in het slakkenhuis. In eerste instantie gaan de
buitenste haarcellen aangetast worden , maar als het lawaai aanhoudt zullen ook de binnenste
haarcellen worden aangetast.
Van zodra de OHC’s en de IHC’s ontbreken, dan is er uiteraard sprake van totale vernietiging van
de cellen in het orgaan van Corti.
Het gebied met de meeste schade zit op ongeveer 10 tot 30 mm afstand van het ronde venster. Dit
komt vooral bij frequenties van 3 tot 6 kHz.
De vernietiging van het orgaan van Corti kan het gevolg zijn van 2 mechanismen:
- mechanische vernietiging: dit is een kortdurende blootstelling aan extreem hoge geluidniveaus
boven de 130 dBspl.
Wat gebeurt er dan? Het orgaan van Corti gaat zich loskoppelen van het basilair membraam, er gaat
een verstorting zijn van celverbindingen en vermenging van endolymfe en perilymfe
- metabole decompensatie: dit krijg je na langdurige blootstelling aan lawaai.
Wat gebeurt er dan? Verstoring van stereo oculaire functies, gezwollen kernen en mitochondriën, je
krijgt blaasjesvorming in het cytoplasma en vacuolisatie
Huidige theorieën over metabole schade
Huidige hypothesen over metabole schade richten zich op verschillende processen in het binnenoor.
Ten eerste speelt de vorming van vrije radicalen, ook wel reactieve zuurstofsoorten (ROS)
genoemd, een belangrijke rol.
Daarnaast kan overmatige geluidsstimulatie leiden tot een te hoge afgifte van de neurotransmitter
glutamaat door de binnenste haarcellen (IHC’s) in de synapsen van de gehoorzenuw. Dit
veroorzaakt zwelling en beschadiging van de uiteinden van de gehoorzenuwen, wat leidt tot
zwelling van de afferente zenuwvezels en uiteindelijk tot degeneratie van de cochleaire zenuw.
Tot slot kan een verhoogde hoeveelheid vrij calcium (Ca²⁺) in de buitenste haarcellen (OHC’s)
zowel geprogrammeerde celdood (apoptose) als ongecontroleerde celdood (necrose) veroorzaken.
,Lawaai kan effect hebben op:
- gehoorfuncties:
◦ gehoorverlies
Er kunnen bij gehoorverlies twee functionele gevolgen optreden: TTS (tijdelijkse
drempelverschuiving) en PTS (permanente drempelverschuiving).
Drempelverschuivingen tot 50 dB direct na blootstelling aan lawaai kunnen volledig
herstellen. Dit kan relatief snel zijn (minuten tot uren) of langzaam ( dagen tot weken).
De bovengrens ligt wel op 30 dagen na blootstelling. De intensiteit van herstel hangt af
van de volgende factoren:
*Duurtijd van de beschadiging (eenmalige versus herhaaldelijke, korte versus lange
blootstelling
*type stimulus (impuls- of impactgeluid of continu geluid, inclusief breedband- of
smalbandgeluid)
* individuele gevoeligheid
* rusttijd tussen blootstellingen
* gebruik van gehoorbeschermingsmiddelen
* leeftijd, geslacht, eerdere blootstellingen aan lawaai
* ook diabetes of andere gezondheidszaken zoals roken en obesitas spelen een rol
TTS kan leiden tot tijdelijke tinnitus of spraak en muziek kunnen vervormd of gedempt
klinken.
Aanhoudend lawaai na zelfs de herstelperiode en blijvende blootstelling kan dus leiden
tot permanent gehoorverlies - PTS. Herhaalde blootstelling aan lawaai dat TTS
veroorzaakt kan zich wel ontwikkelen als PTS (dit vb op werkplekken waar steeds
dezelfde hoge lawaaidrempel is). PTS is dus in feite het resterende gehoorverlies na
onvolledig herstel van TTS.
PTS is sensorineuraal en varieert over
frequenties, afhankelijk van de kenmerken van
de blootstelling, de transmissie
karakteristieken van het uitwendige en middenoor
en de aangeboren gevoeligheid van verschillende
delen van het slakkenhuis voor beschadiging.
◦ tinnitus
◦ hyperacusis
◦ recruitment
, ◦ deplacusis (abnormale toonhoogtepercepie)
◦ vervorming
◦ afname van de spraakverstaanbaarheid boven de drempelwaarde in lawaai
- niet gehoorfuncties:
◦ angst
◦ irritatie waardoor stemmingswisselingen
◦ verhoging van coritsol waarden
◦ hypertensie
◦ cardiovasculaire problemen
◦ verhoogde bloeddruk (verstooring van immuunsysteem)
◦ verhoogde adrealine level
◦ slaap problematiek
Slaappatronen zijn extra gevoelig voor lawaai. Dit komt doordat onze hersenen
omgevingsgeluiden kunnen blijven waarnemen, beoordelen en erop reageren, zelfs
wanneer we slapen.
Geluid hoeft niet heel hard te zijn om de slaap te beïnvloeden. Al bij een maximale
geluidsdruk van ongeveer 33 dB (LAmax) kunnen tijdens de slaap lichamelijke reacties
optreden. Voorbeelden hiervan zijn een versnelde hartslag (tachycardie),
lichaamsbewegingen en kort wakker worden. Deze reacties worden ook wel autonome,
motorische en corticale arousals genoemd.
Het is mogelijk dat iemand slaapt bij relatief hoge geluidsniveaus, maar toch ongemerkt
lichamelijke stressreacties vertoont, zoals een verhoogde hartslag.
Of lawaai iemand uit de slaap haalt, hangt niet alleen af van het aantal en de
eigenschappen van de geluiden, maar ook van andere factoren, zoals het slaapstadium op
dat moment en hoe gevoelig iemand persoonlijk is voor lawaai.
Ouderen, kinderen, ploegendienstmedewerkers en mensen met een reeds bestaande
(slaap)stoornis worden beschouwd als risicogroepen voor door lawaai veroorzaakte
slaapstoornissen.
Blootstelling aan lawaai 's nachts is mogelijk relevanter voor het ontstaan van
gezondheidsproblemen op de lange termijn, zoals hart- en vaatziekten, dan blootstelling
aan lawaai overdag.
, ◦ cognitieve problemen: kinderen op school die vaak blootgesteld zijn aan overmatig
lawaai door verkeersdrukte of luchtverkeer scoren slechter op leesvermogen en spraak.
Ze hebben een slechter geheugen en slechtere prestaties op nationale gestandaardiseerde
toetsen. WHO richtlijn geeft aan dat achtergrondlawaai tijdens de lesuren niet hoger
mag zijn dan 35 dB.
→ Geluid dat hinderlijk is voor je dagdagelijkse activiteiten, je gevoelens, je gedachten,
je slaap of rust kan gepaard gaan met negatieve reacties zoals woede, ongenoegen en
uitputting. Je kan dus door geluidsoverlast agressief gedrag tonen en dit kan leiden in
discussies of ruzies over onbenullige zaken. Geluidsoverlast brengt dus enorm veel
stress met zich mee dat zich uit in verschillende symptomen.
Wat zijn Daly’s:
DALY staat voor Disability-Adjusted Life Years, oftewel gezonde levensjaren die verloren gaan
door ziekte of vroegtijdig overlijden.
Kort uitgelegd:
Een DALY is één verloren jaar van een gezond leven.
Samenvattende maten van volksgezondheid, zoals de Disability-Adjusted Life Year (DALY),
worden gebruikt om de ziektelast in een bevolking te meten. Een DALY vergelijkt een leven in
perfecte gezondheid met de werkelijke gezondheidstoestand van mensen.
De gezondheidskloof wordt gedefinieerd als het aantal jaren van een gezond leven dat verloren
gaat door ziekte, handicap of vroegtijdige sterfte.
Een ziektelast van 100 DALY’s per 1000 mensjaren betekent dat er 100 gezonde levensjaren
verloren gaan per 1000 mensen per jaar. Hoe meer DALY’s een ziekte of risicofactor
veroorzaakt, hoe groter de impact ervan op de volksgezondheid.
De DALY is een samengestelde maat en bestaat uit twee onderdelen:
• Jaren verloren door vroegtijdige sterfte (verloren levensjaren) YLL (Years of Life Lost)
• Jaren geleefd met ziekte of beperking, gewogen naar de ernst van de aandoening YLD
(Years Lived with Disability)
Samen geven deze twee onderdelen het totale gezondheidsverlies in een populatie weer.
Formule:
DALY = YLL + YLD
