nog geen samenvatting voor Ondw & Ontw, I got u

ONDERWIJS EN ONTWIKKELING;
1.1)
- Wat is het idee van het persoonlijk interpretatiekader?
 Doorheen hun carrière doen lkr. Mentale voorstellingen op
 zo concrete onderwijssituaties waarnemen, betekenis aan geven
 Zo starten erin te handelen
1.2) Wie maakte dit kader?
- Geert Kelchtermans, wie is dat?
 Gewone hoogleraar psychologie
 Hoofd van centrum onderwijsvernieuwingen
 Hoofd van ontwikkeling leraar en school
- Inzichtelijk maken van onderwijspraktijken
 Zo handvaten aanreiken om ze te verbeteren
1.3)




 Professioneel zelfverstaan = hoe ziet een lkr. Zichzelf?
 Subjectieve ondw. Theorie = hoe denk ik dat ik mijn taak als lkr. Best
uivoer?
- Kader toont waarom lkr. In praktijk doen wat ze doen zoals ze het doen.
1.4) PROFESSIONEEL ZELFVERSTAAN
- Opvattingen over jezelf als lkr. – waarop ze hun eigen leeraarschap
begrijpen
 = product
 Manier waarop iemand zichzelf ziet, iemands visie van zichzelf op een
moment
 = proces
 Opvattingen blijven gebeuren door verschillende ervaringen
 Persoonlijke interpretatie is een levenslang proces.
1.5) DE 5 COMPONENTEN VAN PROFESSIONEEL ZELFVERSTAAN
5 componenten:
- Zelfbeeld
- Zelfwaardegevoel
- Taakopvatting
- Beroepsmotivatie
- Toekomstperspectief
1) Zelfbeeld
- Manier waarop je jezelf ziet, typeert, beschrijft als lkr.
- Gebasseerd op zelfperceptie + feedback van anderen over ‘verschijning’
 Valt niet perse samen

, 2) Zelfwaardegevoel
- Hoe evalueer ik mijn eigen beroepsactiviteit
- Emotioneel: in welke mate vind ik mezelf een goed lkr.
- Feedback belangrijk!
 Niet alle feedback relevant/ belangrijk, wie heeft het verteld?
 Leerling = belangrijke bron van info voor zelfwaarde
 Oudleerling, collega, leidinggevende, ouder of andere externen zijn ook
een bron
- Emoties  belangrijk in leeraarschap: positief zelfwaardegevoel = cruciaal
voor goed te voelen in job + beroepsvoldoening
- Positieve zelfevaluatie: verandert met tijd, altijd opnieuw verwerven
- Negatieve publieke beoordeling: kan heel hard zijn
3) TAAKOPVATTING

 Wat zie ik als inhoud van dit beroep?
- Wat hoort er vgm. In dit taakpakket?
- Wat is mijn opdracht en verantwoordelijkheid?
- Wat is NIET mijn taak?
 Normatieve component = toont gevoel van verplichting om een goede
leerkracht te zijn, wat is er volgens deze school de norm van een goede
leerkracht?
 Hoe beter zelfbeeld overeenkomt met taakopvatting (puntje 1 & 3) hoe
beter je zult voelen (2) en hoe beter je je zult voelen in je beroep

 Taakopvatting = visie lkr. Over goed ondw. + hoe maak ik die waar?

 Overheid bezit ook beroepsstandaard over goede lkr. + functiebeschrijving
in detail

- Lkr. Moet zich houden aan externe visies maar eigen interpretatie van
visies maken, “doelen nastreven leuk maken”
 Taakopvatting toont dat ondw + leraarschap niet neutraal is
- Altijd oordeel geven over peda. + did. Wenselijk of noodzakelijk is voor
leerling
- vereist keuzes rond persoonlijke waardes en morele overwegingen
 draait niet alleen om “wat werkt hier?” maar ook “hoe doe ik het
meeste juist voor educatieve nood van mijn leerlingen”
 vernieuwing van ondw, evaluatiesystemen, nieuwe voorschriften die
tegengaan eigen taakopvatting kan zorgen voor negatieve gevolgen
(burn-out, onderwijs verlaten
4) BEROEPSMOTIVATIE
 “Waarom kiest men om lkr. Te worden”, werkzaam te blijven of in ruil van
een andere baan
 Taakopvatting + motivatie dichte samenhang
- Omstandigheden die zorgen voor niet/ weinig toelating recht te doen zorgt
voor vermindering motivatie
 Beroepsmotief kan ook later ontwikkelen (passie voor vakkennis 
betekent veel voor leerlingen)
5) TOEKOMSTPERSPECTIEF

,  “wat verwacht ik van toekomstige ik als lkr in mijn loopbaan?
- “ hoe zie ik mezelf als toekomstige leerkracht?”
- “Hoe voel ik me daarbij of wat denk ik ervan?”
1.6) COMPONENTEN VAN ZELFVERSTAAN
Componenten liggen dicht van elkaar
 Zelfwaarde: balans tussen feitelijk zelfbeeld en ideaal in de nastrevende
taakopvatting
 Prof. Zelfverstaan bevindt zich in een context: gebouwd door waardevolle
interactie van de lkr. Met omgeving of anderen…
 Situeren in tijd: (zelfbeeld, zelfwaarde, beroepsmotivatie & taakopvatting)
= te maken met ervaringen uit verleden, toekomstperspectief =
vooruitkijkend
1.7) SUBJECTIEVE ONDERWIJSTHEORIE
 Hoe ik denk dat ik best mijn taken uitvoer als lkr.
 Persoonlijke opvattingen/kennis over onderwijzen da lkr. Gebruiken om hun
praktijk te vormen
 Toont het persoonlijke antw. Van een lkr. Op de vragen:
- “Wat is de beste manier om deze situatie aan te pakken?” (hoe?)
- “Waarop baseer ik mijn denkwijze voor de beste manier van aanpak? (en
waarom?)”
 Antwoordt toont de mengeling van kennis en opvattingen
1.8) KENNIS EN OPVATTINGEN
 Kennis & opvattingen zorgen dat ik weet hoe te handelen in specifieke
situatie, om opdracht waar te maken
 Wanneer ik ervaar dat die nieuwe inzichten “werken” of herkenbaar zijn in
mijn ervaringen, zal ik mijn plaats krijgen in sub. Ondw. Theorie


- Kennis = gebaseerd op onderzoek
- Opvatting = gebaseerd op individuele ervaring, concrete situaties, tips van
de buitenwereld die werken
- Sub. Ondw. Theorie is in eerste instantie juist voor de leerkracht in kwestie
 Focus ligt bij vinden van passende antw. Voor specifieke uitdagingen in
hun praktijk
1.9) ZIE JE HIER FOUTEN IN?
 Subjectieve ondw. Theorie kan onvolledig, eenzijdig of fout zijn.
 Het duidelijk maken van de eigen onderwijstheorie a.d.h.v. reflectie
 Heel belangrijk als je professioneel wil ontw. En de juistheid van hun
kennis verfijnen/vergroten
- Anderen kunnen vragen stellen, commentaar geven, aanvulling formuleren
of tegen-argumenteren
- Zo wordt kennis en opvatting versterkt, beter geformuleerd en beter
onderbouwd
 Interpretatiekader is altijd in beweging = weerspiegelt je ontw. Als lkr.
- Anderzijds zorgen ervaringen dat kader aangepast, rijker of herzien worden
1.10) REFLECTIE ALS SLEUTELVAARDIGHEID & HOUDING
 Kunnen reflecteren is sleutel om aansluitend bij ervaringen bewust te
worden van eigen interpretatiekader, duidelijk maken ervan, toetsen naar
ervaring van de ander en te optimaliseren

,  Kritische toetsende reflectie zorgt voor toenemende geldigheid van
persoonlijk interpretatiekader  bouwt betere basis voor prof. Handelen
 Reflectie vormt de kern van prof. Ontwikkeling voor het levenslange leer &
ontw. Proces in loopbeen lkr.


ONDW. & ONTW. LES 2: onderwijsvrijheid
1.1) Onderwijsbeleid
 Focus op het macro- en mesoniveau, niet! Op het microniveau
- Macro: wetgeving, regering, minister….
- Meso: netten, koepels, samenwerking tussen lkr., scholengroep
- Micro: leerkracht in de klas: werkvorm, evaluatie, kenmerken van
bepaalde leerling….
 Vlaamse regering vanaf 30 september 2024
 https://www.vlaanderen.be/publicaties/vlaams-regeerakkoord-2024-
2029-samen-werken-aan-een-warm-en-welvarend-vlaanderen
1.2) Grondwettelijke vrijheid van onderwijs (1831)
(samengevat)*
 Onderwijs is vrij
 Onderwijs is kosteloos, ALS het door de staat wordt ingericht.
1.3) Van vrijheid vvan ondw. Naar recht op ondw.
 Eerst: actieve vrijheid = recht om scholen op te richten en ondw. Te
verstrekken
 In de loop van de jaren: passieve vrijheid = keuze aan de ouders om
ondw. Te kiezen voor hun kind, erbovenop nog in een godsdienstig
milieu naar keuze
1) Actieve vrijheid = vrijheid om onderwijs te inrichten, vrijheid van de
verstrekkers om te organiseren en inhoudelijk vorm te geven.
2) Passieve vrijheid = vrije schoolkeuze, onderwijsgebruikers mogen
kiezen welk onderwijs aansluit bij eigen overtuiging, schoolproject
kiezen volgens eigen levensbeschouwing of pedagogische voorkeur
 Koppeling artikel 17 van ondw. Aan 2 artikels uit de grondwet.
 Discussie over kost van ondw.
 Grondwet voorzag alleen financiering van rijksondw. (school
ingericht door de stad
 Vraag voor steun van overheid voor alle onderwijsvormen
ingericht door een belg
 Aanleiding van 2de schoolstrijd
(= politieke crisis rond financiën van het ondw. Ivbm. Door de
staat gefinancierd en het vrije katholieke ondw.)

2de schoolstrijd  schoolpact

GRONDWET ART. 24 (1988)
Essentie ervan:
 Onderwijs is vrij, sanctie enkel door decreet/wet
 Gemeenschap garandeert keuzevrijheid van ouder en organisatie
van neutraal ondw. Met respect voor iedereen’s
levensbeschouwingen