Pathologische biochemie – Verstockt
H1 – Medisch proces, ziekte & veroudering
1. Medisch diagnostisch proces
CASUS 1
- Relevante zaken die patiënt zelf vertelt:
o Plotse keelontsteking
o Pijn in haar keel maar ook in de hals
o Pijnstillers helpen niet
—> ernstige vorm van pijn
o Cortisonen toegediend
- Wat willen we bijkomend weten?
(anamnese):
o Geen koorts, geen rillingen
o Geen buikpijn/braken/diarree
o Geen sputa. Dyspnee d’eGort bij trappen, verergerd sinds de keelontsteking
o Geen mictieklachten
o Geen thoracale pijn, geen palpitaties
o Geen uitval
o Details over actueel probleem: hoelang is de pijn er al, hoe exact ontstaan, hoe
geëvolueerd, huidige toestand?
o Medische voorgeschiedenis: vrouw nam cortisonen want ze had sarcoidose
(= longaandoening) —> maakt je vatbaarder voor infecties omdat IS wordt
onderdrukt (rede van inname cortisonen)
+ familiale voorgeschiedenis: familiaal moeder en zus reuma
o Allergieën en medicatie: allergie voor penicilline, neemt dagelijks lisinopril en
sinds gisteren AB (! Mensen vermelden chronische medicatie vaak niet)
o Geen gebruik alcohol, roken en drugs
o Expositie anamnese: beroep/opleiding, hobby’s, huisdieren
o Sociale context, seksuele gewoontes
- Klinisch onderzoek
o Vitale parameters: urgentie inschatten!
1) Bloeddruk: 153/93 mmHg (relatief hoog)
2) Pols: 103/min (relatief hoog)
3) Saturatie: 99.0%, 14/min
4) Temperatuur: 37°C (geen koorts, kan gemaskeerd w door dafalgan)
5) Mentaal bewustzijn
—> vrouw is niet toxisch ziek
Pathologische Biochemie – B. Verstockt 1
,6) Inspectie, palpatie, percussie, auscultatie
§ Hartauscultatie en longauscultatie: normaal
§ Hees
§ Geen trismus
§ Oren: bilateraal normale lichtreflex
§ Keel: geen tonsilitis, wel rode keelachterwand + zwelling R-zijde van hals en
bij palpatie pijn!, geen duidelijke klieren
§ Abdomen: soepel, pijnvrij, geen hepatosplenomegalie
- Wat nu? De diagnose
o De diGerentieel diagnose (DD): lijstje opsommen in je hoofd van diagnosen die
een verklaring kunnen zijn voor het ziekteproces waarmee de persoon zit
1) Keelontsteking? Alarmtekens?
2) Oorontsteking?
3) Reumatoïde artritis kaakgewricht?
4) ACE-i geïnduceerd angio-oedeem
—> het meest frequente is waarschijnlijk ook het meest plausibele!
—> zeldzame aandoeningen in achterhoofd houden
—> door ervaring ga je dit beter kunnen!
o Werkhypothese: verder medisch diagnostisch proces omvat testen om
hypothese te bevestigen/ontkrachten, en op zoek te gaan naar alternatieve
verklaring
- Aanvullende testen ter confirmatie of ontkrachting
o Laboratoriumonderzoek
1) Bloedtesten: ontstekingsparamters, bloedcel samenstelling, functie van organen
(levertesten, nierfunctie,…), absorptieparameters (bv. Ijzer, vit B12,…), serologische
testen (AS tegen MO) & immunologische testen
—> bloed nemen: digitaal telling maken van aantal RBC, WBC,…
—> waardes analyseren
2) Urineonderzoek
3) Onderzoek van andere lichaamsvochten
(bv. Misselijkheid, braken, koorts, kan niet goed tegen geluid en licht: dan denken we
aan hersenvliesontsteking dus lumbaal vocht nakijken)
4) Culturen
o Radiologisch onderzoek (beeldvorming)
1) Standaard radiografie: röntgenstralen (veel voordelen EN nadelen)
2) Echografie: geluidsgolven
—> heel patiëntvriendelijk: snel en eenvoudig
Pathologische Biochemie – B. Verstockt 2
,3) Computertomografie (CT-scans): roterende röntgenbuis (detail! foto)
4) Kernspintomografie (MR-scans): waterstofatomen in magnetisch veld
5) Isotopenonderzoek (PET): electromagnetische (gamma)straling
—> gebruik van nucleaire tracer (vaak glucose die radioactief gelabeld
wordt), bv. om tumor op te sporen
—> Met of zonder contraststof? (Vooral bij CT- en MR-scans)
Geeft je info of orgaan goed is doorbloed + om bloedvaten op te sporen
(vernauwing/klonter/…)
6) Igv röntgengebaseerd onderzoek: Jodiumhoudend contrast
—> zeldzaam maar ernstige allergische reactie (anafylaxie) + acute
nierinsuGiciëntie, hartfalen en hyperthyroidie
7) Igv NMR gebaseerd onderzoek: Gadoliniumhoudend contrast
—> nefrogene systeem fibrose (igv voorbestaande nierinsuGiciëntie) +
allergische reacties (zeer zeldzaam)
o Endoscopisch onderzoek
1) Gastroduodenoscopie (maag-darm)
2) Ileocolonoscopie
3) Bronchoscopie (longen)
4) Rhinolaryngoscopie (NKO)
5) Echo-endoscopie
—> Via mond/aars camera inbrengen: tumors, ziektes (Crohn) opsporen
—> Aandoeningen die wij als tandarts mss als eerste gaan zien
Bv. Crohn kan zich in eerste instantie in de mondholte manifesteren
(terugkomend ulceraties, gingivitis, diepe zweren, zwelling thv lip) en dan
komen patiënten eerder bij tandarts dan huisarts terecht, Crohn kan op lange
termijn veel verschillende vormen aannemen: fistels rondom darmen, aars,…
o Functionele onderzoeken
1) Electrocardiogram (ECG): “filmpje” van het hart
2) Electromyogram (EMG): spieren
3) Electroencefalogram (EEG): hersenen
4) Longfunctie-onderzoek
5) Manometrie (slokdarm, rectum, dunne darm)
Pathologische Biochemie – B. Verstockt 3
, o Anatomopathologisch onderzoek: artsen die biopsies en weefsels onderzoeken
1) Cytologie: onderzoeken van weefselcellen (bv. Uitstrijkje vrouwen
baarmoederhalskanker)
2) Biopsie: onder microscoop stukje weefsel bekijken om diagnose te stellen (Tumor?
Welk soort?)
3) Autopsie: op moment van overlijden (post mortem) diagnose
- Specifiek voor deze casus: technische onderzoeken
o Bloedname: CRP 147mg/dl (normaal < 5,0) + WBC 18*10^9 vnl. neutrofielen
o Welke onderzoeken stelt u nog voor?
1) CT-scan nemen
- Obv onderzoeken tot diagnose komen & behandeling opstellen:
o AB
o Solumedrol (corticoïden): ter discussie
o Pijnstilling
o Heelkundige drainage van het abces (ubi pus, ibi evacua)
Het medisch diagnostisch proces: we willen altijd tot een correcte diagnose komen
- Basis van eGiciënte behandeling is een correcte diagnose
- Anamnese en klinisch onderzoek vormen de hoeksteen van de diagnostiek en
bepalen de keuze van verdere testen (patiënt zien en ermee praten!
—> Diagnose: anamnese + lichamelijk onderzoek + aanvullende testen
(Echter, testresultaten zelden absoluut!)
Pathologische Biochemie – B. Verstockt 4
H1 – Medisch proces, ziekte & veroudering
1. Medisch diagnostisch proces
CASUS 1
- Relevante zaken die patiënt zelf vertelt:
o Plotse keelontsteking
o Pijn in haar keel maar ook in de hals
o Pijnstillers helpen niet
—> ernstige vorm van pijn
o Cortisonen toegediend
- Wat willen we bijkomend weten?
(anamnese):
o Geen koorts, geen rillingen
o Geen buikpijn/braken/diarree
o Geen sputa. Dyspnee d’eGort bij trappen, verergerd sinds de keelontsteking
o Geen mictieklachten
o Geen thoracale pijn, geen palpitaties
o Geen uitval
o Details over actueel probleem: hoelang is de pijn er al, hoe exact ontstaan, hoe
geëvolueerd, huidige toestand?
o Medische voorgeschiedenis: vrouw nam cortisonen want ze had sarcoidose
(= longaandoening) —> maakt je vatbaarder voor infecties omdat IS wordt
onderdrukt (rede van inname cortisonen)
+ familiale voorgeschiedenis: familiaal moeder en zus reuma
o Allergieën en medicatie: allergie voor penicilline, neemt dagelijks lisinopril en
sinds gisteren AB (! Mensen vermelden chronische medicatie vaak niet)
o Geen gebruik alcohol, roken en drugs
o Expositie anamnese: beroep/opleiding, hobby’s, huisdieren
o Sociale context, seksuele gewoontes
- Klinisch onderzoek
o Vitale parameters: urgentie inschatten!
1) Bloeddruk: 153/93 mmHg (relatief hoog)
2) Pols: 103/min (relatief hoog)
3) Saturatie: 99.0%, 14/min
4) Temperatuur: 37°C (geen koorts, kan gemaskeerd w door dafalgan)
5) Mentaal bewustzijn
—> vrouw is niet toxisch ziek
Pathologische Biochemie – B. Verstockt 1
,6) Inspectie, palpatie, percussie, auscultatie
§ Hartauscultatie en longauscultatie: normaal
§ Hees
§ Geen trismus
§ Oren: bilateraal normale lichtreflex
§ Keel: geen tonsilitis, wel rode keelachterwand + zwelling R-zijde van hals en
bij palpatie pijn!, geen duidelijke klieren
§ Abdomen: soepel, pijnvrij, geen hepatosplenomegalie
- Wat nu? De diagnose
o De diGerentieel diagnose (DD): lijstje opsommen in je hoofd van diagnosen die
een verklaring kunnen zijn voor het ziekteproces waarmee de persoon zit
1) Keelontsteking? Alarmtekens?
2) Oorontsteking?
3) Reumatoïde artritis kaakgewricht?
4) ACE-i geïnduceerd angio-oedeem
—> het meest frequente is waarschijnlijk ook het meest plausibele!
—> zeldzame aandoeningen in achterhoofd houden
—> door ervaring ga je dit beter kunnen!
o Werkhypothese: verder medisch diagnostisch proces omvat testen om
hypothese te bevestigen/ontkrachten, en op zoek te gaan naar alternatieve
verklaring
- Aanvullende testen ter confirmatie of ontkrachting
o Laboratoriumonderzoek
1) Bloedtesten: ontstekingsparamters, bloedcel samenstelling, functie van organen
(levertesten, nierfunctie,…), absorptieparameters (bv. Ijzer, vit B12,…), serologische
testen (AS tegen MO) & immunologische testen
—> bloed nemen: digitaal telling maken van aantal RBC, WBC,…
—> waardes analyseren
2) Urineonderzoek
3) Onderzoek van andere lichaamsvochten
(bv. Misselijkheid, braken, koorts, kan niet goed tegen geluid en licht: dan denken we
aan hersenvliesontsteking dus lumbaal vocht nakijken)
4) Culturen
o Radiologisch onderzoek (beeldvorming)
1) Standaard radiografie: röntgenstralen (veel voordelen EN nadelen)
2) Echografie: geluidsgolven
—> heel patiëntvriendelijk: snel en eenvoudig
Pathologische Biochemie – B. Verstockt 2
,3) Computertomografie (CT-scans): roterende röntgenbuis (detail! foto)
4) Kernspintomografie (MR-scans): waterstofatomen in magnetisch veld
5) Isotopenonderzoek (PET): electromagnetische (gamma)straling
—> gebruik van nucleaire tracer (vaak glucose die radioactief gelabeld
wordt), bv. om tumor op te sporen
—> Met of zonder contraststof? (Vooral bij CT- en MR-scans)
Geeft je info of orgaan goed is doorbloed + om bloedvaten op te sporen
(vernauwing/klonter/…)
6) Igv röntgengebaseerd onderzoek: Jodiumhoudend contrast
—> zeldzaam maar ernstige allergische reactie (anafylaxie) + acute
nierinsuGiciëntie, hartfalen en hyperthyroidie
7) Igv NMR gebaseerd onderzoek: Gadoliniumhoudend contrast
—> nefrogene systeem fibrose (igv voorbestaande nierinsuGiciëntie) +
allergische reacties (zeer zeldzaam)
o Endoscopisch onderzoek
1) Gastroduodenoscopie (maag-darm)
2) Ileocolonoscopie
3) Bronchoscopie (longen)
4) Rhinolaryngoscopie (NKO)
5) Echo-endoscopie
—> Via mond/aars camera inbrengen: tumors, ziektes (Crohn) opsporen
—> Aandoeningen die wij als tandarts mss als eerste gaan zien
Bv. Crohn kan zich in eerste instantie in de mondholte manifesteren
(terugkomend ulceraties, gingivitis, diepe zweren, zwelling thv lip) en dan
komen patiënten eerder bij tandarts dan huisarts terecht, Crohn kan op lange
termijn veel verschillende vormen aannemen: fistels rondom darmen, aars,…
o Functionele onderzoeken
1) Electrocardiogram (ECG): “filmpje” van het hart
2) Electromyogram (EMG): spieren
3) Electroencefalogram (EEG): hersenen
4) Longfunctie-onderzoek
5) Manometrie (slokdarm, rectum, dunne darm)
Pathologische Biochemie – B. Verstockt 3
, o Anatomopathologisch onderzoek: artsen die biopsies en weefsels onderzoeken
1) Cytologie: onderzoeken van weefselcellen (bv. Uitstrijkje vrouwen
baarmoederhalskanker)
2) Biopsie: onder microscoop stukje weefsel bekijken om diagnose te stellen (Tumor?
Welk soort?)
3) Autopsie: op moment van overlijden (post mortem) diagnose
- Specifiek voor deze casus: technische onderzoeken
o Bloedname: CRP 147mg/dl (normaal < 5,0) + WBC 18*10^9 vnl. neutrofielen
o Welke onderzoeken stelt u nog voor?
1) CT-scan nemen
- Obv onderzoeken tot diagnose komen & behandeling opstellen:
o AB
o Solumedrol (corticoïden): ter discussie
o Pijnstilling
o Heelkundige drainage van het abces (ubi pus, ibi evacua)
Het medisch diagnostisch proces: we willen altijd tot een correcte diagnose komen
- Basis van eGiciënte behandeling is een correcte diagnose
- Anamnese en klinisch onderzoek vormen de hoeksteen van de diagnostiek en
bepalen de keuze van verdere testen (patiënt zien en ermee praten!
—> Diagnose: anamnese + lichamelijk onderzoek + aanvullende testen
(Echter, testresultaten zelden absoluut!)
Pathologische Biochemie – B. Verstockt 4
