ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie = deelgebied binnen de
psychologie
Defenitie : Bestudeert de normale levensloop van de
mens met al zijn typische ontwikkelingsaspecten vanaf
de conceptie tot aan de dood.
Ontwikkeling
Positief verloop
• Verandering – evolutie
• Groei – verbetering
Negatief verloop
• Achteruitgang – regressie
• Ongunstig verloop
ontwikkelingsprincipes
Foetus / prenatale fase Periode van de
zwangerschap
Baby/ zuigeling 0-1 jaar
Peuter 1-3 jaar
Kleuter 3-6 jaar
Lagereschoolkind 6-12 jaar
Jongere 12-18 jaar
Volwassene 18-65 jaar
Jong volwassenheid 18-35 jaar
Midden volwassenheid 35-50 jaar
Laat volwassenheid 50-65 jaar
Oudere 65 jaar tot de dood
Vroege ouderdom 65-75
Late ouderdom +65 jaar
1
,Ontwikkelingsdomeinen
Lichamelijke ontwikkeling
• Fysieke groei
• Sensorische ontwikkeling
• Motorische ontwikkeling
Cognitieve ontwikkeling
• Het geheugen
• Het denken
Communicatieve ontwikkeling
Sociaal-emotionele ontwikkeling
• Hechting
• Het geweten
• Seksuele ontwikkeling
• Spelontwikkeling
2
,Ontwikkelingskenmerken
• Eigen ontwikkelingstempo – vaste volgorde
• Gevoelige periode
• bv taal: 0-6 jaar
• Voorwaarde ontwikkelen: rijpheid om vaardigheden
aan te leren
• Kinderen onderling verschillen in tempo
Verschillend tempo in 1 kind
Ontwikkeling beïnvloeding
• Ontwikkeling vanzelf – verandering door rijping
• Bewust proces – verandering door leren
• Geschiedenis # theorieën
• “hoe beïnvloedbaar” is de ontwikkeling van een
kind?
• Biologische theorieën – nature
• Milieu theorieën – nurture
Ontwikkeling beïnvloeding – NATURE
• Groei & rijping vanuit genetische aanleg
• Geërfde eigenschappen (fauna en flora)
• Identiteit = intern vastgelegd
• Ontwikkeling is rijping van het aanwezige
3
, • Eindpunt : jongvolwassenheid
Ontwikkeling beïnvloeding- NURTURE
• Milieu is crucial
• Focus op sociaal leren
• Iedereen kan worden wat hij wil.
• Tabula rasa bij de geboorte
• Ontwikkelingsbevorderende omgeving
• Eindpunt: jongvolwassenheid
Ontwikkelingsbeinvloeding – overzicht
Biologische factoren
• Genetische factoren: leeftijdsgebonden +
individuele genetische aanleg
• Ziekteprocessen
Milieufactoren
• Socio-culturele factoren – gezin, sociale klasse,
media, cultuur...
• fysisch-geografisch milieu – klimaat, stad/dorp,
industrie/platteland ...
Egofactoren
Bewuste zelfbepaling – keuze
4
Ontwikkelingspsychologie = deelgebied binnen de
psychologie
Defenitie : Bestudeert de normale levensloop van de
mens met al zijn typische ontwikkelingsaspecten vanaf
de conceptie tot aan de dood.
Ontwikkeling
Positief verloop
• Verandering – evolutie
• Groei – verbetering
Negatief verloop
• Achteruitgang – regressie
• Ongunstig verloop
ontwikkelingsprincipes
Foetus / prenatale fase Periode van de
zwangerschap
Baby/ zuigeling 0-1 jaar
Peuter 1-3 jaar
Kleuter 3-6 jaar
Lagereschoolkind 6-12 jaar
Jongere 12-18 jaar
Volwassene 18-65 jaar
Jong volwassenheid 18-35 jaar
Midden volwassenheid 35-50 jaar
Laat volwassenheid 50-65 jaar
Oudere 65 jaar tot de dood
Vroege ouderdom 65-75
Late ouderdom +65 jaar
1
,Ontwikkelingsdomeinen
Lichamelijke ontwikkeling
• Fysieke groei
• Sensorische ontwikkeling
• Motorische ontwikkeling
Cognitieve ontwikkeling
• Het geheugen
• Het denken
Communicatieve ontwikkeling
Sociaal-emotionele ontwikkeling
• Hechting
• Het geweten
• Seksuele ontwikkeling
• Spelontwikkeling
2
,Ontwikkelingskenmerken
• Eigen ontwikkelingstempo – vaste volgorde
• Gevoelige periode
• bv taal: 0-6 jaar
• Voorwaarde ontwikkelen: rijpheid om vaardigheden
aan te leren
• Kinderen onderling verschillen in tempo
Verschillend tempo in 1 kind
Ontwikkeling beïnvloeding
• Ontwikkeling vanzelf – verandering door rijping
• Bewust proces – verandering door leren
• Geschiedenis # theorieën
• “hoe beïnvloedbaar” is de ontwikkeling van een
kind?
• Biologische theorieën – nature
• Milieu theorieën – nurture
Ontwikkeling beïnvloeding – NATURE
• Groei & rijping vanuit genetische aanleg
• Geërfde eigenschappen (fauna en flora)
• Identiteit = intern vastgelegd
• Ontwikkeling is rijping van het aanwezige
3
, • Eindpunt : jongvolwassenheid
Ontwikkeling beïnvloeding- NURTURE
• Milieu is crucial
• Focus op sociaal leren
• Iedereen kan worden wat hij wil.
• Tabula rasa bij de geboorte
• Ontwikkelingsbevorderende omgeving
• Eindpunt: jongvolwassenheid
Ontwikkelingsbeinvloeding – overzicht
Biologische factoren
• Genetische factoren: leeftijdsgebonden +
individuele genetische aanleg
• Ziekteprocessen
Milieufactoren
• Socio-culturele factoren – gezin, sociale klasse,
media, cultuur...
• fysisch-geografisch milieu – klimaat, stad/dorp,
industrie/platteland ...
Egofactoren
Bewuste zelfbepaling – keuze
4
