Professioneel handelen
JURIDISCH
HANDELEN
Liza De Backer
Howest Brugge
,Inhoudsopgave
1 Inleiding tot het recht................................................................................................................................. 3
1.1 Wat is recht?............................................................................................................................................ 3
1.1.1 Definitie van recht....................................................................................................................................3
1.1.2 Verschil tussen objectief recht en subjectief recht..................................................................................4
1.1.3 Verschil tussen natuurlijke personen en rechtspersonen........................................................................4
1.2 Scheiding der machten............................................................................................................................. 5
1.2.1 Wetgevende macht..................................................................................................................................5
1.2.2 Uitvoerende macht..................................................................................................................................5
1.2.3 Rechterlijke macht....................................................................................................................................6
1.3 Hoven en rechtbanken............................................................................................................................. 6
1.3.1 Enkele algemene beginselen....................................................................................................................6
Eenheid van rechtspraak.......................................................................................................................................6
Dubbele aanleg......................................................................................................................................................7
Materiële bevoegdheid..........................................................................................................................................7
Territoriale bevoegdheid.......................................................................................................................................7
1.3.2 Verschillende hoven en rechtbanken.......................................................................................................7
Vredegerecht.........................................................................................................................................................7
Rechtbank van eerste aanleg (REA)......................................................................................................................8
Familie- en jeugdrechtbank...................................................................................................................................8
Arbeidsrechtbank en arbeidshof...........................................................................................................................9
Hof van beroep (HvB)............................................................................................................................................9
1.3.3 Actoren binnen deze hoven en rechtbanken...........................................................................................9
Rechter................................................................................................................................................................10
Openbaar ministerie............................................................................................................................................10
Griffier..................................................................................................................................................................10
Partijen................................................................................................................................................................10
Advocaat of raadsman........................................................................................................................................11
1.3.4 De gerechtelijke procedure....................................................................................................................11
Inleiding geding/geschil......................................................................................................................................11
Inleidende zitting.................................................................................................................................................12
Pleitzitting............................................................................................................................................................12
Uitspraak.............................................................................................................................................................12
2 Huwelijk en samenwonen......................................................................................................................... 13
2.1 Huwelijk................................................................................................................................................. 13
2.1.1 4 belangrijke concepten.........................................................................................................................13
1
, 1. Grondvereisten................................................................................................................................................13
2. Vormvereisten om te huwen...........................................................................................................................16
3. Sanctieregeling................................................................................................................................................16
4. Gevolgen van het huwelijk..............................................................................................................................17
2.2 De wettelijke samenwoning................................................................................................................... 19
2.3 De feitelijke samenwoning..................................................................................................................... 20
3 Echtscheiding............................................................................................................................................ 21
3.1 Echtscheiding......................................................................................................................................... 21
3.1.1 2 gronden...............................................................................................................................................21
1. Onherstelbare ontwrichting = EOO.................................................................................................................21
2. Onderlinge toestemming = EOT......................................................................................................................23
4 Rechtspositie van de minderjarige............................................................................................................. 25
4.1 Wie is minderjarig?................................................................................................................................ 25
4.2 Welke rechten en plichten heeft een minderjarige?................................................................................25
4.2.1 Niet-ontvoogde minderjarigen...............................................................................................................25
4.2.2 Ontvoogde minderjarigen......................................................................................................................28
4.2.3 Sanctie....................................................................................................................................................28
5 Vreemdelingenrecht.................................................................................................................................. 29
5.1 Mensen zonder wettig verblijf................................................................................................................ 29
5.1.1 Hoe werd hun verblijf onwettig?............................................................................................................29
5.1.2 Wettelijk kader.......................................................................................................................................31
5.2 Verblijfsprocedures................................................................................................................................ 32
5.3 Uitwijzing............................................................................................................................................... 35
2
, 1 Inleiding tot het recht
1.1 Wat is recht?
1.1.1 Definitie van recht
Waarom is het van belang om te weten wat ‘recht’ is?
» Recht is overal
» Iedereen wordt er onwillekeurig met geconfronteerd
Voorbeelden: Je huurt een studentenkamer en de kotbaas beslist dat je van de
ene op de andere maand 200,00 euro meer moet betalen. De vraag is
of dit wel mag.
Je koopt met het je spaargeld een tweedehandswagen maar na één
week start je wagen niet meer. De vraag is wie de kosten van de
garagist gaat dragen.
Je bent leider in de jeugdbeweging en tijdens een nachtelijke wandeling
wordt één van de kinderen aangereden. Zijn ouders menen dat de
leiders hiervoor verantwoordelijk zijn nu de kinderen geen fluohesje
droegen en dus onvoldoende verlicht waren.
In al deze gevallen wordt wat mag, moet of niet mag door ‘het recht’ geregeld
De voorbeeldjes gaan aantonen dat recht niet weg te denken valt uit ons
dagelijkse leven. De voorbeeldjes zeggen niks over de fundamentele kenmerken over
wat recht juist is. Als we recht willen onderscheiden van godsdienst of moraal dan is
het belangrijk dat we de fundamentele kenmerken van recht gaan bestuderen.
Recht = “het geheel van gedragsregels en ermee samenhangende institutionele
voorschriften, uitgevaardigd en gehandhaafd door of krachtens het
maatschappelijk gezag, met het oog op een doeltreffende, rechtszekere en
rechtvaardige ordening van de maatschappij.”
Fundamentele kenmerken van recht:
» Gedragsregels1 met bijkomende institutionele voorschriften2
» Opgelegd door de maatschappij
» Doel: ordening van de maatschappij
» Handhaving door of krachtens het maatschappij gezag
1
= Regels die het gedrag van leden in een samenleving gaan ordenen.
2
= Wannneer bepaalde leden van de samenleving zich niet gaan houden aan die
gedragsregels en de rechten van iemand anders gaat aantasten – dan moet het recht
voor regels en structuur gaan zorgen waarmee die gedragsregels die opgelegd zijn,
kunnen worden afgedwongen
3
JURIDISCH
HANDELEN
Liza De Backer
Howest Brugge
,Inhoudsopgave
1 Inleiding tot het recht................................................................................................................................. 3
1.1 Wat is recht?............................................................................................................................................ 3
1.1.1 Definitie van recht....................................................................................................................................3
1.1.2 Verschil tussen objectief recht en subjectief recht..................................................................................4
1.1.3 Verschil tussen natuurlijke personen en rechtspersonen........................................................................4
1.2 Scheiding der machten............................................................................................................................. 5
1.2.1 Wetgevende macht..................................................................................................................................5
1.2.2 Uitvoerende macht..................................................................................................................................5
1.2.3 Rechterlijke macht....................................................................................................................................6
1.3 Hoven en rechtbanken............................................................................................................................. 6
1.3.1 Enkele algemene beginselen....................................................................................................................6
Eenheid van rechtspraak.......................................................................................................................................6
Dubbele aanleg......................................................................................................................................................7
Materiële bevoegdheid..........................................................................................................................................7
Territoriale bevoegdheid.......................................................................................................................................7
1.3.2 Verschillende hoven en rechtbanken.......................................................................................................7
Vredegerecht.........................................................................................................................................................7
Rechtbank van eerste aanleg (REA)......................................................................................................................8
Familie- en jeugdrechtbank...................................................................................................................................8
Arbeidsrechtbank en arbeidshof...........................................................................................................................9
Hof van beroep (HvB)............................................................................................................................................9
1.3.3 Actoren binnen deze hoven en rechtbanken...........................................................................................9
Rechter................................................................................................................................................................10
Openbaar ministerie............................................................................................................................................10
Griffier..................................................................................................................................................................10
Partijen................................................................................................................................................................10
Advocaat of raadsman........................................................................................................................................11
1.3.4 De gerechtelijke procedure....................................................................................................................11
Inleiding geding/geschil......................................................................................................................................11
Inleidende zitting.................................................................................................................................................12
Pleitzitting............................................................................................................................................................12
Uitspraak.............................................................................................................................................................12
2 Huwelijk en samenwonen......................................................................................................................... 13
2.1 Huwelijk................................................................................................................................................. 13
2.1.1 4 belangrijke concepten.........................................................................................................................13
1
, 1. Grondvereisten................................................................................................................................................13
2. Vormvereisten om te huwen...........................................................................................................................16
3. Sanctieregeling................................................................................................................................................16
4. Gevolgen van het huwelijk..............................................................................................................................17
2.2 De wettelijke samenwoning................................................................................................................... 19
2.3 De feitelijke samenwoning..................................................................................................................... 20
3 Echtscheiding............................................................................................................................................ 21
3.1 Echtscheiding......................................................................................................................................... 21
3.1.1 2 gronden...............................................................................................................................................21
1. Onherstelbare ontwrichting = EOO.................................................................................................................21
2. Onderlinge toestemming = EOT......................................................................................................................23
4 Rechtspositie van de minderjarige............................................................................................................. 25
4.1 Wie is minderjarig?................................................................................................................................ 25
4.2 Welke rechten en plichten heeft een minderjarige?................................................................................25
4.2.1 Niet-ontvoogde minderjarigen...............................................................................................................25
4.2.2 Ontvoogde minderjarigen......................................................................................................................28
4.2.3 Sanctie....................................................................................................................................................28
5 Vreemdelingenrecht.................................................................................................................................. 29
5.1 Mensen zonder wettig verblijf................................................................................................................ 29
5.1.1 Hoe werd hun verblijf onwettig?............................................................................................................29
5.1.2 Wettelijk kader.......................................................................................................................................31
5.2 Verblijfsprocedures................................................................................................................................ 32
5.3 Uitwijzing............................................................................................................................................... 35
2
, 1 Inleiding tot het recht
1.1 Wat is recht?
1.1.1 Definitie van recht
Waarom is het van belang om te weten wat ‘recht’ is?
» Recht is overal
» Iedereen wordt er onwillekeurig met geconfronteerd
Voorbeelden: Je huurt een studentenkamer en de kotbaas beslist dat je van de
ene op de andere maand 200,00 euro meer moet betalen. De vraag is
of dit wel mag.
Je koopt met het je spaargeld een tweedehandswagen maar na één
week start je wagen niet meer. De vraag is wie de kosten van de
garagist gaat dragen.
Je bent leider in de jeugdbeweging en tijdens een nachtelijke wandeling
wordt één van de kinderen aangereden. Zijn ouders menen dat de
leiders hiervoor verantwoordelijk zijn nu de kinderen geen fluohesje
droegen en dus onvoldoende verlicht waren.
In al deze gevallen wordt wat mag, moet of niet mag door ‘het recht’ geregeld
De voorbeeldjes gaan aantonen dat recht niet weg te denken valt uit ons
dagelijkse leven. De voorbeeldjes zeggen niks over de fundamentele kenmerken over
wat recht juist is. Als we recht willen onderscheiden van godsdienst of moraal dan is
het belangrijk dat we de fundamentele kenmerken van recht gaan bestuderen.
Recht = “het geheel van gedragsregels en ermee samenhangende institutionele
voorschriften, uitgevaardigd en gehandhaafd door of krachtens het
maatschappelijk gezag, met het oog op een doeltreffende, rechtszekere en
rechtvaardige ordening van de maatschappij.”
Fundamentele kenmerken van recht:
» Gedragsregels1 met bijkomende institutionele voorschriften2
» Opgelegd door de maatschappij
» Doel: ordening van de maatschappij
» Handhaving door of krachtens het maatschappij gezag
1
= Regels die het gedrag van leden in een samenleving gaan ordenen.
2
= Wannneer bepaalde leden van de samenleving zich niet gaan houden aan die
gedragsregels en de rechten van iemand anders gaat aantasten – dan moet het recht
voor regels en structuur gaan zorgen waarmee die gedragsregels die opgelegd zijn,
kunnen worden afgedwongen
3
