Sociale en politieke leerstelsels
Ideologie (def Heywoods)
Geheel v ideeën en opvattingen dat aan socio-politieke
verhoudingen vorm geeft
Poging om vat te krijgen op socio-politieke omgeving “zoals die
hoort te zijn”
Theorie en ideologie: gelijkenissen
Set van aannames en startpunten
Legt uit hoe wereld er uit ziet en hoe/ wrm verandert
Systeem v ideeën en concepten, en de relaties tss die concepten
Verschillen
Ideologie Sociale theorie
Geeft absolute zekerheid Conditioneel
Antwoorden op alle vragen Aanvaarde onzekerheid
Vast, gesloten, af Groeiend, open, proces
Blind voor alternatief Verwelkomt pos en neg
bewijsmateriaal bewijsmateriaal
Vooringenomen Neutraal
1. De ontrafeling v/d Europese middeleeuwse orde
(1450-1650)
Deze periode ontstaat kapitalisme in Engeland
Renaissance
1.1. Wetenschappelijke vooruitgang e/d geleidelijke
emancipatie v/d politiek
Da Vinci
Economie
o Mercantilisme
Taak vorst: inkomen v natie ontwikkelen door handel:
commerciële ontw. natie vergroten + eigen macht
verder uitbouwen (ook kolonisering)
o Secularisering
Economisch en politiek vlak
Wetenschap
o Empirie
Observeren conclusies uit trekken
1
, Aandacht details in studie v/d natuur
Kleine structuren maken groter geheel duidelijk
Machiavelli !
Il Principe
> Politiek handboek
> Hoe macht
verwerven en behouden
− Verwerpt de moraal
+ introduceert
wetenschappelijke visie
op de mens en
maatschappij
− SAMENLEVING
> Vrijheid = zekerheid
> Bescherming van
privébezit
− STAAT
> De staat is de
belangrijkste actor
2
, 2
> De heerser valt
samen met de staat
> La raison d’état
→ De staat mag de wet
overtreden in naam van
een hoger belang
→ Om de macht van de
staat in stand te houden,
mag bedrog en geweld
gebruikt worden
→ Doel heiligt de
middelen = basis van
populair machiavellisme
Il Principe
> Politiek handboek
3
, > Hoe macht
verwerven en behouden
− Verwerpt de moraal
+ introduceert
wetenschappelijke visie
op de mens en
maatschappij
− SAMENLEVING
> Vrijheid = zekerheid
> Bescherming van
privébezit
− STAAT
> De staat is de
belangrijkste actor
2
> De heerser valt
samen met de staat
4
Ideologie (def Heywoods)
Geheel v ideeën en opvattingen dat aan socio-politieke
verhoudingen vorm geeft
Poging om vat te krijgen op socio-politieke omgeving “zoals die
hoort te zijn”
Theorie en ideologie: gelijkenissen
Set van aannames en startpunten
Legt uit hoe wereld er uit ziet en hoe/ wrm verandert
Systeem v ideeën en concepten, en de relaties tss die concepten
Verschillen
Ideologie Sociale theorie
Geeft absolute zekerheid Conditioneel
Antwoorden op alle vragen Aanvaarde onzekerheid
Vast, gesloten, af Groeiend, open, proces
Blind voor alternatief Verwelkomt pos en neg
bewijsmateriaal bewijsmateriaal
Vooringenomen Neutraal
1. De ontrafeling v/d Europese middeleeuwse orde
(1450-1650)
Deze periode ontstaat kapitalisme in Engeland
Renaissance
1.1. Wetenschappelijke vooruitgang e/d geleidelijke
emancipatie v/d politiek
Da Vinci
Economie
o Mercantilisme
Taak vorst: inkomen v natie ontwikkelen door handel:
commerciële ontw. natie vergroten + eigen macht
verder uitbouwen (ook kolonisering)
o Secularisering
Economisch en politiek vlak
Wetenschap
o Empirie
Observeren conclusies uit trekken
1
, Aandacht details in studie v/d natuur
Kleine structuren maken groter geheel duidelijk
Machiavelli !
Il Principe
> Politiek handboek
> Hoe macht
verwerven en behouden
− Verwerpt de moraal
+ introduceert
wetenschappelijke visie
op de mens en
maatschappij
− SAMENLEVING
> Vrijheid = zekerheid
> Bescherming van
privébezit
− STAAT
> De staat is de
belangrijkste actor
2
, 2
> De heerser valt
samen met de staat
> La raison d’état
→ De staat mag de wet
overtreden in naam van
een hoger belang
→ Om de macht van de
staat in stand te houden,
mag bedrog en geweld
gebruikt worden
→ Doel heiligt de
middelen = basis van
populair machiavellisme
Il Principe
> Politiek handboek
3
, > Hoe macht
verwerven en behouden
− Verwerpt de moraal
+ introduceert
wetenschappelijke visie
op de mens en
maatschappij
− SAMENLEVING
> Vrijheid = zekerheid
> Bescherming van
privébezit
− STAAT
> De staat is de
belangrijkste actor
2
> De heerser valt
samen met de staat
4
