H1 – Thema verkennen via brainstorm
1.1 Eerst zelf brainstormen
Mindmap = een zo ruim mogelijke verzameling van kernwoorden die bij
je opkomen als je over een bepaald onderwerp nadenkt
1.1.1 Stapsgewijs brainstormen
Brede & diepgaande verkenning van een thema
1. Losse woorden = associaties
zoveel mogelijk woorden die je associeert met het thema
2. Alles bij elkaar gooien & structureren = mindmappen
zoek naar structuur tussen alle woorden en geef deze weer in een
mindmap
3. Aanvullen vanuit WO-domeinen = Verbreden
a. Op eigen niveau
i. Wat weet je nog meer over het thema?
ii. Wat moet nog zeker aan bod komen?
iii. Welke doelen link je aan je thema?
iv. Zoek inspiratie bij de WO domeinen. Hoe kan je ze aan
het thema verbinden?
b. Op kleuterniveau
i. Wat past m.b.t. dit thema bij de leefwereld van kleuters?
ii. Wat moet zeker aan bod komen?
iii. Wat vind je dat kleuters moeten kunnen beleven,
ervaren, ontdekken, te weten komen, zelf uitproberen,…
rond dit thema
iv. Hoe kan je de WO domeinen aan het thema verbinden?
v. Welke doelen zijn belangrijk voor kleuters: kennis,
vaardigheden, attitudes,… rond dit thema?
4. Aanvullen vanuit interesses & noden =Verdiepen aan de
hand van bronnen
a. Op eigen niveau formuleer 5 – 10 (onderzoeks-)vragen
b. Op kleuterniveau wat interesseert de kleuters hierrond juist
en waar liggen de noden van de kleuters?
5. Kritische blik op je mindmap
a. Overzichtelijk?
b. Afbakening in sub-thema’s?
c. Is alles duidelijk?
6. Link met maatschappij
a. Kan je het thema linken aan actualiteit of recente
gebeurtenissen?
b. Welke organisaties, musea, winkels, … kan je linken aan het
thema
c. Hoe manifesteert het thema zich in de nabije schoolomgeving
d. Zijn er opportuniteiten?
,1.1.2 Waarom brainstormen en mindmappen?
Hoe verbreden & verdiepen in een thema?
- Via brainstormen & mindmappen
- Bronnen raadplegen
- Vanuit eigen niveau
- Vanuit kleuterniveau
Waarom brainstormen of mindmappen?
- Het brengt je eigen voorkennis in kaart
- Verbereden of verdiepen van een stukje leefwereld/thema
- Ideeën structureren en met elkaar in verband brengen
- Selecteren van ideeën vanuit de kleuters
Een goede brainstorm…
- Is tijdsintensief, maar levert je het halve werk op voor een rijk
aanbod
- Vormt een goede basis voor een logische samenhang binnen een
thema
1.3 Brainstormen in de kleuterklas
Waarom brainstormen of mindmappen in de kleuterklas?
- Brengt de voorkennis van kleuters in beeld
- Maakt het denken van kleuters zichtbaar door die kennis te
visualiseren
- Creatief denken stimuleren
- Probleemoplossend vermogen ontwikkelen
- Zelfvertrouwen versterken
- Samenwerking en interactie bevorderen
- Taalvaardigheid en expressie verbeteren
1.3.1 Tips voor een geslaagde brainstorm met kleuters
(5 kunnen geven)
- Creëer een gezellige setting
- Stel open vragen en geef tijd
- Vertrek vanuit wat ze kennen
- Teken samen ideeën uit
- Maak tekeningen vooraf indien nodig
- Noteer ideeën kort en bondig
- Gebruik het hoofd-hart-handen model
- Hang het brainstormblad zichtbaar op
, - Werk procesgericht
- Reflecteer en bouw verder
- Vul gerust aan met eigen ideeën
H2 – Themagericht werken met aandacht voor
duurzame ontwikkelingsdoelen
2.1 Begripsbepaling
SDG’s (beide betekenissen kennen)
= Sustainable Development Goals
= Duurzame ontwikkelingsdoelen
Hoe zijn de SDG’s tot stand gekomen?
- In september 2015 stelden de Verenigde Naties een ambitieuze
agenda op om de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen van
onze tijd aan te pakken
- 17 duurzame ontwikkelingsdoelen
o Onderverdeeld in 5 hoofdthema’s: (De 5 P’s) (goed kennen)
People = mensen
Prosperity = welvaart
Planet = planeet
Peace = vrede
Partnerschip = partnerschap
2.2 SDG’s en onderwijs
Ontwikkelingsdoelen
- Inspanningsverplichting
- Je werkt hieraan bij kleuters, je stimuleert hun ontwikkeling
, - Gericht op het ontwikkelen van competenties
- Deels met resultaatsverplichting (te bereiken)
= er wordt verwacht dat kleuters dit kennen of kunnen voor ze naar
de lagere school gaan, deels met inspanningsverplichting (na te
streven)
o Te bereiken op populatieniveau, niet op individueel niveau
o Populatieniveau = de meeste kleuters van de schoolpopulatie
hebben dit doel bereikt
o Wat als kleuters dit niet bereiken?
Niet tegengehouden
Belang van remediëring & brede basiszorg
o Toekomst? Ranking scholen: welke school scoort het best t.a.v.
minimumdoelen
- Zijn vooral kennisgericht
2.2.1 MOS op school
Voordelen van buiten te leren (outdoor learning)
- Meer respect voor de natuur
- Welbevinden en betrokkenheid stijgt
- Minder kans op bijziendheid
- Kinderen worden socialer
- Kinderen bewegen meer
- Is gezonder en stimuleert gezonder leven
- Biedt kansen tot leren en ontwikkelen
- Buiten leren en binnen leren vullen elkaar aan
- Minder stress ervaren
- Meer voldoening voor leerkrachten: ze kunnen authentieker zijn
- Stimuleert creativiteit
- Leefwereld wordt leeromgeving: de leefwereld wordt breder en
dieper verkend
2.2.2 Djapo
Wat is Djapo?
- Educatieve organisatie in Vlaanderen
- Ondersteunt scholen om kinderen en jongeren te leren nadenken
over maatschappelijke en duurzame thema’s
- Willen leerlingen stimuleren om kritisch te denken, creatief te
handelen en zich betrokken te voelen bij de wereld
- Ontwikkelen lesmaterialen en richten vormingen en begeleidingen in
voor leerkrachten en schoolteams
Waar houdt Djapo zich mee bezig?
- Ondersteuning van scholen & leerkrachten
- Focus op kwaliteit en welzijn
1.1 Eerst zelf brainstormen
Mindmap = een zo ruim mogelijke verzameling van kernwoorden die bij
je opkomen als je over een bepaald onderwerp nadenkt
1.1.1 Stapsgewijs brainstormen
Brede & diepgaande verkenning van een thema
1. Losse woorden = associaties
zoveel mogelijk woorden die je associeert met het thema
2. Alles bij elkaar gooien & structureren = mindmappen
zoek naar structuur tussen alle woorden en geef deze weer in een
mindmap
3. Aanvullen vanuit WO-domeinen = Verbreden
a. Op eigen niveau
i. Wat weet je nog meer over het thema?
ii. Wat moet nog zeker aan bod komen?
iii. Welke doelen link je aan je thema?
iv. Zoek inspiratie bij de WO domeinen. Hoe kan je ze aan
het thema verbinden?
b. Op kleuterniveau
i. Wat past m.b.t. dit thema bij de leefwereld van kleuters?
ii. Wat moet zeker aan bod komen?
iii. Wat vind je dat kleuters moeten kunnen beleven,
ervaren, ontdekken, te weten komen, zelf uitproberen,…
rond dit thema
iv. Hoe kan je de WO domeinen aan het thema verbinden?
v. Welke doelen zijn belangrijk voor kleuters: kennis,
vaardigheden, attitudes,… rond dit thema?
4. Aanvullen vanuit interesses & noden =Verdiepen aan de
hand van bronnen
a. Op eigen niveau formuleer 5 – 10 (onderzoeks-)vragen
b. Op kleuterniveau wat interesseert de kleuters hierrond juist
en waar liggen de noden van de kleuters?
5. Kritische blik op je mindmap
a. Overzichtelijk?
b. Afbakening in sub-thema’s?
c. Is alles duidelijk?
6. Link met maatschappij
a. Kan je het thema linken aan actualiteit of recente
gebeurtenissen?
b. Welke organisaties, musea, winkels, … kan je linken aan het
thema
c. Hoe manifesteert het thema zich in de nabije schoolomgeving
d. Zijn er opportuniteiten?
,1.1.2 Waarom brainstormen en mindmappen?
Hoe verbreden & verdiepen in een thema?
- Via brainstormen & mindmappen
- Bronnen raadplegen
- Vanuit eigen niveau
- Vanuit kleuterniveau
Waarom brainstormen of mindmappen?
- Het brengt je eigen voorkennis in kaart
- Verbereden of verdiepen van een stukje leefwereld/thema
- Ideeën structureren en met elkaar in verband brengen
- Selecteren van ideeën vanuit de kleuters
Een goede brainstorm…
- Is tijdsintensief, maar levert je het halve werk op voor een rijk
aanbod
- Vormt een goede basis voor een logische samenhang binnen een
thema
1.3 Brainstormen in de kleuterklas
Waarom brainstormen of mindmappen in de kleuterklas?
- Brengt de voorkennis van kleuters in beeld
- Maakt het denken van kleuters zichtbaar door die kennis te
visualiseren
- Creatief denken stimuleren
- Probleemoplossend vermogen ontwikkelen
- Zelfvertrouwen versterken
- Samenwerking en interactie bevorderen
- Taalvaardigheid en expressie verbeteren
1.3.1 Tips voor een geslaagde brainstorm met kleuters
(5 kunnen geven)
- Creëer een gezellige setting
- Stel open vragen en geef tijd
- Vertrek vanuit wat ze kennen
- Teken samen ideeën uit
- Maak tekeningen vooraf indien nodig
- Noteer ideeën kort en bondig
- Gebruik het hoofd-hart-handen model
- Hang het brainstormblad zichtbaar op
, - Werk procesgericht
- Reflecteer en bouw verder
- Vul gerust aan met eigen ideeën
H2 – Themagericht werken met aandacht voor
duurzame ontwikkelingsdoelen
2.1 Begripsbepaling
SDG’s (beide betekenissen kennen)
= Sustainable Development Goals
= Duurzame ontwikkelingsdoelen
Hoe zijn de SDG’s tot stand gekomen?
- In september 2015 stelden de Verenigde Naties een ambitieuze
agenda op om de belangrijkste maatschappelijke uitdagingen van
onze tijd aan te pakken
- 17 duurzame ontwikkelingsdoelen
o Onderverdeeld in 5 hoofdthema’s: (De 5 P’s) (goed kennen)
People = mensen
Prosperity = welvaart
Planet = planeet
Peace = vrede
Partnerschip = partnerschap
2.2 SDG’s en onderwijs
Ontwikkelingsdoelen
- Inspanningsverplichting
- Je werkt hieraan bij kleuters, je stimuleert hun ontwikkeling
, - Gericht op het ontwikkelen van competenties
- Deels met resultaatsverplichting (te bereiken)
= er wordt verwacht dat kleuters dit kennen of kunnen voor ze naar
de lagere school gaan, deels met inspanningsverplichting (na te
streven)
o Te bereiken op populatieniveau, niet op individueel niveau
o Populatieniveau = de meeste kleuters van de schoolpopulatie
hebben dit doel bereikt
o Wat als kleuters dit niet bereiken?
Niet tegengehouden
Belang van remediëring & brede basiszorg
o Toekomst? Ranking scholen: welke school scoort het best t.a.v.
minimumdoelen
- Zijn vooral kennisgericht
2.2.1 MOS op school
Voordelen van buiten te leren (outdoor learning)
- Meer respect voor de natuur
- Welbevinden en betrokkenheid stijgt
- Minder kans op bijziendheid
- Kinderen worden socialer
- Kinderen bewegen meer
- Is gezonder en stimuleert gezonder leven
- Biedt kansen tot leren en ontwikkelen
- Buiten leren en binnen leren vullen elkaar aan
- Minder stress ervaren
- Meer voldoening voor leerkrachten: ze kunnen authentieker zijn
- Stimuleert creativiteit
- Leefwereld wordt leeromgeving: de leefwereld wordt breder en
dieper verkend
2.2.2 Djapo
Wat is Djapo?
- Educatieve organisatie in Vlaanderen
- Ondersteunt scholen om kinderen en jongeren te leren nadenken
over maatschappelijke en duurzame thema’s
- Willen leerlingen stimuleren om kritisch te denken, creatief te
handelen en zich betrokken te voelen bij de wereld
- Ontwikkelen lesmaterialen en richten vormingen en begeleidingen in
voor leerkrachten en schoolteams
Waar houdt Djapo zich mee bezig?
- Ondersteuning van scholen & leerkrachten
- Focus op kwaliteit en welzijn
