Samenvatting - muzische talen A - januari

MUZISCHETALENMUZISCHETALENMUZISCHETALENMUZISCHETALE
NMUZISCHET
Te kennen leerstof (staat allemaal in samenvatting)
1. Syllabus
2. Online cursus
3. Leerstof canvas

H1: begrippen
1. HET MUZISCHE

 Het muzische = een creatieve en speelse manier van omgaan met de wereld.
 Het muzische = een houding waar bij experimenteren, verwondering, nieuwsgierigheid
en beleving centraal staan.

 Te maken met:

o Kunstzinnigheid o Verwondering
o Verbeelding o spontaniteit

 Belang van creativiteit in leren, denken en leven
 Muzisch -> Grieks mousikos (betreffende Muzen)
o Muzen: godinnen van kunst wetenschap en inspiratie
o Symbool vr: poëzie, muziek, dans, drama, intellectuele en intellectuele
bezigheden
 Werk: Mural van Gijs Vanhee te Lokeren, getiteld ‘de 9 muzen’ > p.6 syllabus
 Openstaan vr nieuwe perspectieven en expressievormen
 Verwijzing nr levenshouding speelsheid + creativiteit (zonder artistieke disciplines)

2. EEN MUZISCHE GRONDHOUDING

 Muzische grondhouding = de houding die een persoon aanneemt waarbij hij/zij op een
bijzondere manier ontvankelijk is voor de sensorische waarnemingen die de wereld
aanbiedt

 Oog vr schoonheid en authenticiteit, diepgang, lichtheid, wijsheid, nieuwsgierigheid,
onafhankelijkheid, poëzie
 Verwondering
 Open houding te ontwikkelen tegenover de wereld van de verbeelding, de kunsten en
de expressief
o Leerlingen die dit beschikken staan open vr nieuwe ervaringen

Verschillende muzische grondhoudingen
 Inspelen op muzische impulsen – laten betoveren – laten verassen – verwonderd
zijn – nieuwsgierigheid tonen
 Verbeelden en fantasie gebruiken – out of the box-denken
 Kunst en cultuurgevoeligheid
 Waarde van kunst + cultuur voor zichzelf uitdrukken

Muzische houding gekenmerkt dr attitudes op 3 gebieden
1. Persoonsgerichte attitudes
 Vertrouwen in eigen mogelijkheden
 Durven iets van jezelf tonen
 Genieten van muzische werken
 Je hele persoon inzetten (niet enkel je denken)

,  Intensief alle zintuigen gebruiken
 Verwerken v eigen ervaringen
2. Sociale attitudes
 Kunnen + willen communiceren over/ met muzische uitingen
 Respect tonen voor uitingen van anderen
 Ervaringen, emoties, waardering delen met anderen
3. Blik op de (kunstzinnige) wereld
 Wereld op onbevangen + speelse manier zien
 Zonder vooroordelen kijken/luisteren naar kunst
 Kunnen genieten van kunstzinnige expressie/ kunstwerk

3. EEN MUZISCH KLIMAAT

 Een muzisch klimaat = een klimaat waarbij er ruimte en oog is voor verwondering,
verbeelding en creativiteit
 Een cultuur waar mensen zichzelf kunnen uiten
 Sfeer v openheid, aanvaarding, nieuwsgierigheid
 Respectvol omgaan met wie wie is + iedere expressie van unieke binnenwereld

 School met muzisch klimaat -> voeding aan aanwezige talenten en brengt kunst en
cultuur actief binnen
 Binnen de schoolmuren kunnen zijn wie ze zijn en dat is de kern van het uiten van de
fierheid
 Actief oog vr rijkdom v diversiteit
 spectrum aan mogelijkheden en uitdrukkingsvormen
 ruimte voor persoonlijke invulling
 muzisch klimaat = handelen vanuit hoofd, hart en handen
 plek met ruimte vr wat ons tot mensen maakt en dat tussen de witregels van een
gedicht te lezen valt

4. CULTUUR EN CULTURELE VAARDIGHEDEN

 Cultuur (cultuur in de spiegel – Barend Van Heusden) = het reflecteren op wat de mens
denkt en doet. Door te reflecteren staan we stil bij de dingen en geven er betekenis aan.
 Cultuur = denkactiviteit (non-stop)
 Cultuur = groepsdenken + collectief geheugen
 Definitie Van Heusden -> nadruk niet op cultuur als verzameling v objecten, producties
of kunstvoorwerpen (=artefacten)
o Cultuur ≠ verzameling kunst, creativiteit en erfgoed
o Cultuur = voortdurend proces van betekenis geven
o Cultuur = state of mind
 Alle gedrag en gedachten over gedrag die jij als normaal aanvoelt, zijn onderdeel van de
cultuur waarbinnen je bent opgegroeid.
 Gewoontes zijn aangeleerd gedrag die passen bij je cultuur

4.1. DRIE VORMEN VAN CULTUUR
 Elementen die mensen met elkaar delen & doorgeven aan volgende generatie
1) Wat mensen in hun hoofd meedragen
 Waarden/ ideale: gelijkheid, vrijheid en veiligheid, beleefdheid
 Opvattingen: ideeën die passen in grotere gehelen
 Voorstellingen: beelden, ideeën, verhalen die mensen hebben (betekenissen die
mensen geven aan wat ze zien)
2) Wat je aan de buitenkant kunst zien of merken

,  Uitdrukkingsvormen & artefacten (symbolen, vlag, omgaan met je haar, taal)
 Materiële aspecten v cultuur (gebouwen, producten, gebruiksvoorwerpen, kunst)
3) Hoe gedrag geregeld wordt
 Normen: regels die horen bij waarden
 Instituties: een geheel aan gedragsregels die het gedrag van mensen bepalen

 Elementen die bij cultuur horen -> dr socialisatie overgedragen op volgende generatie
 Culturen zijn niet onveranderlijk
 Culturen zijn relatief, veranderlijk in tijd, plaats- tijdgebonden

4.2. CULTURELE VAARDIGHEDEN
 4 types vaardigheden – om reflecteren op denken & doen vd mens
 Maken onze typische culturele wezens
 Vb. zie p. 11 cursus
1) Waarnemen
 Nieuwe informatie verzamelen met zintuigen
 Wat we waarnemen beleven we op een bepaalde manier
 Dingen herkennen of dingen ervaren als iets nieuws
2) Verbeelden
 Bewerkt en veranderen van omgeving adhv waarnemingen
 Verbeelden = vermogen om iets nieuws te maken
 Fysieke uitdrukken krijgen, tastbaar materieel product resulteren, idee, vorm van
verbeelding
 Verbeelden hoort dicht bij creativiteit
3) Conceptualiseren
 Conceptualiseren = benoemen (interpreteren) & duiden (becommentariëren/
waarderen)
 Vormen van begrippen -> concreet omgezet in abstracte tekens en concepten
 Werkelijkheid labelen + omzetten in taal
o Labels = woorden, klanken, noten, letters, iconen
4) Analyseren
 Dingen in context plaatsen
 Systemen, structuren, verbanden en patronen in werkelijkheid herkennen =
analyseren
 Toetsen of testen v gegevens aan andere info

4.3.HET DOEL VAN CULTUUR IN HET ONDERWIJS = CULTUREEL BEWUSTZIJN
 Onderwijs kan nooit los staan van cultuur
 Leerlingen ontwikkelen op 4 culturele basisvaardigheden
 Kijken, luisteren, zich creatief origineel uiten, taal gebruiken , omgeving bestuderen
o = waarnemen, verbeelden, conceptualiseren, analyseren !
 Cultuurdragers gebruiken
o Lichaam, voorwerpen, taal & grafische tekens
 Zie bijlage blad 1
Inzicht krijgen in hoe ze zelf en hoe anderen betekenis geven aan de wereld, daar draait het
om
 Kijken nr cultuur = eigen culturele interesses, voorkeuren, argumenten ontdekken ->
coginitief proces van betekenisvorming
4 cultuurdragers
 Lichaam  Taal
 Voorwerp  Grafische tekens

,  Cultuureducatie: doel – inzicht krijgen in de manier waarop mensen betekenis geven,
door menselijke cultuur te reflecteren
o Erfgoed + media + kunsteducatie
 Proces van reflecteren over cultuur leidt tot sterker cultureel bewustzijn, individueel en
collectief
 Cultuur is ruimer dan kunst
5. KUNST EN KUNSTEDUCATIE

5.1 WAT IS KUNST?
 This word has no definition in modern days !
 Kunst blijft een kwestie van smaak
 Echte kunst raakt mensen maar moet verder geen nut hebben
 Definitie van kunst (Olga Potters en Susan Lutke) + aanvulling (Stefan Hertmans)
kunst = een artistieke uitdrukking van menselijk denken en handelen die ons op esthetische
of symbolische wijze doe nadenken over de kunstuiting, onszelf, de ander en de wereld waarin
we leven
 Kunst stelt vragen en geeft geen pasklare antwoorden
 Je leerlingen moeten in aanraking komen met echte kunst
 Dus onderscheid tss kunst & niet-kunst = onderscheid tss grote kunst en minder grote
kunst
 Marcel Duchamp - 1917 – de fontein -> definitie moderne kunst -> iets is kunst als het
in een museum hangt
 Citaat kunstcriticus lezen zie p. 15
5.2 DE DEFINITIE VAN KUNST IN HISTORISCH PERSPECTIEF
 Elke definitie van kunst is een tijdelijke poging
 Overzicht van verschillen in definitie
o Geheel in historisch perspectief te plaatsen
o Bewustmaking van het feit dat hoe we vandaag kijken relatief is en tijds- en
cultuurgebonden is
 3 klassieke definities van kunst
o Mimetische definitie
o Formalistische definitie
o Expressieve definitie
5.2.1 de mimetische definitie
 = Nabootsingstheorie
 Stilstaan bij eigenschap van kunst + in staat zijn tot een vrij realistische weergave
van de werkelijkheid
 Kunst is kwestie van nabootsen
 Wijze waarop kunstenaar erin slaagt iets uit de werkelijkheid weer te geven
Mimesis (Grieks): oorspronkelijk = nabooting = kopie (natuur)
Mimesis (nu): uitbeelding van wat mogelijk is

 Kunstwerp geslaagd als het geslaagd is in het nabootsen van de werkelijkheid

5.2.2 de formalistische definitie
 Nadruk op wijze waarop onderdelen (vorm, kleur…) goed met elkaar overeenkomen
 Evenwicht in verhouding tss elementen
 Kunst ≠ poging om werkelijkheid weer te geven
 Citaat Paul Cézanne p.17

5.2.3 de expressieve definitie
 Nadruk op mate waarop het kunstwerk erin slaagt gevoelens tot uitdrukking te brengen