Leerpad 4 gezondheid van het ademhalingsstelsel en het cardiovasculair
stelsel
o BRD (Bovine Respiratory Disease / kalvergriep)
-multifactoriële luchtwegaandoening bij runderen (omgeving, dier, pathogeen)
-100% van de landbouwbedrijven (milde klachten tot ernstige longontstekingen)
-schade:
ziektekiemen-> luchtwegen en longen door ontsteking, slijm, beschadingen
longblaasjes, vocht en pus
immuunreactie-> reageert te heftig -> extra ontsteking, afbraak longweefsel,
littekenweefsel
-symptomen: Lichte hoest, Neusuitvloeiing, Koorts, Verminderde eetlust,
Benauwdheid / snelle ademhaling, Sloomheid, Ernstige gevallen: zware
pneumonie en verhoogde sterft
-oorzaken: grootste schade door het immuniteitsstelsel
1.pathogenen: virussen: BRSV (Bovien Respiratoir Syncytieel Virus), IBR
(Infectieuze Boviene Rhinotracheïtis), PI3 (Parainfluenza type 3), Coronavirus,
BVD (Boviene Virale Diarree), bacteriën of parasieten
2.omgevingsfactoren: slechte ventilatie, hoge vochtigheid,
temperatuurschommelingen, slechte huisvesting, stress,….
3. Dierfactoren: zwakke of verminderde weerstand, jonge kalveren
-behandeling: ->Ontstekingsremmers en pijnstillers: om schade door de
immuunreactie te beperken.
-> Antibiotica: vaak gebruikt om secundaire bacteriële infecties te voorkomen,
zelfs bij virale oorzaken.
-> Extra vocht (infusen): wanneer dieren te ziek zijn om voldoende te drinken.
BRD scorekaart
-4 parameters scoren ->
scoren optellen
- totale scoren=
<4 -> geen behandeling
4-> observeren en
herevaluren volgende
voeding
>4 -> behandelen
- medicatie steeds advies
van dierenarts
- initiele behandeling->
indien niet succesvol ->
nieuwe behandeling op
advies van dierenarts ->
indien opnieuw falen van
behandeling ->
euthanasie, BVDV test, 3de
behandeling
, Preventie BRD
1. Management: versterken afweer van het kalf -> goed biestmanagement, correct en
evenwichtig voedsel, passen vaccinatiebeleid
Goede omgevingsfactoren -> goed stalklimaat, voldoende ventilatie, droge en schone
huisvesting, verminderen infectiedruk en stress
2. Vaccinatie: Monovalent ->tegen één kiem: BRS, IBR, BVD, Mannheimia haemolytica
Multivalent -> tegen meerdere kiemen tegelijk: BRS, PI3, BVD, Mannheimia,
Histophilus somni
belangrijke aandachtspunten-> bepalen welke kiem, maternale immuniteit kan
vaccinatie verstoren (hervaccinatie na 3-4 maanden), minder dan een jaar beschermd
3. Intranasale vaccinatie: vaccin in de neus, niet geblokkeerd door biestantistoffen,
snelle lokale
immuniteit, lichte
griep symptomen
na vaccin, niet zeer
jonge of zwakke
kalveren, correcte
techniek nodig
o Circulatoire problemen
-oorzaken:
primaire oorzaken(zeldzaam) -> pericarditis (ontsteking van het hartzakje)
-> endocarditis (ontsteking van de hartkleppen, bijna
altijd fataal)
secundaire oorzaken(vaak) -> hypovolemische shock door dehydratie (na diarree)
-> 3H-syndroom (jonge dieren die onvoldoende drinken) dehydratie, hypoglycemie,
hypothermie
-symptomen: primair (hartproblemen) -> vage, weinig specifieke klachten, vermageren,
verminderde melkproductie, sloomheid, koorts
secundair (shock)-> droge slijmvliezen, ingezakte ogen, koude oren/poten, zwakke,
trage reactie, onderkoeling, zwakte en
niet willen drinken (bij kalveren)
-behandeling: primaire hartproblemen:
bijna niet te behandelen, alleen
ondersteunend
secundaire problemen: snel ingrijpen,
toedienen vloeistoffen, glucose, warmte,
bij diarree elektrolyten en rehydratie
-preventie: voorkomen pensbeschadiging,
hygiene en wondverzorging, correct
voedingsmanagement, genoeg colostrum
geven, bij diarree tijdig rehydreren
stelsel
o BRD (Bovine Respiratory Disease / kalvergriep)
-multifactoriële luchtwegaandoening bij runderen (omgeving, dier, pathogeen)
-100% van de landbouwbedrijven (milde klachten tot ernstige longontstekingen)
-schade:
ziektekiemen-> luchtwegen en longen door ontsteking, slijm, beschadingen
longblaasjes, vocht en pus
immuunreactie-> reageert te heftig -> extra ontsteking, afbraak longweefsel,
littekenweefsel
-symptomen: Lichte hoest, Neusuitvloeiing, Koorts, Verminderde eetlust,
Benauwdheid / snelle ademhaling, Sloomheid, Ernstige gevallen: zware
pneumonie en verhoogde sterft
-oorzaken: grootste schade door het immuniteitsstelsel
1.pathogenen: virussen: BRSV (Bovien Respiratoir Syncytieel Virus), IBR
(Infectieuze Boviene Rhinotracheïtis), PI3 (Parainfluenza type 3), Coronavirus,
BVD (Boviene Virale Diarree), bacteriën of parasieten
2.omgevingsfactoren: slechte ventilatie, hoge vochtigheid,
temperatuurschommelingen, slechte huisvesting, stress,….
3. Dierfactoren: zwakke of verminderde weerstand, jonge kalveren
-behandeling: ->Ontstekingsremmers en pijnstillers: om schade door de
immuunreactie te beperken.
-> Antibiotica: vaak gebruikt om secundaire bacteriële infecties te voorkomen,
zelfs bij virale oorzaken.
-> Extra vocht (infusen): wanneer dieren te ziek zijn om voldoende te drinken.
BRD scorekaart
-4 parameters scoren ->
scoren optellen
- totale scoren=
<4 -> geen behandeling
4-> observeren en
herevaluren volgende
voeding
>4 -> behandelen
- medicatie steeds advies
van dierenarts
- initiele behandeling->
indien niet succesvol ->
nieuwe behandeling op
advies van dierenarts ->
indien opnieuw falen van
behandeling ->
euthanasie, BVDV test, 3de
behandeling
, Preventie BRD
1. Management: versterken afweer van het kalf -> goed biestmanagement, correct en
evenwichtig voedsel, passen vaccinatiebeleid
Goede omgevingsfactoren -> goed stalklimaat, voldoende ventilatie, droge en schone
huisvesting, verminderen infectiedruk en stress
2. Vaccinatie: Monovalent ->tegen één kiem: BRS, IBR, BVD, Mannheimia haemolytica
Multivalent -> tegen meerdere kiemen tegelijk: BRS, PI3, BVD, Mannheimia,
Histophilus somni
belangrijke aandachtspunten-> bepalen welke kiem, maternale immuniteit kan
vaccinatie verstoren (hervaccinatie na 3-4 maanden), minder dan een jaar beschermd
3. Intranasale vaccinatie: vaccin in de neus, niet geblokkeerd door biestantistoffen,
snelle lokale
immuniteit, lichte
griep symptomen
na vaccin, niet zeer
jonge of zwakke
kalveren, correcte
techniek nodig
o Circulatoire problemen
-oorzaken:
primaire oorzaken(zeldzaam) -> pericarditis (ontsteking van het hartzakje)
-> endocarditis (ontsteking van de hartkleppen, bijna
altijd fataal)
secundaire oorzaken(vaak) -> hypovolemische shock door dehydratie (na diarree)
-> 3H-syndroom (jonge dieren die onvoldoende drinken) dehydratie, hypoglycemie,
hypothermie
-symptomen: primair (hartproblemen) -> vage, weinig specifieke klachten, vermageren,
verminderde melkproductie, sloomheid, koorts
secundair (shock)-> droge slijmvliezen, ingezakte ogen, koude oren/poten, zwakke,
trage reactie, onderkoeling, zwakte en
niet willen drinken (bij kalveren)
-behandeling: primaire hartproblemen:
bijna niet te behandelen, alleen
ondersteunend
secundaire problemen: snel ingrijpen,
toedienen vloeistoffen, glucose, warmte,
bij diarree elektrolyten en rehydratie
-preventie: voorkomen pensbeschadiging,
hygiene en wondverzorging, correct
voedingsmanagement, genoeg colostrum
geven, bij diarree tijdig rehydreren
