Volledige samenvatting psychopathologie (boek + powerpoints)

Psychopathologie

Obv observatie en gegevens gaan we een analyse maken of er sprake is van een afwijking
 Deze diagnose kan een grote invloed hebben

Hoofdstuk 1: introductie
1.1.1 wat is afwijkend gedrag
- er lijkt iets aan de hand te zijn met de gevoelens, gedachten en het gedrag van
deze mensen
- Allemaal al eens te maken hebben met psychische problemen
- psychische problemen en stoornissen hebben een directe en indirecte invloed op
de maatschappij
- Psychopathologie:
 psychè (= ziel) + pathos (= lijden)
 deelgebied van psychiatrie en klinische psychologie
 Houdt zich bezig met afwijkende emoties, gedragingen en gedachten
 Weten wat er aan de hand is en waarom men doet wat men doet
 beschrijven van psychische stoornissen, oorzaken ervan en behandeling

- Psychiatrie:
 medisch specialisme gericht op diagnostiek en behandeling van psychische
stoornissen (medisch oogpunt om om te gaan met psychisch lijden)

- Klinische psychologie:
 beschrijving, oorzaken en behandeling van psychische stoornissen en bevordering
van psychische welbevinden (psychologisch oogpunt om om te gaan met psychisch
lijden)
 gaan niet uit van puur medische model, maar gaan kijken vanuit het holisme

- Psychische stoornis =
 geheel van afwijkende emoties, gedachten of gedragingen
 mét storing in het functioneren en persoonlijk lijden

, - Prevalentie:




 Verschil in coping mechanisme
 Hormonaal verschil
 Stigma: mensen met psychische problemen worden vaak gestigmatiseerd en door hun
omgeving afgewezen/uitgestoten
 nochtans iemand met ‘psychische problemen’ is niet per definitie afwijkend
 belang van destigmatisering! (te gek campagne, rode neuzen dag, getuigenissen
van BV’s,…)
 Religieuze, morele, maatschappelijke oordelen – omgeving speelt belangrijke invloed
in mate dat iets als afwijkends wordt gezien!
 Eigen gevoelens, observaties en gedachten spelen ook rol in hoe je met mensen
omgaat, hoe je hen gaat behandelen en begeleiden
 Dus: heel belangrijk van zicht te hebben op hoe jezelf in elkaar steekt want zo kan
je beter behandelen en begeleiden

1.2 Wat is afwijkend gedrag?

 Medisch model -> afwijkend gedrag heeft een biologische/genetische oorzaak
 Breder kijken: ‘psychische stoornis’ = bio psycho sociaal
 Iedereen heeft angst, verdriet, paniek, lusteloosheid,… maar wanneer afwijkend?
 Symptomen
= specifieke kenmerken of eigenschappen die passen bij een bepaalde psychische
stoornis
 Wanneer stoornis? Diagnostisch criterium -> bepaalde symptomen, kenmerken
moeten voldoen aan bepaalde voorwaarden alvorens beschouwd als afwijkend en
horend bij bepaalde stoornis

1.2.1 Criteria voor afwijkend gedrag
1. Uitzonderlijk
 = uitzonderlijkheid op zichzelf bv. slechts 1 persoon (prevalentie, cultuur, record)
 Is niet voeldoende om iemand afwijkend/abnormaal te noemen
2. Sociaal afwijkend
 afhankelijk van cultuur (andere normen en waarden), samenleving, generatie
3. Foute perceptie/interpretatie van de realiteit
 Als iemand dingen hoort/ziet die er in werkelijkheid niet zijn
 Vb religie: Zien voelen en horen van goden
4. Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon
 Als gevolg van problematische emoties als angst en depressie
 Te veel emoties lange tijd na de aanleiding kan afwijkend zijn, maar ook het
ontbreken van emoties kan afwijkend zijn.
5. Ongepast of contraproductief gedrag
 Gedrag dat ons sociale en beroepsmatige functioneren verstoort
 Weten dat het niet goed is, maar toch blijven doen, ondanks negatieve gevolgen (bv drugs)

, 6. Gevaar
 Jezelf of andere in gevaar brengen
 Afhankelijk van de sociale context (bv oorlog), religie

Besluit
- afwijkend G = op meerdere manieren definieerbaar
- combinatie van deze criteria
- gedrag herkennen en etiketteren als afwijkend is iets anders da het begrijpen en verklaren van
dat gedrag
- in bepaald opzicht afwijkend zijn ≠ geheel afwijkend zijn!


Belangrijke vragen doorheen de cursus
- Wat vinden we afwijkend en welke karakteristieken toont dit gedrag?
- Welke oorzaken zijn er voor dit afwijkend gedrag?
- Hoe wordt omgegaan met persoon die afwijkend gedrag vertoont?
- Draagt cultuur bij aan afwijkend gedrag? Zoja, hoe?


1.2.2 Culturele aspecten van afwijkend gedrag

- gezondheid en ziekte verschilt van cultuur tot cultuur
bv. Indianen: ziekten ten gevolge van invloeden buiten de cultuur = ‘ziekten van de blanke man’
(zoals alc, drugs) vs ziekten door verstoorde relatie met het traditionele stamleven en denken =
‘indiaanse ziekten’
- afwijkend gedrag verschilt van cultuur tot cultuur
bv. angst in Westen (financieel) vs Afrikaanse landen (voortplanting)
- terminologie verschilt van cultuur tot cultuur
bv. depressie: psychologische symptomen (schuld/verdriet) in Westen vs somatische symptomen
(hoofdpijn, vermoeidheid, zwakte) in Oosten

, Hoofdstuk 2: visies op oorzaak en gevolg van psychische stoornissen en behandelmethoden
Behandelmethoden niet kennen!!

2.1 Inleiding

Bv. Casus Livia: Angststoornis samen met paniekaanvallen
Bv. Casus Herman: Ziekte van huntington (erfelijke ziekte)

- Verschillende de psychische stoornissen -> verschillende oorzaken en gevolgen
- Oorzaken?
- Gevolgen? Voor bv. scholing, werk, relaties,…
- Hoe gaan patiënt en omgeving om met de stoornis?
 Heeft een invloed op het verloop van de ziekte
 Ook de aard van de ziekte heeft hier een invloed op (koorts vs depressie)

- Kijken we naar oorzaak/gevolg van een ziekte, dan is de zieke patiënt resultante van:
 Levensverhaal van de patiënt
 Karakteristieken van de ziekte an sich
 Sociaal-relationele & fysieke omgeving (context)
= ziek zijn kan worden ‘beloond’ of ‘ontmoedigd’
 Houding, visie, kennis, vaardigheden van behandelaar
(bv. evt doorverwijzen naar mensen die wel de juiste kennis hebben)


Verklarende perspectieven voor (afwijkende) emoties, gedachten, gedragingen:
- Biologisch perspectief
 Adequate lichamelijke & hersenprocessen zijn voorwaarde voor ons functioneren

- Psychologisch perspectief
 Psychodynamische modellen
 Leermodellen
 Cognitieve modellen
 Humanistische modellen

- Sociaal-cultureel perspectief

- Biopsychosociaal perspectief

! Gedeeltelijke verklaringen – nooit exhaustief! = er is niet één juiste verklaring
! Gecompliceerde interactie: biologische processen worden beïnvloed door
psychologische en sociale processen en vice versa