Samenvatting Auditing
Beginselen (Praktijk)
Hoofdstuk 1: Controleproces
Het controleproces bestaat uit twee componenten:
- Controle aanpak -> wat is de reikwijdte, timing en richting van de controle?
- Controle programma -> aard, timing en omvang van de werkzaamheden?
Hierbij is het belangrijk het evenwicht tussen e ectiviteit en e ciëntie te behouden, waarbij zowel
aan de eisen van het maatschappelijk verkeer moet worden voldaan (e ectiviteit) als het kantoor
concurrerend met andere kantoren moet zijn (e ciëntie)
De planning van een controle-opdracht heeft over het algemeen de volgende basis.
1. Vaststelling controle-opdracht
2. Voorbereiding controle
3. Controle aanpak en controle programma
4. Tussentijdse controle (interim)
5. Eindejaarscontrole
6. Evaluatie en afronding
Voorbereiding controle (1,2)
Bij het accepteren van een nieuwe klant moet volgens de NV COS 300 minimaal het volgende
voor gedaan worden; oriënterende gesprekken met opdrachtgever en beoordeling van de
integriteit en ethische normen; overleg met vorige accountant; haalbaarheidsonderzoek en een
o erte. Indien de stappen goed worden doorlopen ondertekent het management een
“engagement letter” waarin ook de prijs vermeld staat.
Controle aanpak en controle programma (3)
Allereerst dient de controle-aanpak vastgesteld te worden, volgens de volgende stappen:
1. Eerst worden de kenmerken van de opdracht geïdenti ceerd welke bepalend zijn voor de
reikwijdte van de werkzaamheden. (verslaggevingsvereisten, internal audit of
dochtermaatschappijen etc)
2. Vastleggen doelstellingen van wanneer er gerapporteerd dient te worden.
3. Het beoordelen van de factoren die de kernpunten van de audit bepalen. (Nieuw ERP-
systeem, nieuwe verslaggevingsvereisten of informatie waaruit blijkt dat voor de jaarrekening
relevante IB-maatregelen goed zijn geïmplementeerd).
4. Bepalen aard, timing en omvang van de middelen die gebruikt gaan worden.
Op basis van de controle aanpak gaat vervolgens een controleprogramma opgesteld worden:
1. Beschrijving aard, timing en omvang risico-inschatting
2. Beschrijving aard, timing en omvang controle werkzaamheden op assertion level
3. Beschrijving overige werkzaamheden
Tijdens de controle kan nieuwe informatie of inzichten leiden tot aan aanpassing van de aanpak of
het programma. De afwegingen die gemaakt worden en leiden tot de aanpassing dienen
gedocumenteerd te worden in het dossier.
Uitvoering van de controle (4, 5)
De uitvoering van de controle wordt in drie fasen onderscheden; risico-analyse; tussentijdse
controle; eindejaarscontrole. De risico-analyse wordt verricht door het inwinnen van inlichtingen,
het maken van cijferanalyses en het inspecteren en waarnemen van de jaarrekening van vorig
boekjaar.
ff ffffi fi ffi ff
, De tussentijdse controle bestaat uit 4 stappen:
1. Systeemgerichte controles -> van signi cante risico’s is het verplicht dat IB-maatregelen
getest worden (NV COS 315), een voorbeeld van een ToC is een proceduretest. Andere IB-
maatregelen die getest kunnen worden zijn o.a. ITGC’s en Application controls.
2. Tussentijdse gegevensgerichte controles -> interim testen op P&L posten zijn gewoon, op
balans iets minder (dynamisering) maar kan wel indien IB op orde is.
3. Tussentijdse evaluatie materialiteit en risico’s -> rechtvaardigt de nieuw verkregen info de
eerder vastgestelde materialiteit en risico’s?
4. Rapportering tussentijdse risico’s -> na afronding wordt vaak een management letter met de
bevindingen gedeeld.
De eindejaarscontrole bestaat ook uit 4 stappen:
1. Gegevensgerichte werkzaamheden -> o.a. detailwerkzaamheden en cijferanalyses. Kritische
en materiële posten worden altijd aan aandacht onderworpen. Dit laatste door NV COS 330
omdat risico-inschatting subjectief is en er inherente beperkingen aan de IB zitten.
2. Controle van gebeurtenissen na balansdatum -> welke bestaan uit gegevens die nadere
informatie geven over de omstandigheden per balansdatum of gegevens die geen nadere
informatie geven over de feitelijke situatie (Covid).
3. Beoordelen van de jaarrekening -> of deze voldoet aan wet en regelgeving
4. Afsluitende cijferanalyse -> NV COS 520 geeft extra toelichting, hierbij gaat het met name over
de totaalverbanden
Evaluatie en afronding (6)
Review dossier -> evaluatie materialiteit/risico’s -> controleverklaring -> rapportage bevindingen
Vervolgens wordt er vastgesteld of:
- Werkzaamheden zijn verricht volgens wet- en regelgeving
- Belangrijke zaken zijn voorgedaan die nadere beschouwing vereisen
- Juiste consultaties hebben plaatsgevonden
- Noodzaak bestaat om aard, timing en omvang van werkzaamheden te herzien
- Eindoordelen goed zijn onderbouwd
- Verkregen informatie toereikend is
- Het doel van de opdracht is bereikt
Het bestuur verkrijgt vervolgens alle bevindingen in het accountantsverslag.
Hoofdstuk 2: Het aanvaarden en continueren van controleopdrachten
In de VGBA en de NV COS 210 zijn de regels vastgelegd met betrekking tot het overeenkomen
van een controleopdracht. Allereerst wordt er een o erte uitgebracht aan de hand van een eerste
kennismakingsgesprek. In dit gesprek komen o.a. naar voren; externe ontwikkelingen en hun
invloed; relatieve positie entiteit; activiteiten; organisatiestructuur; beheersing; organisatie van de
accountantsorganisatie; voorwaarden.
De opdrachtaanvaarding bestaat uit twee delen.
- Aangaan clientrelatie
- Overeenkomen voorwaarden voor een speci eke opdracht.
Bij het aangaan van de relatie is allereerst verplicht om te evalueren of er sprake is van een
bedreiging of een mogelijkheid tot niet naleven van de fundamentele beginselen. Informatie wordt
ingewonnen via openbare bronnen over: info over eigenaren en management; vormgeving IB in
relatie tot de branche; belastingaangiften; verloop van het personeel; illegale activiteiten;
bereidheid te voldoen aan declaraties en tot slot de reden tot wisselen van accountant.
Bij aanvaarding moet de accountant vaststellen dat hij de benodigde deskundigheid/ervaring in
huis heeft (vakbekwaamheid en zorgvuldigheid), evenals dat de onafhankelijkheid gewaarborgd
kan worden (integriteit en professionaliteit). Tevens moet hij een mening geven over de
aanvaardbaarheid van het verslaggevingsstelsel. Het management is verantwoordelijk voor een
goede IB en het opstellen van de jaarrekening. Indien de IB zo slecht is dat er niet genoeg
zekerheid verleend kan worden is er sprake van objective verhindering.
fi fi ff
Beginselen (Praktijk)
Hoofdstuk 1: Controleproces
Het controleproces bestaat uit twee componenten:
- Controle aanpak -> wat is de reikwijdte, timing en richting van de controle?
- Controle programma -> aard, timing en omvang van de werkzaamheden?
Hierbij is het belangrijk het evenwicht tussen e ectiviteit en e ciëntie te behouden, waarbij zowel
aan de eisen van het maatschappelijk verkeer moet worden voldaan (e ectiviteit) als het kantoor
concurrerend met andere kantoren moet zijn (e ciëntie)
De planning van een controle-opdracht heeft over het algemeen de volgende basis.
1. Vaststelling controle-opdracht
2. Voorbereiding controle
3. Controle aanpak en controle programma
4. Tussentijdse controle (interim)
5. Eindejaarscontrole
6. Evaluatie en afronding
Voorbereiding controle (1,2)
Bij het accepteren van een nieuwe klant moet volgens de NV COS 300 minimaal het volgende
voor gedaan worden; oriënterende gesprekken met opdrachtgever en beoordeling van de
integriteit en ethische normen; overleg met vorige accountant; haalbaarheidsonderzoek en een
o erte. Indien de stappen goed worden doorlopen ondertekent het management een
“engagement letter” waarin ook de prijs vermeld staat.
Controle aanpak en controle programma (3)
Allereerst dient de controle-aanpak vastgesteld te worden, volgens de volgende stappen:
1. Eerst worden de kenmerken van de opdracht geïdenti ceerd welke bepalend zijn voor de
reikwijdte van de werkzaamheden. (verslaggevingsvereisten, internal audit of
dochtermaatschappijen etc)
2. Vastleggen doelstellingen van wanneer er gerapporteerd dient te worden.
3. Het beoordelen van de factoren die de kernpunten van de audit bepalen. (Nieuw ERP-
systeem, nieuwe verslaggevingsvereisten of informatie waaruit blijkt dat voor de jaarrekening
relevante IB-maatregelen goed zijn geïmplementeerd).
4. Bepalen aard, timing en omvang van de middelen die gebruikt gaan worden.
Op basis van de controle aanpak gaat vervolgens een controleprogramma opgesteld worden:
1. Beschrijving aard, timing en omvang risico-inschatting
2. Beschrijving aard, timing en omvang controle werkzaamheden op assertion level
3. Beschrijving overige werkzaamheden
Tijdens de controle kan nieuwe informatie of inzichten leiden tot aan aanpassing van de aanpak of
het programma. De afwegingen die gemaakt worden en leiden tot de aanpassing dienen
gedocumenteerd te worden in het dossier.
Uitvoering van de controle (4, 5)
De uitvoering van de controle wordt in drie fasen onderscheden; risico-analyse; tussentijdse
controle; eindejaarscontrole. De risico-analyse wordt verricht door het inwinnen van inlichtingen,
het maken van cijferanalyses en het inspecteren en waarnemen van de jaarrekening van vorig
boekjaar.
ff ffffi fi ffi ff
, De tussentijdse controle bestaat uit 4 stappen:
1. Systeemgerichte controles -> van signi cante risico’s is het verplicht dat IB-maatregelen
getest worden (NV COS 315), een voorbeeld van een ToC is een proceduretest. Andere IB-
maatregelen die getest kunnen worden zijn o.a. ITGC’s en Application controls.
2. Tussentijdse gegevensgerichte controles -> interim testen op P&L posten zijn gewoon, op
balans iets minder (dynamisering) maar kan wel indien IB op orde is.
3. Tussentijdse evaluatie materialiteit en risico’s -> rechtvaardigt de nieuw verkregen info de
eerder vastgestelde materialiteit en risico’s?
4. Rapportering tussentijdse risico’s -> na afronding wordt vaak een management letter met de
bevindingen gedeeld.
De eindejaarscontrole bestaat ook uit 4 stappen:
1. Gegevensgerichte werkzaamheden -> o.a. detailwerkzaamheden en cijferanalyses. Kritische
en materiële posten worden altijd aan aandacht onderworpen. Dit laatste door NV COS 330
omdat risico-inschatting subjectief is en er inherente beperkingen aan de IB zitten.
2. Controle van gebeurtenissen na balansdatum -> welke bestaan uit gegevens die nadere
informatie geven over de omstandigheden per balansdatum of gegevens die geen nadere
informatie geven over de feitelijke situatie (Covid).
3. Beoordelen van de jaarrekening -> of deze voldoet aan wet en regelgeving
4. Afsluitende cijferanalyse -> NV COS 520 geeft extra toelichting, hierbij gaat het met name over
de totaalverbanden
Evaluatie en afronding (6)
Review dossier -> evaluatie materialiteit/risico’s -> controleverklaring -> rapportage bevindingen
Vervolgens wordt er vastgesteld of:
- Werkzaamheden zijn verricht volgens wet- en regelgeving
- Belangrijke zaken zijn voorgedaan die nadere beschouwing vereisen
- Juiste consultaties hebben plaatsgevonden
- Noodzaak bestaat om aard, timing en omvang van werkzaamheden te herzien
- Eindoordelen goed zijn onderbouwd
- Verkregen informatie toereikend is
- Het doel van de opdracht is bereikt
Het bestuur verkrijgt vervolgens alle bevindingen in het accountantsverslag.
Hoofdstuk 2: Het aanvaarden en continueren van controleopdrachten
In de VGBA en de NV COS 210 zijn de regels vastgelegd met betrekking tot het overeenkomen
van een controleopdracht. Allereerst wordt er een o erte uitgebracht aan de hand van een eerste
kennismakingsgesprek. In dit gesprek komen o.a. naar voren; externe ontwikkelingen en hun
invloed; relatieve positie entiteit; activiteiten; organisatiestructuur; beheersing; organisatie van de
accountantsorganisatie; voorwaarden.
De opdrachtaanvaarding bestaat uit twee delen.
- Aangaan clientrelatie
- Overeenkomen voorwaarden voor een speci eke opdracht.
Bij het aangaan van de relatie is allereerst verplicht om te evalueren of er sprake is van een
bedreiging of een mogelijkheid tot niet naleven van de fundamentele beginselen. Informatie wordt
ingewonnen via openbare bronnen over: info over eigenaren en management; vormgeving IB in
relatie tot de branche; belastingaangiften; verloop van het personeel; illegale activiteiten;
bereidheid te voldoen aan declaraties en tot slot de reden tot wisselen van accountant.
Bij aanvaarding moet de accountant vaststellen dat hij de benodigde deskundigheid/ervaring in
huis heeft (vakbekwaamheid en zorgvuldigheid), evenals dat de onafhankelijkheid gewaarborgd
kan worden (integriteit en professionaliteit). Tevens moet hij een mening geven over de
aanvaardbaarheid van het verslaggevingsstelsel. Het management is verantwoordelijk voor een
goede IB en het opstellen van de jaarrekening. Indien de IB zo slecht is dat er niet genoeg
zekerheid verleend kan worden is er sprake van objective verhindering.
fi fi ff
