aandacht en samenhang
, AANDACHT
Inleiding
❖ quotes
➢ klassieke quote: “Everyone knows what attention is.” (William James)
➢ beter: "Nobody knows what attention is.” (JW)
❖ symbol cancellation test
❖ De Strooptaak (Stroop, 1935)
➢ gewone kleurkaart
➢ conflicterende kleurkaart
■ moeilijker want interferentie vn twee bronnen vn info
❖ soorten aandacht
➢ visueel zoeken, gefocusseerde aandacht
■ focal attention / scrutiny
■ aandacht traag verplaatsen
■ in detail kijken om iets te vinden
➢ aandachtscontrole, inhibitie
■ bv Strooptest
➢ volgehouden aandacht
■ sustained attention
■ vermogen om ononderbroken met één inspannende taak bezig te zijn
(bv studeren)
■ aandachtsspan
● volwassenen → gem 20 min, max 40 min
● 2-j peuter → max 5 min
● ADHD → tss 5 en 20 min
● microsoft (website) → 12 sec in 2000, 8 sec in 2016
◆ 9 sec bij goudvis
❖ nog een paar quotes
➢ “Genius is nothing but continued attention.” (Helvetius)
■ volgehouden aandacht
■ concentratie
, ■ inspanning
➢ “Any man who can drive safely while kissing a pretty girl is simply not giving
the attention it deserves.” (Einstein)
■ aandachtsfocus
■ aandachtsverdeling
❖ interim conclusie
➢ veel soorten aandacht
➢ veel dichotomieën
➢ veel theorieën
➢ veel controverses
Historische deel
❖ selectieve aandacht
➢ vermijd van overdaad aan info door soort filter
■ sommige dingen doorlaten/verwerken , andere buiten laten
➢ bij voldoende aandacht nr KTG
❖ Donald E. Broadbent (1926 - 1993)
➢ opvolger Bartlett
❖ vroege experimenten
➢ meestal auditieve aandacht ipv visueel
■ we kunnen onze oren nt bewegen zoals onze ogen
■ we kunnen onze oren nt sluiten zoals onze ogen
■ auditieve apparatuur beschikbaar
➢ dichotisch luisteren (Cherry, 1953) + split-span techniek (Broadbent, 1954)
■ L oor: 3__6__4
■ R oor: __5__2__9
■ reproductie 364–529 ipv 35–62–49 (groepering per oor)
➢ shadowing
■ bij nazeggen vd boodschap in één oor “vergeet” je de boodschap in
het andere oor heel snel
■ ene oor nt voldoende aandacht
■ gevolg: info in ander kanaal slechter onthouden
❖ filter model of attention
➢ vroege selectie nl. voor semantische verwerking
, ❖ echter
➢ latere experimenten: bij shadow toch geen volledige suppressie (Moray,
1959; Treisman, 1960)
■ je hoort toch wnr in andere oor iets verandert
● interrupt / toon
● stem
● taal
● eigen naam (vgl cocktail party fenomeen)
■ onvolledige suppressie
➢ vandaar: attenuation model (Treisman, 1960)
■ onderdrukking info kan in versch maten
■ als communicerend vaten
➢ ook: semantische info (bv. cijfers en woorden door elkaar aangeboden maar
gegroepeerd onthouden)
■ L oor: 3__tante__4__
■ R oor: __beste__2__Maria
■ reproductie: 324__beste tante Maria
➢ vandaar: late selectie model (Deutsch & Deutsch, 1963)
■ selectie pas na semantische verwerking