Samenvatting Minor Critical Care
Lesweek 2:
- ProActive Nursing: klinische problematiek inzichtelijk. Zorgthema Ademhaling
- ABCDE voor verpleegkundigen. Hoofdstuk 2
ABCDE voor verpleegkundigen
Hoofdstuk 2 Primary survey en de A (Airway)
ABCDE in de primary survey
Primary survey: levensbedreigende zaken analyseren en ondervangen
Secundary survey: tweede fase waarin de tijd wordt genomen om een uitgebreid top-tot-teen
onderzoek uit te voeren.
‘Treat first what kills first”
Letters van de ABCDE staan voor:
- Airway: controleren van de luchtweg. Zorg ervoor dat de luchtweg vrij is. Traumapatiënt
bescherming cervicale wervelkolom (CWK)
- Breathing: controleren en zorgen voor goede ventilatie en oxygenatie
- Circulation: controleren van en zorgen voor een goede hemodynamiek
- Disability: controleren en behandelen van levensbedreigende neurologische afwijkingen
- Exposure / Environment: controleren van overige levensbedreigende aandoeningen zoals
hypothermie en het bestrijden van pijn.
2.4 Airway
Oorzaken van A-gerelateerde problemen:
- Corpus alienum: lichaamsvreemd voorwerp wat ademhalen belemmerd
- Bloed, braaksel, slijm in de mond of bovenste luchtweg
- Zwelling van trachea, tong of lippen
- Trauma van het aangezicht of luchtpijn
- Verminderd bewustzijn waardoor tong naar achteren zakt.
Bescherming cervicale wervelkolom (CWK) totdat letsel definitief is uitgesloten door middel
van radiologisch onderzoek.
Bij kinderen dienen alle neurologische onderzoeken normaal te zijn voordat de nek mag
worden ‘vrijgegeven’. Soms laat CT scan geen schade zien maar is er wel schade aan het
ruggenmerg. SCIWORA genoemd: Spinal Cord Injury Without Radiografic abnormalities
(ruggenmergletsel zonder radiologisch aantoonbare afwijkingen).
2.6 Head-tilt / chin – lift manoeuvre
Bij patiënt met verlaagd bewustzijn kan de tong naar achteren vallen op te lossen dor de chin lift
manoeuvre of de jaw-thrust manoeuvre.
Head-tilt / chin-lift manoeuvre: 1 hand op het voorhoofd van
patiënt. Vingers andere hand op de onderkaak. Het hoofd wordt iets
naar achteren geduwd, onderkaak wordt zachtjes opgetild om de
kin naar voren te brengen. Niet toepasbaar bij CWK
immobilisatie
1
, Jaw-thrust manoeuvre: hoeken van de onderkaak worden met wijsvingers van beide handen naar
voren gedrukt, waardoor de onderkaak naar voren wordt verplaatst. toepasbaar bij CWK
immobilisatie.
2.7 Orofaryngeale luchtweg
Orofaryngeale luchtweg (guedel – of mayo tube): is geïndiceerd om tongobstructie door een naar
achter gevallen tong op te heffen bij een bewusteloze patiënt.
2.8 Nasofaryngeale luchtweg
Nasofaryngeale luchtweg: kent dezelfde indicaties als de orofaryngeale variant maar verdient bij
wakkere patiënten de voorkeur omdat deze beter wordt verdragen. Kans op braken is kleiner.
Wordt via de neus ingebracht en voorzichtig doorgeschoven tot in de keelholte.
2.9 Larynxmasker als luchtweg
Larynmasker (LMA): gebruikt als endodtracheale intubatie of beademing met een maskerballon niet
lukt. LMA biedt geen definitieve luchtweg.
2.10 Multilumen-oesofagusluchtweg
Kunstmatige luchtweg die via de slokdarm wordt ingebracht.
Geen definitieve luchtweg
2.11 Larynxtube
Is een extraglottische luchtweg die dezelfde moegelijkheden biedt als het larynxmasker om succesvol
te beademen.
Geen definitieve luchtweg
2.12 Intubatie en definitieve luchtweg
Intubatie: Het inbrengen van een endotracheale buis in de luchtpijp.
3 typen definitieve luchtwegen:
- Orotracheale tube: via de mond ingebrachte tube
- Nasotracheale tube: via de neus ingebrachte tube
- Chirurgische luchtwegen: cricothyriodotomie of tracheostomie
Meestal wordt de orotracheale tube toegepast.
Inbrengen van een orotracheale tube of nasotracheale tube wordt intuberen genoemd.
Belangrijk om te controleren of de tube goed zit na plaatsing!
Luisteren naar longen en luisteren of je borrelende geluiden hoort.
Indien borrelende geluiden, dan zit de tube waarschijnlijk in de slokdarm.
2.13 Gum Elastic Bougie (GEB)
GEB: is een 60 cm lange intubatievoerder van kunststof. Kan worden gebruikt als eerste poging tot
intubatie niet gelukt is.
2.14 Nasotracheale intubatie
- spontane ademhaling is erg belangrijk. Wanneer sprake is van apnoe, is deze vorm van intubatie
gecontra-indiceerd.
2
Lesweek 2:
- ProActive Nursing: klinische problematiek inzichtelijk. Zorgthema Ademhaling
- ABCDE voor verpleegkundigen. Hoofdstuk 2
ABCDE voor verpleegkundigen
Hoofdstuk 2 Primary survey en de A (Airway)
ABCDE in de primary survey
Primary survey: levensbedreigende zaken analyseren en ondervangen
Secundary survey: tweede fase waarin de tijd wordt genomen om een uitgebreid top-tot-teen
onderzoek uit te voeren.
‘Treat first what kills first”
Letters van de ABCDE staan voor:
- Airway: controleren van de luchtweg. Zorg ervoor dat de luchtweg vrij is. Traumapatiënt
bescherming cervicale wervelkolom (CWK)
- Breathing: controleren en zorgen voor goede ventilatie en oxygenatie
- Circulation: controleren van en zorgen voor een goede hemodynamiek
- Disability: controleren en behandelen van levensbedreigende neurologische afwijkingen
- Exposure / Environment: controleren van overige levensbedreigende aandoeningen zoals
hypothermie en het bestrijden van pijn.
2.4 Airway
Oorzaken van A-gerelateerde problemen:
- Corpus alienum: lichaamsvreemd voorwerp wat ademhalen belemmerd
- Bloed, braaksel, slijm in de mond of bovenste luchtweg
- Zwelling van trachea, tong of lippen
- Trauma van het aangezicht of luchtpijn
- Verminderd bewustzijn waardoor tong naar achteren zakt.
Bescherming cervicale wervelkolom (CWK) totdat letsel definitief is uitgesloten door middel
van radiologisch onderzoek.
Bij kinderen dienen alle neurologische onderzoeken normaal te zijn voordat de nek mag
worden ‘vrijgegeven’. Soms laat CT scan geen schade zien maar is er wel schade aan het
ruggenmerg. SCIWORA genoemd: Spinal Cord Injury Without Radiografic abnormalities
(ruggenmergletsel zonder radiologisch aantoonbare afwijkingen).
2.6 Head-tilt / chin – lift manoeuvre
Bij patiënt met verlaagd bewustzijn kan de tong naar achteren vallen op te lossen dor de chin lift
manoeuvre of de jaw-thrust manoeuvre.
Head-tilt / chin-lift manoeuvre: 1 hand op het voorhoofd van
patiënt. Vingers andere hand op de onderkaak. Het hoofd wordt iets
naar achteren geduwd, onderkaak wordt zachtjes opgetild om de
kin naar voren te brengen. Niet toepasbaar bij CWK
immobilisatie
1
, Jaw-thrust manoeuvre: hoeken van de onderkaak worden met wijsvingers van beide handen naar
voren gedrukt, waardoor de onderkaak naar voren wordt verplaatst. toepasbaar bij CWK
immobilisatie.
2.7 Orofaryngeale luchtweg
Orofaryngeale luchtweg (guedel – of mayo tube): is geïndiceerd om tongobstructie door een naar
achter gevallen tong op te heffen bij een bewusteloze patiënt.
2.8 Nasofaryngeale luchtweg
Nasofaryngeale luchtweg: kent dezelfde indicaties als de orofaryngeale variant maar verdient bij
wakkere patiënten de voorkeur omdat deze beter wordt verdragen. Kans op braken is kleiner.
Wordt via de neus ingebracht en voorzichtig doorgeschoven tot in de keelholte.
2.9 Larynxmasker als luchtweg
Larynmasker (LMA): gebruikt als endodtracheale intubatie of beademing met een maskerballon niet
lukt. LMA biedt geen definitieve luchtweg.
2.10 Multilumen-oesofagusluchtweg
Kunstmatige luchtweg die via de slokdarm wordt ingebracht.
Geen definitieve luchtweg
2.11 Larynxtube
Is een extraglottische luchtweg die dezelfde moegelijkheden biedt als het larynxmasker om succesvol
te beademen.
Geen definitieve luchtweg
2.12 Intubatie en definitieve luchtweg
Intubatie: Het inbrengen van een endotracheale buis in de luchtpijp.
3 typen definitieve luchtwegen:
- Orotracheale tube: via de mond ingebrachte tube
- Nasotracheale tube: via de neus ingebrachte tube
- Chirurgische luchtwegen: cricothyriodotomie of tracheostomie
Meestal wordt de orotracheale tube toegepast.
Inbrengen van een orotracheale tube of nasotracheale tube wordt intuberen genoemd.
Belangrijk om te controleren of de tube goed zit na plaatsing!
Luisteren naar longen en luisteren of je borrelende geluiden hoort.
Indien borrelende geluiden, dan zit de tube waarschijnlijk in de slokdarm.
2.13 Gum Elastic Bougie (GEB)
GEB: is een 60 cm lange intubatievoerder van kunststof. Kan worden gebruikt als eerste poging tot
intubatie niet gelukt is.
2.14 Nasotracheale intubatie
- spontane ademhaling is erg belangrijk. Wanneer sprake is van apnoe, is deze vorm van intubatie
gecontra-indiceerd.
2
