Sociologie - Samenvatting
1
, DEEL 1: SOCIOLOGIE ALS WETENSCHAP
HST 1: Op ontdekkingstocht door bekend gebied?
1.1. Het beeld van een titel
❖ metafoor van een spel
➢ verhoudingen tss
■ de samenleving (het speelveld)
■ mensen die handelen in samenleving (spelers)
■ sociale spelregels (wetten)
■ hoofdrolspelers (sociale feiten)
➢ sociale verbanden of interactiekaders
➢ positie, rollen, status, prestige
1.2. Het dagelijkse leven door een bril van een socioloog
❖ kunnen denken, los van de vertrouwde routines van ons dagelijks leven, om opnieuw
te kunnen kijken
❖ noch het leven van een individu, noch de geschiedenis van een samenleving kan
begrepen worden zonder beide te begrijpen
❖ het vreemde zien in het bekende en het algemene in het specifieke, en ons gedrag
verbinden met bredere sociale krachten
❖ het vermogen om dingen sociaal te zien en hoe dingen op elkaar inwerken en elkaar
beïnvloeden
❖ het levendige besef van de relatie tussen ervaring en de bredere samenleving
❖ voorbeeld sociologische imaginatie en ‘tea drinking’
➢ traditie / ritueel
➢ signaal van goede gezondheid
➢ niet het drinken maar mekaar ontmoeten
➢ traditie voor anderen
➢ bv. siësta in Spanje
❖ het sociale vs het individuele
➢ individueel gedrag draagt bij tot maatschappelijke fenomenen
■ bv. voedingsgewoonten → obesitas epidemie
2
, ➢ maatschappelijke fenomenen beïnvloeden individueel gedrag
■ bv. opvoeding, cultuurverschillen
❖ sociologisch denken – componenten van sociale imaginatie
➢ geschiedenis
■ ontstaan en verandering van samenleving
➢ biografie
■ wat is levensloop van mensen als leden van samenlevingsverbanden
➢ sociale structuren
■ dominante maatschappelijke instituties
■ welke processen en mechanismen zorgen voor de maatschappelijke
orde
❖ Alles is contingent, maar niet arbitrair.
➢ dominante instituties konden andere vorm aannemen MAAR niet willekeurig
■ bv. siësta in Spanje door hitte
■ bv. schoonheid door culturen
1.3. Een stap verder
1.4. Een eerste definitie van sociologie
❖ Sociologie
➢ de wetenschap die de maatschappelijke patronen en structuren bestudeert, in
hun ontstaan, voortbestaan en veranderen, en tevens het sociale handelen
van mensen in de interactie met deze patronen en structuren.
➢ dynamisch!
❖ rode draad binnen sociologie
3
, ❖ sociologie als wetenschap
➢ academisch referentiekader
■ oorzaak gevolg
■ onafhankelijke- en afhankelijke variabelen
■ antecedenten en consequenten
➢ verklaren in de sociologie
■ vaststellen ve statistisch verband + begrijpen van dat verband in
termen van verwachtingen (hypothesen)
❖ samenleving is het object vd sociologie
➢ bepaalde ordening vd wijze van samenleven (als sociaal feit), dus volgens
regelmaten en routines, binnen een sociale ruimte (territorium) en sociale tijd
GASTLES ZUHAL DEMIR
❖ Hoe doen we het in Vlaanderen?
➢ dalende prestaties
■ eerst
● onderwijssysteem gestuurd door kennis
● kritisch nadenken
■ daarna
● inzet op vaardigheden
● minder kennis, meer kunnen
■ TIMSS: wiskunde en TIMSS: wetenschappen
➢ internationale vergelijking
➢ signaalfunctie
❖ waarom minimumdoelen
➢ duidelijke en heldere leerdoelen
■ bv. meer handboeken ipv invulboeken
■ bv. pen en papier ipv ipads
■ bv. geen gsm
➢ kennisrijke basis, geen wolligheid
➢ objectief en eenduidig evalueren
4
1
, DEEL 1: SOCIOLOGIE ALS WETENSCHAP
HST 1: Op ontdekkingstocht door bekend gebied?
1.1. Het beeld van een titel
❖ metafoor van een spel
➢ verhoudingen tss
■ de samenleving (het speelveld)
■ mensen die handelen in samenleving (spelers)
■ sociale spelregels (wetten)
■ hoofdrolspelers (sociale feiten)
➢ sociale verbanden of interactiekaders
➢ positie, rollen, status, prestige
1.2. Het dagelijkse leven door een bril van een socioloog
❖ kunnen denken, los van de vertrouwde routines van ons dagelijks leven, om opnieuw
te kunnen kijken
❖ noch het leven van een individu, noch de geschiedenis van een samenleving kan
begrepen worden zonder beide te begrijpen
❖ het vreemde zien in het bekende en het algemene in het specifieke, en ons gedrag
verbinden met bredere sociale krachten
❖ het vermogen om dingen sociaal te zien en hoe dingen op elkaar inwerken en elkaar
beïnvloeden
❖ het levendige besef van de relatie tussen ervaring en de bredere samenleving
❖ voorbeeld sociologische imaginatie en ‘tea drinking’
➢ traditie / ritueel
➢ signaal van goede gezondheid
➢ niet het drinken maar mekaar ontmoeten
➢ traditie voor anderen
➢ bv. siësta in Spanje
❖ het sociale vs het individuele
➢ individueel gedrag draagt bij tot maatschappelijke fenomenen
■ bv. voedingsgewoonten → obesitas epidemie
2
, ➢ maatschappelijke fenomenen beïnvloeden individueel gedrag
■ bv. opvoeding, cultuurverschillen
❖ sociologisch denken – componenten van sociale imaginatie
➢ geschiedenis
■ ontstaan en verandering van samenleving
➢ biografie
■ wat is levensloop van mensen als leden van samenlevingsverbanden
➢ sociale structuren
■ dominante maatschappelijke instituties
■ welke processen en mechanismen zorgen voor de maatschappelijke
orde
❖ Alles is contingent, maar niet arbitrair.
➢ dominante instituties konden andere vorm aannemen MAAR niet willekeurig
■ bv. siësta in Spanje door hitte
■ bv. schoonheid door culturen
1.3. Een stap verder
1.4. Een eerste definitie van sociologie
❖ Sociologie
➢ de wetenschap die de maatschappelijke patronen en structuren bestudeert, in
hun ontstaan, voortbestaan en veranderen, en tevens het sociale handelen
van mensen in de interactie met deze patronen en structuren.
➢ dynamisch!
❖ rode draad binnen sociologie
3
, ❖ sociologie als wetenschap
➢ academisch referentiekader
■ oorzaak gevolg
■ onafhankelijke- en afhankelijke variabelen
■ antecedenten en consequenten
➢ verklaren in de sociologie
■ vaststellen ve statistisch verband + begrijpen van dat verband in
termen van verwachtingen (hypothesen)
❖ samenleving is het object vd sociologie
➢ bepaalde ordening vd wijze van samenleven (als sociaal feit), dus volgens
regelmaten en routines, binnen een sociale ruimte (territorium) en sociale tijd
GASTLES ZUHAL DEMIR
❖ Hoe doen we het in Vlaanderen?
➢ dalende prestaties
■ eerst
● onderwijssysteem gestuurd door kennis
● kritisch nadenken
■ daarna
● inzet op vaardigheden
● minder kennis, meer kunnen
■ TIMSS: wiskunde en TIMSS: wetenschappen
➢ internationale vergelijking
➢ signaalfunctie
❖ waarom minimumdoelen
➢ duidelijke en heldere leerdoelen
■ bv. meer handboeken ipv invulboeken
■ bv. pen en papier ipv ipads
■ bv. geen gsm
➢ kennisrijke basis, geen wolligheid
➢ objectief en eenduidig evalueren
4
