Sociaal agogisch handelen
Hoofdstuk 1: Veranderen via sociaal agogische handelen (NK)
1 Definitie sociaal-agogisch handelen
Agogiek is de leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte en beroepsmatige
beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer wenselijk geachte
psychosociale situatie van volwassenen (individueel of in onderling verband) die
zich van de beïnvloeding bewust zijn en die deze situatie ook nastreven.
1.1 Niveaus van inzet sociaal-agoog op psychosociaal functioneren
Individuele dimensie Groepsdimensie
- richten op een één persoon - richten op een groep mensen
- budgetbegeleiding, BZW,.. - gezinnen, buurten, teams,..
Organisatiedimensie Samenlevingsdimensie
- grotere formele groepen - grote anonieme groepen
- scholen, geloofsgroepen,.. - preventiecampagnes, sensibilisatie,..
1.2 Niveaus van sociaal-agogische handelen (uitbereiding)
Microniveau = individuele persoon
Mesoniveau = omgeving, netwerk en ondersteuning
Macroniveau = sociaal-maatschappelijke situatie
Constante onderlinge en wederzijdse beïnvloeding
1.3 Hoe verandering brengen?
= van een oude ongewenste toestand van PS functioneren naar een nieuwe PS
toestand
- iets bestaand vervangen door iets nieuws (andere huisvestiging,
vaardigheden,..)
- iets toevoegen aan het bestaande (blindegeleide stok, nieuwe
netwerken,..)
- iets behouden via acceptatie/leren omgaan(acceptatie beperking, geaardheid,..)
1.3.1 Uitbereiding PS functioneren en PS verandering (pg 16)
Psycho-sociale functioneren = leren is meer dan ‘weten’ (lk wiskunde
is geen agoog)
Psycho-sociale verandering = leren is omgeving (team, klas bepaald
deels motivatie)
2 Kenmerken agogie (pg 17-18)
- beïnvloeding is doelgericht - beïnvloeding is vrijwillig
- beïnvloeding is bewust - beïnvloeding is niet wederzijds
,- veranderaar werkt systematisch
- verandering door betrokkenen gewenst
- doelgroep is (jong)volwassenen
3 Soorten verandering (pg 24)
Incidentele verandering
- oplossing voor speciaal geval in beperkte tijd
- tijdelijke extra uitzendkracht, speciale voorschriften,..
Structurele verandering
- doordachte en langtijde oplossing voor een probleem
- zaaigraan uitzenden, bouwkundige voor toekomstplannen,..
3.1 Mindsets m.b.t. soorten verandering (pg 25)
Fixed mindset = geloofd niet in verandering & blijft stil staan
Growth mindset = leren wat ze nog niet kunnen & fan van verandering
Mensen ontkennen vaak eigen macht over verandering via de zin ‘het is nu
eenmaal zo’
Ontwijken van verantwoordelijkheid met als resultaat belemmering van
kansverandering
3.1.1 Taak van de agoog i.v.m. mindsets
De agoog moet het geloof in de verandering willen bevorderen en deze
gedachten positief overbrengen of zijn/haar cliënten. Via handelen gaat de agoog
bewust kiezen om de volle verantwoordelijkheid te nemen over verandering om
belemmering te vermijden.
Dit alles gebeurt op de voorwaarde dat de cliënt zelf wilt veranderen!
3.1.2 Procesgericht veranderen van mindsets (pg 28)
- zeer intens bezig houden met de cliënt (gericht is mens i.p.v. probleem)
- acceptatie van verandering is vaak moeilijker dan het probleem zelf
- proces is veel belangrijker dan product (zie voorbeeld dokter in cursus)
3.2 Vanzelfsprekendheid als vijand van de verandering (pg 27)
Als agoog kan je enkel werken als cliënten leren inzien dat zij zelf de
verantwoordlijkheid dragen voor de situatie waar ze zich in bevinden. Een cliënt
die bijvoorbeeld constant zegt dat ‘hij/zij nu eenmaal zo is’ is nog niet vatbaar
voor verandering. Vanzelfsprekend zegt dat je constant ‘niet aan te doen’
gebruikt en niet verder nadenkt over langdurige oplossingen.
Een agoog zal bijvoorbeeld ‘ik heb geen tijd voor mijn vrienden’ vertalen naar ‘ik
wil geen tijd maken voor mijn vrienden omdat ik mijn werk belangrijker
voorneem’.
, De schuld van de tweede lockdown wordt bijvoorbeeld gegeven aan de overheid
omdat ze niet streng genoeg waren. Maar vanaf de overheid gaat controleren
wordt de schuld weer op de burger gesloten en sluiten ze o.a. de horeca. De
verantwoordelijkheid is dus constant doorgeschoven naar de volgende die
verantwoordelijk lijkt.
Sociaal agogisch handelen
Hoofdstuk 2: Groepen in verandering
1 Definitie groepsdynamica (pg 17)
Groepsdynamica is de studie van het gedrag van mensen in kleine groepen. Veel
menselijk gedrag kan beter begrepen worden door aandacht voor de groepen
waarin dat gedrag zich plaatsvindt. Ieder mens is sterk bepaald door de groepen
waartoe hij vroeger behoorde.
De groep is de reden waarom het individu in contact komt met de maatschappij
waardoor taal, cultuur, denken en het waardensysteem over het algemeen in
vorming komt. De meest dichte of primaire groep (het gezin) is de bemiddelaar
tussen de maatschappij en individu. Ook vooral de persoonlijkheidsstructuur
hangt af van die primaire groep door de mate van reactie zij bieden aan
bepaalde emoties.
2 Groepstaak en groepsproces (pg 37)
Groepstaak = de voorspelbare/afgesproken taak (doel, werkwijze,
evaluatie)
Groepsproces = het onvoorspelbare/spontane proces (cohesie, rollen,
normen)
2.1 Elementen van groepstaak -en proces (pg 39)
Groepstaak Groepsproces
doelgroep groepscohesie
doel van de groep relatiepatronen
werkwijze ontwikkelingsfasen
taak van de groep normen
vormgeving rollen
evaluatie/resultaat
2.2.1 Kracht en destructie van een groepsproces (pg 56)
Hoofdstuk 1: Veranderen via sociaal agogische handelen (NK)
1 Definitie sociaal-agogisch handelen
Agogiek is de leer van eenzijdige, systematische, doelgerichte en beroepsmatige
beïnvloeding die gericht is op het bereiken van een meer wenselijk geachte
psychosociale situatie van volwassenen (individueel of in onderling verband) die
zich van de beïnvloeding bewust zijn en die deze situatie ook nastreven.
1.1 Niveaus van inzet sociaal-agoog op psychosociaal functioneren
Individuele dimensie Groepsdimensie
- richten op een één persoon - richten op een groep mensen
- budgetbegeleiding, BZW,.. - gezinnen, buurten, teams,..
Organisatiedimensie Samenlevingsdimensie
- grotere formele groepen - grote anonieme groepen
- scholen, geloofsgroepen,.. - preventiecampagnes, sensibilisatie,..
1.2 Niveaus van sociaal-agogische handelen (uitbereiding)
Microniveau = individuele persoon
Mesoniveau = omgeving, netwerk en ondersteuning
Macroniveau = sociaal-maatschappelijke situatie
Constante onderlinge en wederzijdse beïnvloeding
1.3 Hoe verandering brengen?
= van een oude ongewenste toestand van PS functioneren naar een nieuwe PS
toestand
- iets bestaand vervangen door iets nieuws (andere huisvestiging,
vaardigheden,..)
- iets toevoegen aan het bestaande (blindegeleide stok, nieuwe
netwerken,..)
- iets behouden via acceptatie/leren omgaan(acceptatie beperking, geaardheid,..)
1.3.1 Uitbereiding PS functioneren en PS verandering (pg 16)
Psycho-sociale functioneren = leren is meer dan ‘weten’ (lk wiskunde
is geen agoog)
Psycho-sociale verandering = leren is omgeving (team, klas bepaald
deels motivatie)
2 Kenmerken agogie (pg 17-18)
- beïnvloeding is doelgericht - beïnvloeding is vrijwillig
- beïnvloeding is bewust - beïnvloeding is niet wederzijds
,- veranderaar werkt systematisch
- verandering door betrokkenen gewenst
- doelgroep is (jong)volwassenen
3 Soorten verandering (pg 24)
Incidentele verandering
- oplossing voor speciaal geval in beperkte tijd
- tijdelijke extra uitzendkracht, speciale voorschriften,..
Structurele verandering
- doordachte en langtijde oplossing voor een probleem
- zaaigraan uitzenden, bouwkundige voor toekomstplannen,..
3.1 Mindsets m.b.t. soorten verandering (pg 25)
Fixed mindset = geloofd niet in verandering & blijft stil staan
Growth mindset = leren wat ze nog niet kunnen & fan van verandering
Mensen ontkennen vaak eigen macht over verandering via de zin ‘het is nu
eenmaal zo’
Ontwijken van verantwoordelijkheid met als resultaat belemmering van
kansverandering
3.1.1 Taak van de agoog i.v.m. mindsets
De agoog moet het geloof in de verandering willen bevorderen en deze
gedachten positief overbrengen of zijn/haar cliënten. Via handelen gaat de agoog
bewust kiezen om de volle verantwoordelijkheid te nemen over verandering om
belemmering te vermijden.
Dit alles gebeurt op de voorwaarde dat de cliënt zelf wilt veranderen!
3.1.2 Procesgericht veranderen van mindsets (pg 28)
- zeer intens bezig houden met de cliënt (gericht is mens i.p.v. probleem)
- acceptatie van verandering is vaak moeilijker dan het probleem zelf
- proces is veel belangrijker dan product (zie voorbeeld dokter in cursus)
3.2 Vanzelfsprekendheid als vijand van de verandering (pg 27)
Als agoog kan je enkel werken als cliënten leren inzien dat zij zelf de
verantwoordlijkheid dragen voor de situatie waar ze zich in bevinden. Een cliënt
die bijvoorbeeld constant zegt dat ‘hij/zij nu eenmaal zo is’ is nog niet vatbaar
voor verandering. Vanzelfsprekend zegt dat je constant ‘niet aan te doen’
gebruikt en niet verder nadenkt over langdurige oplossingen.
Een agoog zal bijvoorbeeld ‘ik heb geen tijd voor mijn vrienden’ vertalen naar ‘ik
wil geen tijd maken voor mijn vrienden omdat ik mijn werk belangrijker
voorneem’.
, De schuld van de tweede lockdown wordt bijvoorbeeld gegeven aan de overheid
omdat ze niet streng genoeg waren. Maar vanaf de overheid gaat controleren
wordt de schuld weer op de burger gesloten en sluiten ze o.a. de horeca. De
verantwoordelijkheid is dus constant doorgeschoven naar de volgende die
verantwoordelijk lijkt.
Sociaal agogisch handelen
Hoofdstuk 2: Groepen in verandering
1 Definitie groepsdynamica (pg 17)
Groepsdynamica is de studie van het gedrag van mensen in kleine groepen. Veel
menselijk gedrag kan beter begrepen worden door aandacht voor de groepen
waarin dat gedrag zich plaatsvindt. Ieder mens is sterk bepaald door de groepen
waartoe hij vroeger behoorde.
De groep is de reden waarom het individu in contact komt met de maatschappij
waardoor taal, cultuur, denken en het waardensysteem over het algemeen in
vorming komt. De meest dichte of primaire groep (het gezin) is de bemiddelaar
tussen de maatschappij en individu. Ook vooral de persoonlijkheidsstructuur
hangt af van die primaire groep door de mate van reactie zij bieden aan
bepaalde emoties.
2 Groepstaak en groepsproces (pg 37)
Groepstaak = de voorspelbare/afgesproken taak (doel, werkwijze,
evaluatie)
Groepsproces = het onvoorspelbare/spontane proces (cohesie, rollen,
normen)
2.1 Elementen van groepstaak -en proces (pg 39)
Groepstaak Groepsproces
doelgroep groepscohesie
doel van de groep relatiepatronen
werkwijze ontwikkelingsfasen
taak van de groep normen
vormgeving rollen
evaluatie/resultaat
2.2.1 Kracht en destructie van een groepsproces (pg 56)
