Bijzonder orthopedagogie deel A
Inleiding: personen met een handicap
1 De term ‘handicap’
De term handicap is door de jaren heel verandert. Het komt vanuit de
sportwereld waar zwakkere spelers een positief voordeel kregen om de compititie
spannender en eerlijker te maken. Later was het meer een stigma en gebruikt als
scheldwoord.
2 Omschrijving van een handicap
2.1 Beschrijving VAPH (Vlaams agentschap voor personen met een handicap)
Elk landurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is
aan het samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische,
lichamelijk of zintuigelijke aar, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en
persoonlijk/externe factoren.
2.2 Beschrijving ICF (international classification of functioning, disability &
health)
Ziekte of aandoening Samenstelling van factoren, uniek bij iedereen!
- verandering in werking lichaam
Externe factoren
- omgeving
Interne factoren
- geslacht/persoonlijkheid
Activiteiten
- wat iemand kan/wil
Functies en anatomische eigenschappen
- functioneren van het lichaam (functie)
- positieve & vorm onderdelen lichaam (anatomisch)
Participatie
- vanuit maatschappelijke context kunnen deelnemen
3 Etiologie van de handicap (oorzaken)
- prenatale oorzaken (voor de bevalling)
- perinatale oorzaken (tijdens de bevalling)
- postnatale oorzaken (na de geboorte)
Op basis van aangeboren of verworven handicap (elk verwerkingsproces is
anders)
,3.1 Prenatale oorzaken (voor de bevalling)
Biologische factoren
- genetische syndromen (Vb: syndroom van Down)
- misvorming in de hersenen (Vb: microcefalie: abnormaal grote
schedel)
- metabolismestoornissen (Vb: fenylketonurie: hersenbeschadiging
door zuur)
Factoren bij de moeder
- gedrag van de moeder (Vb: roken/acohol/drugs)
- geweld of ongeluk (Vb: huiselijk geweld of auto-accident)
- straling (Vb: grote bloodstelling aan kwik of lood)
3.2 Perinatale oorzaken (tijdens de bevalling)
Oorzaken hersenbeschadiging tijdens geboorte
- zuurstoftekort
- hersenbloedingen
- prematuur geboren
3.3 Postnatale oorzaken (na de bevalling)
- aandoeningen en infecties (tumoren, vliesonstekingen,..)
- beroertes, tromboses,..
- overmatig middelenmisbruik
- ongeval
3.4 Link met het ecologisch model (zie toepassing in cursus)
- samenspel van verschillende factoren op verschillende niveaus (meso, macro,
exo,..)
- invulling kwaliteit van bestaan van de persoon
- steeds uitgaan van de krachten en mogelijkheden van de persoon
4 Gevolgen voor de persoon
Hangt af van…
Aard van de handicap
- ernst van de handicap
- ontwikkelingsleeftijd of kalenderleeftijd (Vb: disharmonische ontwikkeling)
- aangeboren/ verworven of degeneratief
Verwerking of rouwproces
- soort handicap
- invloed persoonlijkheid
- afhankelijk van relatie met naasten en omgeving
, Bijzonder orthopedagogie deel A
Hoofdstuk 1: Personen met een verstandelijke handicap
1 Definitie verstandelijke handicap
‘Een verstandelijke handicap verwjst naar functioneringsproblemen die worden
gekenmerkt door significante beperkingen in zowel het intellectuele functioneren
als het adaptieve gedrag zoals dat tot uiting komt in conceptuele (lezen &
schrijven), sociale en praktische vaardigheden. Problemen ontstaan voor 18 jaar.’
1.1 Andere factoren die individueel gedrag kunnen beïnvloeden
- gezondheid en etiologie (fysieke -en geestelijke gezondheid +
oorzaak)
- participatie, interactie & sociale rollen (werkmogelijkheid, sociaal
contact,..)
- context (oplediing, hulpmiddelen, mogelijkheid tot
zorg)
1.2 Schematische voorstelling (het AAIDD)
AAIDD staat voor ‘American association of intellectuel and developmental
disabilities’
1.3 Verschil tussen verstandelijke en mentale beperking
Verstandelijk: cognitief functioneren & intelligentie
Mentaal: denken, voelen (ruimer begrip i.v.m. de geest)
Oorzaken zijn vaak onbekent maar meestal wel multifactorieel
Licht verstandelijke handicappen hebben vaak link met kwetsbare gezinnen
2 Verschil in ontwikkeling
Inleiding: personen met een handicap
1 De term ‘handicap’
De term handicap is door de jaren heel verandert. Het komt vanuit de
sportwereld waar zwakkere spelers een positief voordeel kregen om de compititie
spannender en eerlijker te maken. Later was het meer een stigma en gebruikt als
scheldwoord.
2 Omschrijving van een handicap
2.1 Beschrijving VAPH (Vlaams agentschap voor personen met een handicap)
Elk landurig en belangrijk participatieprobleem van een persoon dat te wijten is
aan het samenspel tussen functiestoornissen van mentale, psychische,
lichamelijk of zintuigelijke aar, beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten en
persoonlijk/externe factoren.
2.2 Beschrijving ICF (international classification of functioning, disability &
health)
Ziekte of aandoening Samenstelling van factoren, uniek bij iedereen!
- verandering in werking lichaam
Externe factoren
- omgeving
Interne factoren
- geslacht/persoonlijkheid
Activiteiten
- wat iemand kan/wil
Functies en anatomische eigenschappen
- functioneren van het lichaam (functie)
- positieve & vorm onderdelen lichaam (anatomisch)
Participatie
- vanuit maatschappelijke context kunnen deelnemen
3 Etiologie van de handicap (oorzaken)
- prenatale oorzaken (voor de bevalling)
- perinatale oorzaken (tijdens de bevalling)
- postnatale oorzaken (na de geboorte)
Op basis van aangeboren of verworven handicap (elk verwerkingsproces is
anders)
,3.1 Prenatale oorzaken (voor de bevalling)
Biologische factoren
- genetische syndromen (Vb: syndroom van Down)
- misvorming in de hersenen (Vb: microcefalie: abnormaal grote
schedel)
- metabolismestoornissen (Vb: fenylketonurie: hersenbeschadiging
door zuur)
Factoren bij de moeder
- gedrag van de moeder (Vb: roken/acohol/drugs)
- geweld of ongeluk (Vb: huiselijk geweld of auto-accident)
- straling (Vb: grote bloodstelling aan kwik of lood)
3.2 Perinatale oorzaken (tijdens de bevalling)
Oorzaken hersenbeschadiging tijdens geboorte
- zuurstoftekort
- hersenbloedingen
- prematuur geboren
3.3 Postnatale oorzaken (na de bevalling)
- aandoeningen en infecties (tumoren, vliesonstekingen,..)
- beroertes, tromboses,..
- overmatig middelenmisbruik
- ongeval
3.4 Link met het ecologisch model (zie toepassing in cursus)
- samenspel van verschillende factoren op verschillende niveaus (meso, macro,
exo,..)
- invulling kwaliteit van bestaan van de persoon
- steeds uitgaan van de krachten en mogelijkheden van de persoon
4 Gevolgen voor de persoon
Hangt af van…
Aard van de handicap
- ernst van de handicap
- ontwikkelingsleeftijd of kalenderleeftijd (Vb: disharmonische ontwikkeling)
- aangeboren/ verworven of degeneratief
Verwerking of rouwproces
- soort handicap
- invloed persoonlijkheid
- afhankelijk van relatie met naasten en omgeving
, Bijzonder orthopedagogie deel A
Hoofdstuk 1: Personen met een verstandelijke handicap
1 Definitie verstandelijke handicap
‘Een verstandelijke handicap verwjst naar functioneringsproblemen die worden
gekenmerkt door significante beperkingen in zowel het intellectuele functioneren
als het adaptieve gedrag zoals dat tot uiting komt in conceptuele (lezen &
schrijven), sociale en praktische vaardigheden. Problemen ontstaan voor 18 jaar.’
1.1 Andere factoren die individueel gedrag kunnen beïnvloeden
- gezondheid en etiologie (fysieke -en geestelijke gezondheid +
oorzaak)
- participatie, interactie & sociale rollen (werkmogelijkheid, sociaal
contact,..)
- context (oplediing, hulpmiddelen, mogelijkheid tot
zorg)
1.2 Schematische voorstelling (het AAIDD)
AAIDD staat voor ‘American association of intellectuel and developmental
disabilities’
1.3 Verschil tussen verstandelijke en mentale beperking
Verstandelijk: cognitief functioneren & intelligentie
Mentaal: denken, voelen (ruimer begrip i.v.m. de geest)
Oorzaken zijn vaak onbekent maar meestal wel multifactorieel
Licht verstandelijke handicappen hebben vaak link met kwetsbare gezinnen
2 Verschil in ontwikkeling
