INHOUD
LOON 3
BEGRIP LOON EN RECHT OP LOON............................................................................................3
Begrip........................................................................................................................................ 3
Recht op loon............................................................................................................................ 3
LOONVORMING.............................................................................................................................. 5
Beginselen................................................................................................................................ 5
Algemene normen..................................................................................................................... 7
Overheidsingrijpen.................................................................................................................... 7
BESCHERMING VAN HET LOON...................................................................................................7
Loon.......................................................................................................................................... 8
Maatregelen ter bescherming van het loon...............................................................................8
Terugbetaling van kosten........................................................................................................10
VORMING VAN DE WERKNEMER...............................................................................................10
OPLEIDING IN DE ONDERNEMING.............................................................................................10
Leren op de werkplek.............................................................................................................. 11
Scholingsbeding...................................................................................................................... 11
Opleiding buiten de onderneming............................................................................................11
Vlaams Opleidingsverlof – tijdens de arbeidstijd.....................................................................12
Opleidings- en begeleidingscheques – buiten de arbeidstijd...................................................13
Vlaams opleidingskrediet........................................................................................................ 13
SOCIAAL HANDHAVINGSRECHT...............................................................................................15
HANDHAVING DOOR DE PARTIJEN ZELF..................................................................................15
Rechtsvorderingen uitgaande van de partijen.........................................................................15
HANDHAVING DOOR DE OVERHEID..........................................................................................16
Toezichtsinstrumenten............................................................................................................ 16
HANDHAVING DOOR DE OVERHEID : SOCIAAL STRAFRECHT...............................................17
Preventie en toezicht............................................................................................................... 17
Uitoefening van het toezicht....................................................................................................18
Vervolging van inbreuken........................................................................................................23
Soorten inbreuken................................................................................................................... 25
LOON 2
BEGRIP LOON EN RECHT OP LOON............................................................................................2
Begrip....................................................................................................................................... 2
Recht op loon............................................................................................................................ 2
LOONVORMING.............................................................................................................................. 3
Beginselen................................................................................................................................ 3
Algemene normen..................................................................................................................... 4
Overheidsingrijpen.................................................................................................................... 5
BESCHERMING VAN HET LOON...................................................................................................5
Loon.......................................................................................................................................... 5
Maatregelen ter bescherming van het loon...............................................................................6
, Terugbetaling van kosten.......................................................................................................... 7
VORMING VAN DE WERKNEMER.................................................................................................8
OPLEIDING IN DE ONDERNEMING...............................................................................................8
Leren op de werkplek................................................................................................................ 8
Scholingsbeding........................................................................................................................ 8
Opleiding buiten de onderneming.............................................................................................9
Vlaams Opleidingsverlof – tijdens de arbeidstijd.......................................................................9
Opleidings- en begeleidingscheques – buiten de arbeidstijd...................................................10
Vlaams opleidingskrediet........................................................................................................ 10
SOCIAAL HANDHAVINGSRECHT...............................................................................................11
HANDHAVING DOOR DE PARTIJEN ZELF..................................................................................11
Rechtsvorderingen uitgaande van de partijen.........................................................................11
HANDHAVING DOOR DE OVERHEID..........................................................................................12
Toezichtsinstrumenten............................................................................................................ 12
HANDHAVING DOOR DE OVERHEID : SOCIAAL STRAFRECHT...............................................13
Preventie en toezicht............................................................................................................... 13
Uitoefening van het toezicht....................................................................................................14
, LOON
De problematiek van loon is uiterst belangrijk in het arbeidsrecht en toont vele
facetten, die door uiteenlopende wetteksten worden beheerst:
Essentieel bestanddeel: arbeidsovereenkomst → recht op loon
(arbeidsovereenkomstenrecht)
Gezag
Arbeid 3 essentiële bestanddelen van een
Loon arbeidsOVK
Andere aspecten: bepalen van de hoogte van het loon (collectief arbeidsrecht)
Andere aspecten: bescherming van het loon en de regels inzake beslag op en
overdracht van het loon (arbeidsbescherming)
BEGRIP LOON EN RECHT OP LOON
Begrip
Een omschrijving van het begrip loon komt alleen voor in de Loonbeschermingswet.
Die omschrijving (zie later) mag evenwel alleen voor de toepassing van de wet
gebruikt worden. Daarbuiten moet het algemeen loonbegrip worden gehanteerd, dat
kan worden afgeleid uit de definitie van de arbeids-overeenkomst.
= loon is de tegenprestatie van arbeid1 die ter uitvoering van een
arbeidsovereenkomst wordt verricht (zowel geldelijk als voordelen in natura)
Recht op loon
Algemeen
Het onderscheid tussen voordelen die de tegenprestatie van loon zijn en voordelen die
niet aan dat criterium beantwoorden, heeft een praktisch belang.
Wanneer loon de tegenprestatie is ter uitvoering van de arbeidsovereenkomst
verrichte arbeid, ontstaat het recht op arbeid door het verrichten van dergelijke
arbeid.
˃ Uit het feit dat loon de tegenprestatie is van arbeid, volgt dat een
werknemer slechts recht heeft op een loon in verhouding met de
arbeidsprestaties die hij verricht
1
De vraag of een toekenning door de werkgever aan de werknemer de tegenprestatie is van de
door hem verrichte arbeid, is niet altijd eenvoudig te beantwoorden. Volgende
vergoedingen/voordelen maken geen deel uit van het loon omdat ze geen tegenprestatie van
arbeid zijn:
Vergoedingen naar aanleiding van een arbeidsonderbeking
Bv. gewaarborgd loon bij ziekte, vakantiegeld
Vergoedingen naar aanleiding van de beëindiging van de arbeidsOVK
Bv. opzeggingsvergoeding, vergoeding verschuldigd wegens de miskenning van een
ontslagbescherming
Vergoedingen die de reële kosten dekken die veroorzaakt door de
arbeidsomstandigheden en ten laste vallen van de werkgever
Bv. vergoedingen voor arbeidsgereedschap, terugbetaling van reiskosten
Voordelen naar aanleiding van persoonlijke of familiale gebeurtenissen of
omstandigheden die zich in het leven van de werknemer voordoen buiten zijn
arbeidsverhouding
Bv. een geschenk ter gelegenheid van een huwelijk, een huwelijksjubileum, een
geboorte
Voordelen die weliswaar worden toegekend naar aanleiding van gebeurtenissen die
verband houden met de arbeidsverhouding, maar niet de tegenprestatie zijn voor
verrichte arbeid
Bv. geschenken naar aanleiding van een bedrijfsjubileum, de viering van de werkgever,
het aantal jaren dienst van de werknemer
LOON 3
BEGRIP LOON EN RECHT OP LOON............................................................................................3
Begrip........................................................................................................................................ 3
Recht op loon............................................................................................................................ 3
LOONVORMING.............................................................................................................................. 5
Beginselen................................................................................................................................ 5
Algemene normen..................................................................................................................... 7
Overheidsingrijpen.................................................................................................................... 7
BESCHERMING VAN HET LOON...................................................................................................7
Loon.......................................................................................................................................... 8
Maatregelen ter bescherming van het loon...............................................................................8
Terugbetaling van kosten........................................................................................................10
VORMING VAN DE WERKNEMER...............................................................................................10
OPLEIDING IN DE ONDERNEMING.............................................................................................10
Leren op de werkplek.............................................................................................................. 11
Scholingsbeding...................................................................................................................... 11
Opleiding buiten de onderneming............................................................................................11
Vlaams Opleidingsverlof – tijdens de arbeidstijd.....................................................................12
Opleidings- en begeleidingscheques – buiten de arbeidstijd...................................................13
Vlaams opleidingskrediet........................................................................................................ 13
SOCIAAL HANDHAVINGSRECHT...............................................................................................15
HANDHAVING DOOR DE PARTIJEN ZELF..................................................................................15
Rechtsvorderingen uitgaande van de partijen.........................................................................15
HANDHAVING DOOR DE OVERHEID..........................................................................................16
Toezichtsinstrumenten............................................................................................................ 16
HANDHAVING DOOR DE OVERHEID : SOCIAAL STRAFRECHT...............................................17
Preventie en toezicht............................................................................................................... 17
Uitoefening van het toezicht....................................................................................................18
Vervolging van inbreuken........................................................................................................23
Soorten inbreuken................................................................................................................... 25
LOON 2
BEGRIP LOON EN RECHT OP LOON............................................................................................2
Begrip....................................................................................................................................... 2
Recht op loon............................................................................................................................ 2
LOONVORMING.............................................................................................................................. 3
Beginselen................................................................................................................................ 3
Algemene normen..................................................................................................................... 4
Overheidsingrijpen.................................................................................................................... 5
BESCHERMING VAN HET LOON...................................................................................................5
Loon.......................................................................................................................................... 5
Maatregelen ter bescherming van het loon...............................................................................6
, Terugbetaling van kosten.......................................................................................................... 7
VORMING VAN DE WERKNEMER.................................................................................................8
OPLEIDING IN DE ONDERNEMING...............................................................................................8
Leren op de werkplek................................................................................................................ 8
Scholingsbeding........................................................................................................................ 8
Opleiding buiten de onderneming.............................................................................................9
Vlaams Opleidingsverlof – tijdens de arbeidstijd.......................................................................9
Opleidings- en begeleidingscheques – buiten de arbeidstijd...................................................10
Vlaams opleidingskrediet........................................................................................................ 10
SOCIAAL HANDHAVINGSRECHT...............................................................................................11
HANDHAVING DOOR DE PARTIJEN ZELF..................................................................................11
Rechtsvorderingen uitgaande van de partijen.........................................................................11
HANDHAVING DOOR DE OVERHEID..........................................................................................12
Toezichtsinstrumenten............................................................................................................ 12
HANDHAVING DOOR DE OVERHEID : SOCIAAL STRAFRECHT...............................................13
Preventie en toezicht............................................................................................................... 13
Uitoefening van het toezicht....................................................................................................14
, LOON
De problematiek van loon is uiterst belangrijk in het arbeidsrecht en toont vele
facetten, die door uiteenlopende wetteksten worden beheerst:
Essentieel bestanddeel: arbeidsovereenkomst → recht op loon
(arbeidsovereenkomstenrecht)
Gezag
Arbeid 3 essentiële bestanddelen van een
Loon arbeidsOVK
Andere aspecten: bepalen van de hoogte van het loon (collectief arbeidsrecht)
Andere aspecten: bescherming van het loon en de regels inzake beslag op en
overdracht van het loon (arbeidsbescherming)
BEGRIP LOON EN RECHT OP LOON
Begrip
Een omschrijving van het begrip loon komt alleen voor in de Loonbeschermingswet.
Die omschrijving (zie later) mag evenwel alleen voor de toepassing van de wet
gebruikt worden. Daarbuiten moet het algemeen loonbegrip worden gehanteerd, dat
kan worden afgeleid uit de definitie van de arbeids-overeenkomst.
= loon is de tegenprestatie van arbeid1 die ter uitvoering van een
arbeidsovereenkomst wordt verricht (zowel geldelijk als voordelen in natura)
Recht op loon
Algemeen
Het onderscheid tussen voordelen die de tegenprestatie van loon zijn en voordelen die
niet aan dat criterium beantwoorden, heeft een praktisch belang.
Wanneer loon de tegenprestatie is ter uitvoering van de arbeidsovereenkomst
verrichte arbeid, ontstaat het recht op arbeid door het verrichten van dergelijke
arbeid.
˃ Uit het feit dat loon de tegenprestatie is van arbeid, volgt dat een
werknemer slechts recht heeft op een loon in verhouding met de
arbeidsprestaties die hij verricht
1
De vraag of een toekenning door de werkgever aan de werknemer de tegenprestatie is van de
door hem verrichte arbeid, is niet altijd eenvoudig te beantwoorden. Volgende
vergoedingen/voordelen maken geen deel uit van het loon omdat ze geen tegenprestatie van
arbeid zijn:
Vergoedingen naar aanleiding van een arbeidsonderbeking
Bv. gewaarborgd loon bij ziekte, vakantiegeld
Vergoedingen naar aanleiding van de beëindiging van de arbeidsOVK
Bv. opzeggingsvergoeding, vergoeding verschuldigd wegens de miskenning van een
ontslagbescherming
Vergoedingen die de reële kosten dekken die veroorzaakt door de
arbeidsomstandigheden en ten laste vallen van de werkgever
Bv. vergoedingen voor arbeidsgereedschap, terugbetaling van reiskosten
Voordelen naar aanleiding van persoonlijke of familiale gebeurtenissen of
omstandigheden die zich in het leven van de werknemer voordoen buiten zijn
arbeidsverhouding
Bv. een geschenk ter gelegenheid van een huwelijk, een huwelijksjubileum, een
geboorte
Voordelen die weliswaar worden toegekend naar aanleiding van gebeurtenissen die
verband houden met de arbeidsverhouding, maar niet de tegenprestatie zijn voor
verrichte arbeid
Bv. geschenken naar aanleiding van een bedrijfsjubileum, de viering van de werkgever,
het aantal jaren dienst van de werknemer
