Wat we jou bieden
Een baan waar geen dag
hetzelfde is en waar jouw kennis
en betrokkenheid echt verschil
maken.
Je krijgt alle vrijheid en
verantwoordelijkheid om jouw
werk vanuit eigen deskundigheid
uit te voeren, met altijd ruimte
om te sparren met collega’s,
leidinggevenden en
gedragswetenschappers.
6.3 ONDE
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................1
Voorwoord ............................................................................................................................................2
Opdrachtgevers ..................................................................................................................................4
Aanleiding voor het onderzoek .............................................................................................................5
Vooronderzoek .....................................................................................................................................8
Praktijkvraagstuk .................................................................................................................................12
Onderzoeksplan ..................................................................................................................................14
Methoden van dataverzameling ......................................................................................................14
Maatregelen voor validiteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid ....................................................16
Tijdsplanning .......................................................................................................................................17
Literatuurlijst .......................................................................................................................................19
Bijlagen ...............................................................................................................................................21
Bijlage A: akkoordverklaring ............................................................................................................21
Bijlage D: Praktijkcontent ................................................................................................................26
Bijlage E: methoden .........................................................................................................................28
Bijlage F: Bewijsstukken ...................................................................................................................29
1
,Voorwoord
PICA-gedrag bij kinderen met een verstandelijke beperking vormt een complexe uitdaging binnen de
zorg op kinderdienstencentra (KDC's). PICA is een eetstoornis waarbij niet-eetbare voorwerpen of
stoffen worden geconsumeerd (National Eating Disorders Association [NEDA], z.d.). Dit onderzoek
richt zich op het effectief signaleren van PICA-gedrag bij kinderen op KDC de X in XXX. Het doel is het
herkennen van PICA-gedrag bij kinderen op het KDC, met als doel vroege interventie mogelijk maken.
Als persoonlijk begeleidster op KDC de XXX sinds 2008 ben ik nauw betrokken bij de zorg voor
kinderen met diverse complexe zorgbehoeften. In de loop der jaren heb ik gemerkt dat PICA-gedrag
steeds vaker voorkomt en moeilijker wordt, zowel voor ons als begeleidsters als voor de ouders. Als
begeleidsters op de groep hebben we dringend behoefte aan betere handvaten om dit gedrag tijdig
te herkennen en effectief te signaleren.
Mijn eigen ervaringen met de uitdagingen van PICA-gedrag hebben mij gemotiveerd om dit
onderzoek te doen. Ik zie hoe het de kinderen en hun omgeving beïnvloedt. Ons team op KDC de XXX
is enthousiast en wil graag leren, wat een goede basis vormt voor dit onderzoek. Door mij te richten
op het beter herkennen van PICA-gedrag, hoop ik bij te dragen aan betere zorg voor onze cliënten en
meer steun voor hun ouders.
Het maken van dit onderzoeksplan was leerzaam, maar ook uitdagend. In overleg met mijn
praktijkbegeleidster en opdrachtgevers is besloten om af te wijken van het standaard onderzoek
format. Zij ervoeren de traditionele structuur als onduidelijk en vonden het verhaal lastig te
volgen. Daarom is in samenspraak een andere opzet gekozen, waarbij de indicatoren terugkomen in
alle hoofdstukken.
In het begin was mijn plan te ambitieus en miste het een focus. Door kritische reflectie en
waardevolle feedback heb ik geleerd om het onderzoek beter in te kaderen en mij te richten op de
kern van de problematiek.
Ik wil graag een aantal mensen bedanken. Mijn praktijkbegeleidster X en opdrachtgevers X en X
hebben mij geholpen met het structureren van het onderzoeksplan en meerdere keren van
waardevolle feedback voorzien. Leergroep begeleidster X en mijn medestudenten hielpen mij de
juiste richting te vinden. X, medewerker van Seyscentrum en gedragsdeskundige X en Sociaal Werker
X wil ik bedanken voor hun expertise op het gebied van PICA.
Tot slot ben ik dankbaar voor de input van mijn collega's op KDC de XXX, oud-collega's en het bredere
netwerk van sociaal werkers.
xxx
xx, 18 februari 2025
2
, Inleiding
In deze inleiding wordt de context van de werkomgeving bij KDC de xxx geschetst en wordt de
onderzoeksorganisatie geïntroduceerd. Ook wordt toegelicht door wie het onderzoek wordt
begeleid.
Context werkomgeving
Op KDC de xxx in xxx, onderdeel van x x x, wordt gewerkt met kinderen en jongeren van nul tot
achttien jaar die een ontwikkelingsvraag of vermoeden van ontwikkelingsachterstand hebben. Het
KDC is gevestigd aan de xx en is geopend van maandag tot en met vrijdag van 8.45 tot 15.15 uur (x de
x, z.d.-a).
De begeleiding op de vroegbehandelgroep x wordt verzorgd door twee persoonlijk begeleidsters
(begeleider dagbesteding D), die elk verantwoordelijk zijn voor vier kinderen. Zij worden ondersteund
door een begeleider C (begeleider dagbesteding C). De taken van deze begeleidsters omvatten onder
andere het organiseren van activiteiten, het observeren van kinderen, het bieden van structuur, en
het creëren van een fijne en veilige sfeer en werkomgeving (x x x, z.d.-b).
Er wordt gewerkt in kleine groepen van acht kinderen met twee begeleidsters per dag, waarbij de
groepen zijn samengesteld op basis van leeftijd en hulpvraag. Een vast dagprogramma wordt
gehanteerd, gericht op de individuele doelen van de kinderen. Dit programma biedt structuur en
veiligheid, terwijl het tegelijkertijd ruimte laat voor flexibiliteit en aanpassing aan de specifieke
behoeften van ieder kind (x x x, z.d.-a).
In de dagelijkse praktijk wordt nauw samengewerkt met collega's in een positieve sfeer, waarin
humor en passie voor de doelgroep centraal staan. Er wordt continu gestreefd naar het begrijpen van
de oorzaak achter gedrag, waarbij de focus ligt op het realiseren van kleine ontwikkelingsstappen. Dit
wordt bereikt door het werken met individuele behandelplannen en doelen, ondersteund door open
communicatie. Er wordt een behandelplan opgesteld in samenwerking met het multidisciplinaire
team en de ouders.
Een deskundig multidisciplinair team, bestaande uit ervaren begeleidsters, een ZIV-fysiotherapeut,
ZIV-ergotherapeut, logopedist, spelagoog en behandelcoördinator, werkt samen om de kinderen zich
optimaal te laten ontwikkelen. Deze aanpak heeft bijgedragen aan een brede expertise op diverse
gebieden, waaronder communicatie, spel, prikkelverwerking, motoriek en autisme.
Het KDC beschikt over diverse faciliteiten, waaronder een buitenspeelplaats, beweeghal, gymzaal en
een snoezelruimte. (x x x, z.d.-a).
Onderzoeksorganisatie
De onderzoeksorganisatie is x x x. x x x is een toonaangevende zorgorganisatie in x-x, gespecialiseerd
in de ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking. Met meer dan een eeuw ervaring
biedt de organisatie een breed scala aan diensten aan ongeveer 5.700 cliënten, variërend van
kinderen tot volwassenen.
Met ruim 5.500 medewerkers en 2.200 vrijwilligers verspreid over bijna 400 locaties, behoort x x x tot
de grootste zorgverleners in de regio. De organisatie biedt diverse vormen van zorg en ondersteuning,
waaronder woonvoorzieningen, dagbesteding, ambulante zorg en gespecialiseerde behandelingen
(Werken in de gehandicaptenzorg, z.d.).
3
Een baan waar geen dag
hetzelfde is en waar jouw kennis
en betrokkenheid echt verschil
maken.
Je krijgt alle vrijheid en
verantwoordelijkheid om jouw
werk vanuit eigen deskundigheid
uit te voeren, met altijd ruimte
om te sparren met collega’s,
leidinggevenden en
gedragswetenschappers.
6.3 ONDE
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................1
Voorwoord ............................................................................................................................................2
Opdrachtgevers ..................................................................................................................................4
Aanleiding voor het onderzoek .............................................................................................................5
Vooronderzoek .....................................................................................................................................8
Praktijkvraagstuk .................................................................................................................................12
Onderzoeksplan ..................................................................................................................................14
Methoden van dataverzameling ......................................................................................................14
Maatregelen voor validiteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid ....................................................16
Tijdsplanning .......................................................................................................................................17
Literatuurlijst .......................................................................................................................................19
Bijlagen ...............................................................................................................................................21
Bijlage A: akkoordverklaring ............................................................................................................21
Bijlage D: Praktijkcontent ................................................................................................................26
Bijlage E: methoden .........................................................................................................................28
Bijlage F: Bewijsstukken ...................................................................................................................29
1
,Voorwoord
PICA-gedrag bij kinderen met een verstandelijke beperking vormt een complexe uitdaging binnen de
zorg op kinderdienstencentra (KDC's). PICA is een eetstoornis waarbij niet-eetbare voorwerpen of
stoffen worden geconsumeerd (National Eating Disorders Association [NEDA], z.d.). Dit onderzoek
richt zich op het effectief signaleren van PICA-gedrag bij kinderen op KDC de X in XXX. Het doel is het
herkennen van PICA-gedrag bij kinderen op het KDC, met als doel vroege interventie mogelijk maken.
Als persoonlijk begeleidster op KDC de XXX sinds 2008 ben ik nauw betrokken bij de zorg voor
kinderen met diverse complexe zorgbehoeften. In de loop der jaren heb ik gemerkt dat PICA-gedrag
steeds vaker voorkomt en moeilijker wordt, zowel voor ons als begeleidsters als voor de ouders. Als
begeleidsters op de groep hebben we dringend behoefte aan betere handvaten om dit gedrag tijdig
te herkennen en effectief te signaleren.
Mijn eigen ervaringen met de uitdagingen van PICA-gedrag hebben mij gemotiveerd om dit
onderzoek te doen. Ik zie hoe het de kinderen en hun omgeving beïnvloedt. Ons team op KDC de XXX
is enthousiast en wil graag leren, wat een goede basis vormt voor dit onderzoek. Door mij te richten
op het beter herkennen van PICA-gedrag, hoop ik bij te dragen aan betere zorg voor onze cliënten en
meer steun voor hun ouders.
Het maken van dit onderzoeksplan was leerzaam, maar ook uitdagend. In overleg met mijn
praktijkbegeleidster en opdrachtgevers is besloten om af te wijken van het standaard onderzoek
format. Zij ervoeren de traditionele structuur als onduidelijk en vonden het verhaal lastig te
volgen. Daarom is in samenspraak een andere opzet gekozen, waarbij de indicatoren terugkomen in
alle hoofdstukken.
In het begin was mijn plan te ambitieus en miste het een focus. Door kritische reflectie en
waardevolle feedback heb ik geleerd om het onderzoek beter in te kaderen en mij te richten op de
kern van de problematiek.
Ik wil graag een aantal mensen bedanken. Mijn praktijkbegeleidster X en opdrachtgevers X en X
hebben mij geholpen met het structureren van het onderzoeksplan en meerdere keren van
waardevolle feedback voorzien. Leergroep begeleidster X en mijn medestudenten hielpen mij de
juiste richting te vinden. X, medewerker van Seyscentrum en gedragsdeskundige X en Sociaal Werker
X wil ik bedanken voor hun expertise op het gebied van PICA.
Tot slot ben ik dankbaar voor de input van mijn collega's op KDC de XXX, oud-collega's en het bredere
netwerk van sociaal werkers.
xxx
xx, 18 februari 2025
2
, Inleiding
In deze inleiding wordt de context van de werkomgeving bij KDC de xxx geschetst en wordt de
onderzoeksorganisatie geïntroduceerd. Ook wordt toegelicht door wie het onderzoek wordt
begeleid.
Context werkomgeving
Op KDC de xxx in xxx, onderdeel van x x x, wordt gewerkt met kinderen en jongeren van nul tot
achttien jaar die een ontwikkelingsvraag of vermoeden van ontwikkelingsachterstand hebben. Het
KDC is gevestigd aan de xx en is geopend van maandag tot en met vrijdag van 8.45 tot 15.15 uur (x de
x, z.d.-a).
De begeleiding op de vroegbehandelgroep x wordt verzorgd door twee persoonlijk begeleidsters
(begeleider dagbesteding D), die elk verantwoordelijk zijn voor vier kinderen. Zij worden ondersteund
door een begeleider C (begeleider dagbesteding C). De taken van deze begeleidsters omvatten onder
andere het organiseren van activiteiten, het observeren van kinderen, het bieden van structuur, en
het creëren van een fijne en veilige sfeer en werkomgeving (x x x, z.d.-b).
Er wordt gewerkt in kleine groepen van acht kinderen met twee begeleidsters per dag, waarbij de
groepen zijn samengesteld op basis van leeftijd en hulpvraag. Een vast dagprogramma wordt
gehanteerd, gericht op de individuele doelen van de kinderen. Dit programma biedt structuur en
veiligheid, terwijl het tegelijkertijd ruimte laat voor flexibiliteit en aanpassing aan de specifieke
behoeften van ieder kind (x x x, z.d.-a).
In de dagelijkse praktijk wordt nauw samengewerkt met collega's in een positieve sfeer, waarin
humor en passie voor de doelgroep centraal staan. Er wordt continu gestreefd naar het begrijpen van
de oorzaak achter gedrag, waarbij de focus ligt op het realiseren van kleine ontwikkelingsstappen. Dit
wordt bereikt door het werken met individuele behandelplannen en doelen, ondersteund door open
communicatie. Er wordt een behandelplan opgesteld in samenwerking met het multidisciplinaire
team en de ouders.
Een deskundig multidisciplinair team, bestaande uit ervaren begeleidsters, een ZIV-fysiotherapeut,
ZIV-ergotherapeut, logopedist, spelagoog en behandelcoördinator, werkt samen om de kinderen zich
optimaal te laten ontwikkelen. Deze aanpak heeft bijgedragen aan een brede expertise op diverse
gebieden, waaronder communicatie, spel, prikkelverwerking, motoriek en autisme.
Het KDC beschikt over diverse faciliteiten, waaronder een buitenspeelplaats, beweeghal, gymzaal en
een snoezelruimte. (x x x, z.d.-a).
Onderzoeksorganisatie
De onderzoeksorganisatie is x x x. x x x is een toonaangevende zorgorganisatie in x-x, gespecialiseerd
in de ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking. Met meer dan een eeuw ervaring
biedt de organisatie een breed scala aan diensten aan ongeveer 5.700 cliënten, variërend van
kinderen tot volwassenen.
Met ruim 5.500 medewerkers en 2.200 vrijwilligers verspreid over bijna 400 locaties, behoort x x x tot
de grootste zorgverleners in de regio. De organisatie biedt diverse vormen van zorg en ondersteuning,
waaronder woonvoorzieningen, dagbesteding, ambulante zorg en gespecialiseerde behandelingen
(Werken in de gehandicaptenzorg, z.d.).
3
