Psychologie samenvatting

Psychologie: sociale beïnvloeding & cognities: Tussen sociologie & psychologie
Gordon Allport
Definitie sociale psychologie
De manier waarop de gedachten, gevoelens en handelingen (psychologie)
worden beïnvloed door de feitelijke, voorgestelde en impliciete aanwezigheid
van anderen (sociologie)

Sociale beïnvloeding
Continuüm
• Dagelijks contact met mensen -> beïnvloed ons gedrag
• Automatische beïnvloeding = snel, zonder bewuste aandacht en moeilijk te
onderbreken
• Verschillende manieren om te reageren -> vormen voorgesteld als
continuüm van situaties
Conformiteit
• Conformeren aan groepsnormen
= Gedachtes, gevoelens & gedrag aanpassen aan groepsnormen
Muzafer Sherif
 Auto kinetisch effect: visuele illusie
 Informationele beïnvloeding: conformeren in onzekere situaties
• Gedrag van anderen = goede manier om geïnformeerd te worden & persoonlijke
norm controleren
• Eigen overtuigingen aanpassen & anderen geloven/ volgen

Solomon Asch
 Acteurs geven foute antwoorden
 Gaat de proefpersoon zich aanpassen aan anderen?
Normatieve invloed: Mensen passen zich aan omdat ze niet buitengesloten/ afgewezen
willen worden, zelfs al weten ze dat de groep fout is.
Publieke conformiteit : niet aanvaarden van het publiek omdat je er niet mee akkoord
gaat, toch pas je je gedrag oppervlakkig aan om niet uitgesloten te worden

Inwilliging
• Inwilligen op verzoeken van anderen
Inwilligingstechnieken
 Voet tussen de deur : klein verzoek (geaccepteerd)  later een groter verzoek
 Deur in het gezicht: groot verzoek (afgewezen)  kleiner verzoek (geaccepteerd)
 Zodra de bal aan het rollen is: aantrekkelijk verzoek, blijkbaar achteraf nog
voorwaarden, kosten
 Dat is nog niet alles: een aanbod waar meteen iets extra gevoegd wordt  sneller
akkoord


Gehoorzaamheid
• Gehoorzamen aan een autoriteit
• Bevel  verzoek (lastiger om niet op in te gaan)
Stanley Milgram
 Schockexperiment
 Blinde gehoorzaamheid: gedachteloos opvolgen van bevelen
 Agentic shift: verantwoordelijkheid voor eigen acties afgeven: “ bevelen volgen”
persoonlijk niet schuldig voelen

,  Demand compliance : behoefte om te voldoen aan verwachtingen van de
autoriteit.

Weerstand bieden aan beïnvloeding
Dagelijks blootgesteld aan sociale beïnvloeding, soms onbewust.
• Bv. door gewenning aan producten, door ze te associëren met een positieve sfeer
 Weerstand opbouwen tegen invloeden die onze attitudes/meningen proberen te
veranderen.
We nemen informatie niet zomaar op: actief verwerken & kritisch nadenken  geen
passieve ontvangers.
• Wanneer informatie ingaat tegen onze attitudes, reageren we vaak met
weerstand, daarbij gebruiken we strategieën zoals:
 Zoeken naar tegenargumenten die ons oorspronkelijke standpunt
versterken.
 De bron in twijfel trekken.

Waarschuwing vooraf helpt weerstand te bieden, doordat men zich voorbereidt en
tegenargumenten kan bedenken.
• Vaccinatie: een kleine dosis van een tegengesteld argument kan mensen sterker
maken in hun eigen overtuiging. Dit heet attitudevaccinatie.
• Bv. wanneer jongeren leren hoe reclame werkt, zijn ze later minder snel overtuigd
door reclames omdat je al “gevaccineerd” bent tegen de beïnvloeding.
• Als een attitude belangrijk genoeg wordt gevonden, kan de weerstand tegen
beïnvloeding zich van één persoon naar anderen verspreiden.

Jack Brehm
 Psychologische reactantie = onaangename emotionele toestand die ontstaat
wanneer mensen het gevoel hebben dat hun vrijheid om te denken of te handelen
bedreigd wordt.
De natuurlijke reactie is dan om het tegenovergestelde te doen/
denken.
• Bv.: Ouders verbieden een kind om bepaald programma te kijken  kind krijgt
juist meer zin om te kijken.

Onafhankelijkheid
• Mensen die niet conformeren aan meerderheid, nemen onafhankelijke positie  is
moeilijk, want tegen groepsdruk ingaan  straf/uitsluiting.
• Toch kan minderheid invloed uitoefenen op meerderheid op verschillende
manieren

Serge Moscovici onderzocht hoe & wanneer de minderheid de meerderheid kan
beïnvloeden.
Conversion theory : alle groepsleden, ongeacht status, kunnen invloed
uitoefenen.
• Belangrijk daarbij is de gedragsstijl, die drie kenmerken moet hebben:
Consistentie: boodschap moet samenhangend zijn, zonder te veranderen of
tegenstrijdigheden.
• noodzakelijk om overtuigend te zijn → zonder consistentie geen geloofwaardigheid
Inzet: laten zien dat je volledig achter je standpunt staat en er alles voor over hebt.
• toont vastberadenheid en overtuiging → anderen nemen je serieuzer.
Autonomie: het moet duidelijk zijn dat de mening persoonlijk is en niet gestuurd door
anderen.