didactiek WERO - samenvatting

DIDACTIEK WERO

EDUCATIES

INLEIDING


 Onderwijs in Vlaanderen volgt minimumdoelen: kennis, vaardigheden én attitudes.
 Educaties helpen leerlingen omgaan met actuele maatschappelijke vraagstukken: bv. gezondheid,
verkeer, mensenrechten.
 Scholen maken keuzes in educatiemateriaal op basis van schoolvisie en minimumdoelen.

EDUCATIE: DE WERELD IN JE KLAS


 Doel: leerlingen verbinden met wereldwijde perspectieven en diverse ervaringen van kinderen.
 Principe “spiegels en ramen”:
o Ramen → kijk op andere kinderen en culturen.
o Spiegels → herkenning van eigen ervaringen in andere contexten.

Stappen om educaties in te zetten

Stap 1: Eigen ervaringen uitwisselen

 Kinderen delen persoonlijke ervaringen (bv. naar school gaan, wassen, spelen).
 Leren respect en solidariteit door verschillende perspectieven te ontdekken.

Stap 2: Eigen ervaringen uitbreiden

 Gebruik beeldmateriaal, verhalen of themakoffers (bv. Studio Globo).
 Richtlijnen:
1. Benadruk overeenkomsten: alledaagse dingen verbinden kinderen.
2. Toon positief en negatief: verschillen in mening of ervaring bespreekbaar maken.
3. Doorbreek clichés: geen exotische stereotypes, focus op dagelijks leven.
4. Laat kinderen zich inleven: verhalen van anderen, gevoelens herkennen.
5. Concreet kind in context: leeftijd, land, situatie.
6. Gebruik neutrale taal: vermijd woorden met negatieve connotatie.
7. Continent ≠ land: benadruk diversiteit binnen continenten.
8. Wees duidelijk over fantasie en feiten.

Stap 3: Opbouw verbondenheid

 Permanente aandacht voor mondiale vorming is nodig.
 Herhaling van verhalen van hetzelfde kind versterkt verbondenheid.
 NGO’s (bv. Plan, Damiaanactie, Wereldkalender 11.11.11) helpen een echte band creëren.

Stap 4: Engagement en waarde-opvoeding

 Bespreek met kinderen welke waarden ze meedragen uit ervaringen.
 Concreet voorbeeld: afspraken rond zuinig omgaan met water, zichtbaar in klas via pictogram.


BELANGRIJKE KERNWOORDEN

,  Minimumdoelen – Spiegels en ramen – Wereldperspectieven – Herkenning – Respect – Solidariteit –
Diversiteit – Neutrale taal – Verbondenheid – Engagement

EDUCATIE – BURGERSCHAP EN KINDERRECHTEN


WAT IS BURGERSCHAP?

 Burgerschap = de samenleving kennen én actief participeren.
 De school is een democratische oefenplaats:
o Leerlingen leren meningen onderbouwen, respectvol communiceren en samen
beslissen.
o Deelname aan vrijwilligerswerk, verenigingen en duurzaam gedrag hoort erbij.
 Doel: jongeren worden kritische, geïnformeerde burgers die mensen- en kinderrechten
respecteren.

BELANGRIJKE ASPECTEN VAN BURGERSCHAP

1️) KENNIS

 Kennis van democratie en rechtsstaat: hoe werkt ons politiek systeem, rechten en plichten
van burgers.
 Wereldburgerschap: rechten en plichten van kinderen wereldwijd, bv. via UNICEF-
kinderrechten (veiligheid, onderwijs, bescherming).

2️) ACTIEVE PARTICIPATIE

 Niet enkel kennis, maar ook vaardigheden: participeren als burger.
 De school = mini-samenleving: veilige plek om inspraak en samenwerking te oefenen.
 Leerlingen leren:
o Kritisch nadenken over maatschappelijke uitdagingen
o Meerdere oplossingen en perspectieven zien
o Respectvol communiceren en luisteren naar elkaar


BURGERSCHAP IN DE KLAS

 Focus op inhoud én vaardigheden:
o Wordt iedereen betrokken?
o Begrijpt iedereen elkaar?
o Kunnen keuzes worden beargumenteerd?


METHODIEK: BURGERSCHAP@SCHOOL

 Werkvormen voor burgerschapscompetenties.
 Voorbeeld: ‘Feest je mee?’
1. Leerlingen brengen materiaal mee dat bij ‘feest’ hoort.
2. Voorwerpen worden in categorieën geplaatst (bv. eten/drinken, versiering, muziek).
3. Anonieme stemming: kiezen welke categorie verder uitgewerkt wordt.
4. Reflectie: durfde iedereen mening te geven? Hoe voelt men zich bij de keuzes?

, 5. Verdere uitwerking: criteria koppelen aan einddoel (bv. “letterfeest” = voor iedereen
goed, goedkoop, met letters).
 Doel: besluitvorming oefenen, mening durven uiten, engagement tonen en samenwerken.

KERNWOORDEN

 Burgerschap – Democratische leeromgeving – Actieve participatie – Kritisch denken –
Kinderrechten – Mini-samenleving – Burgerschap@School – Inspraak – Reflectie

FINANCIËLE EN ECONOMISCHE EDUCATIE


WAT IS HET?

 Financieel: geldzaken betreffend.
 Economie: studie van menselijk streven naar welvaart en organisatie van handel, industrie en
financiële voorzieningen.
 Financiële educatie (OESO): proces waarbij mensen kennis, vaardigheden en vertrouwen
ontwikkelen om:
o Financiële risico’s en kansen te begrijpen
o Bewuste financiële keuzes te maken
o Hun financieel welzijn te verbeteren
 Financiële geletterdheid: kennis van financiële begrippen en producten én vaardigheid om
deze kennis te gebruiken bij het nemen van financiële beslissingen.

WAAROM IS FINANCIËLE EDUCATIE BELANGRIJK?

 Mensen worden meer verantwoordelijk voor eigen financieel welzijn (pensioen,
gezondheidszorg).
 Financiële producten en landschap worden steeds complexer.
 Lage financiële geletterdheid = kwetsbaar:
o Minder sparen, hoger schuldenniveau
o Beperkte beleggingen
o Minder voorbereiding op toekomst/pensioen
 Financiële educatie biedt sleutels om weloverwogen financiële keuzes te maken.

WAAROM OP SCHOOL?

 Niet altijd mogelijk thuis.
 Integreert sleutelcompetentie ‘economische en financiële competentie’ in curriculum
(secundair onderwijs).
 Ook in lager onderwijs: consumentengedrag, budgetbeheer, verband lokale én mondiale
context (bv. fabriek sluit → internationale impact).

HOE IN DE KLAS?

 Werothema’s rond sociaal-economische onderwerpen.
 Spelenderwijs leren:
o Voorbeeld: BUDG€TPRET (3e/4e leerjaar) → budgetbeheer.
 Praktische oefeningen:

, o Winkeltje opstarten
o Budget beheren bij activiteiten (confituurverkoop, groentetuin, inzamelacties)
 Actualiteit:
o DE WEEK VAN HET GELD → bewustwording financiële thema’s


BELANGRIJKE ORGANISATIES / INITIATIEVEN

1. Wikifin (FSMA)
o Portaalsite: neutrale info, quizzen, tips → wikifin.be
o Onderwijs: programma financiële educatie in scholen
o Wikifin Lab: interactief centrum voor secundair onderwijs
2. Financial Literacy @ School
o Project KU Leuven & Universiteit Antwerpen
o Website: financiële-geletterdheid.org
o Lesteksten over: kopen en betalen, budget, overheid
3. Vlajo
o Bevordert ondernemingszin bij jonge kinderen
o Voorbeelden: Vlajo Droomfabriek, Vlajo schoolfeest
4. Andere bronnen
o Biz (BudgetInZicht Noord-West-Vlaanderen): toolbox met educatief materiaal
o Geldlessen.nl: filmpjes over financiële verleidingen (Nederland, kritisch bekijken)
o Edubox (VRT + BELvue + FSMA + Nationale Bank): “Geld en ik” & “Geld in de wereld”


KERNWOORDEN

 Financiële geletterdheid – Bewuste keuzes – Budgetbeheer – Sociaal-economische context –
Spelenderwijs leren – Praktijkervaring – Actualiteit – Wikifin – Financial Literacy @ School –
Vlajo

GEZONDHEIDSEDUCATIE


WAT IS GEZONDHEIDSEDUCATIE?

 Proces van kennis, vaardigheden en attitudes verwerven om gezond gedrag te begrijpen,
bevorderen en handhaven.
 Doel: verbeteren van gezondheid en welzijn, vooral bij kinderen in het lager onderwijs.

BELANG IN HET LAGER ONDERWIJS

1. Bevordering van gezond gedrag
o Gezonde voeding, lichaamsbeweging, persoonlijke hygiëne, geestelijke gezondheid.
o Vorming van levenslange positieve gewoonten.
2. Welzijn en prestaties
o Gezonde kinderen → betere concentratie, betrokkenheid en academisch succes.
o Preventie van ziekten en risicovol gedrag.


THEMA’S / ONDERWERPEN

1. Gezonde voeding