Maatschappelijke zorg blok 3
Inhoud
Hoofdstuk 3; Ontwikkelingspsychologie, wat is dat. ............................................................................... 2
Hoofdstuk 4 Baby’s en peuters ............................................................................................................... 5
Hoofdstuk 5 Kleuter en schoolgaand kind .............................................................................................. 6
Hoofdstuk 6 Puber en adolescent ........................................................................................................... 8
Hoofdstuk 7 Volwassenen en ouderen ................................................................................................... 9
Hoofdstuk 5 Zelfredzaamheid (Persoonlijke verz.): ................................................................................ 9
Beroepscode .......................................................................................................................................... 14
Hoofdstuk 2: De betekenis van dagbesteding ....................................................................................... 17
Hoofdstuk 17 Groepen en groepskenmerken ....................................................................................... 24
Hoofdstuk 18 Cliënten in groepen begeleiden...................................................................................... 32
Hoofdstuk 19 Crisissituaties .................................................................................................................. 36
Hoofdstuk 20 reageren op onvoorziene- en crisissituaties ................................................................... 43
Hoofdstuk 21 Agressief gedrag. ............................................................................................................ 46
Hoofdstuk 31.5 Wetgeving over beschermingsmaatregelen ................................................................ 52
Hoofdstuk 28 Voorlichting, advies en instructie ................................................................................... 53
Hoofdstuk 1: Beperkingen en stoornissen ............................................................................................ 58
Hoofdstuk 2: Mensen met een verstandelijke beperking ..................................................................... 60
Hoofdstuk 3: Mensen met een lichamelijke beperking ........................................................................ 61
Hoofdstuk 5: Zelfredzaamheid .............................................................................................................. 63
Hoofdstuk 5: begeleidingsmethodieken ............................................................................................... 76
Hoofstuk 8; Oriëntatie op de geestelijke gezondheidzorg .................................................................... 78
Hoofdstuk 9: Participatie, rehabilitatie en herstelondersteunende zorg ............................................. 81
Hoofdstuk 10: Persoonlijkheidsstoornissen .......................................................................................... 83
Hoofdstuk 11 4.3 Eetverslaving of eetstoornis ..................................................................................... 86
Hoofdstuk 13: Cliënten met dementie .................................................................................................. 89
Hoofdstuk 14: Begeleiding en woonvormen voor mensen met dementie ........................................... 92
1
,Hoofdstuk 3; Ontwikkelingspsychologie, wat is dat.
Het woord ontwikkelingspsychologie bestaat uit twee woorden; ontwikkeling en psychologie.
Psychologie; Is de wetenschap die het menselijk gedrag bestudeert. Het houdt zich bezig met
individueel menselijk gedrag (het gaat om de vraag waarom doet iemand iets en waarom gedraagt
iemand zich op een bepaalde manier).
Ontwikkeling; Verschillende fases die mensen doormaken naarmate ze ouder worden. Elke fase
heeft zijn eigen kenmerken.
Ontwikkelingspsychologie; Wetenschap die het gedrag van de mens bestudeert in verschillende
fasen van zijn ontwikkeling.
Ontwikkelingspsycholoog Jean Piaget (1896 – 1980) kwam erachter dat kinderen pas op een
bepaalde leeftijd eraan toe zijn om vaardigheden aan te leren.
Erik Erikson (1902 – 1994) beschreef de verschillende stadia in de psychosociale ontwikkeling en dat
in ieder stadium een bepaald conflict centraal staat.
Synoniemen voor ontwikkelingspsychologie zijn: levenslooppsychologie of levensfasepsychologie.
Ontwikkelen wil zeggen verandering, dit kan voor- en achteruitgang zijn.
Wanneer er sprake is van vooruitgang zijn daar 3 processen voor verantwoordelijk:
1. Groeiprocessen: Dit betreft een lichamelijke groei
2. Leerprocessen: Dit betreft het verwerven van theoretische, praktische en sociaal-emotionele
kennis en vaardigheden
3. Rijpingsprocessen: Ergens aan toe zijn
Rijping kun je niet versnellen, wel kun je voorwaarden scheppen om deze rijping mogelijk te maken.
Ontwikkelingstaken; Zijn stappen die ieder kind (0-19 jaar) in zijn ontwikkeling moet nemen om een
stap verder te komen in die ontwikkeling.
2
,Interne factoren: staan bij de geboorte van elk kind vast (aanleg en beperkingen) Er is sprake van een
aangeboren geschiktheid. Een deel hiervan krijgt het kind mee uit erfelijk materiaal van zijn ouders.
Externe factoren: Factoren van buitenaf die de ontwikkeling bepalen.
• Directe omgeving (gezin, opvang, leeftijdsgenoten, vrienden, collega’s, de buurt)
• Sociale en economische factoren (de school, soort onderwijs, opgroeien in rijkdom of
armoede, wel of geen sport te beoefenen)
3
, • Culturele factoren (de tijd waarin je leeft en opgroeit, de waarden en normen van je ouders
en de samenleving waarin je leeft)
• Ingrijpende levensgebeurtenissen (crisissituaties; ziek worden, verlies van partner,
gehandicapt raken. Maar ook positieve gebeurtenissen: uit de kast komen, trouwen, kind
krijgen, droombaan krijgen.
Voorwaarden voor ontwikkeling
Een kind wordt geboren met bepaalde aangeboren vermogens (ontwikkelingsmogelijkheden) Of een
kind de kans krijgt om deze mogelijkheden te benutten hangt af van zijn omgeving. Gebeurt dit niet
dan is de kans groot dat het kind een ontwikkelingsachterstand oploopt.
De belangrijkste voorwaarden voor een kind om op te groeien zijn:
• Een kind moet zich veilig en vertrouwd voelen bij de opvoeder
• Verbaal en non-verbaal contact tussen opvoeder en kind
• Stimulerende omgeving
• Kind krijgt gelegenheid om zelf te onderzoeken
• Kind krijgt mogelijkheid om te spelen
• Kind krijgt voldoende bewegingsvrijheid
• Kind krijgt veiligheid en grenzen aangeboden
De belangrijkste voorwaarden om positief ouder te worden:
• Zelfaanvaarding
• Positieve relaties met anderen
• Autonomie en zelfstandigheid
• Invloed hebben op de omgeving
• Levensdoel hebben
• Gevoel van persoonlijke groei
4
Inhoud
Hoofdstuk 3; Ontwikkelingspsychologie, wat is dat. ............................................................................... 2
Hoofdstuk 4 Baby’s en peuters ............................................................................................................... 5
Hoofdstuk 5 Kleuter en schoolgaand kind .............................................................................................. 6
Hoofdstuk 6 Puber en adolescent ........................................................................................................... 8
Hoofdstuk 7 Volwassenen en ouderen ................................................................................................... 9
Hoofdstuk 5 Zelfredzaamheid (Persoonlijke verz.): ................................................................................ 9
Beroepscode .......................................................................................................................................... 14
Hoofdstuk 2: De betekenis van dagbesteding ....................................................................................... 17
Hoofdstuk 17 Groepen en groepskenmerken ....................................................................................... 24
Hoofdstuk 18 Cliënten in groepen begeleiden...................................................................................... 32
Hoofdstuk 19 Crisissituaties .................................................................................................................. 36
Hoofdstuk 20 reageren op onvoorziene- en crisissituaties ................................................................... 43
Hoofdstuk 21 Agressief gedrag. ............................................................................................................ 46
Hoofdstuk 31.5 Wetgeving over beschermingsmaatregelen ................................................................ 52
Hoofdstuk 28 Voorlichting, advies en instructie ................................................................................... 53
Hoofdstuk 1: Beperkingen en stoornissen ............................................................................................ 58
Hoofdstuk 2: Mensen met een verstandelijke beperking ..................................................................... 60
Hoofdstuk 3: Mensen met een lichamelijke beperking ........................................................................ 61
Hoofdstuk 5: Zelfredzaamheid .............................................................................................................. 63
Hoofdstuk 5: begeleidingsmethodieken ............................................................................................... 76
Hoofstuk 8; Oriëntatie op de geestelijke gezondheidzorg .................................................................... 78
Hoofdstuk 9: Participatie, rehabilitatie en herstelondersteunende zorg ............................................. 81
Hoofdstuk 10: Persoonlijkheidsstoornissen .......................................................................................... 83
Hoofdstuk 11 4.3 Eetverslaving of eetstoornis ..................................................................................... 86
Hoofdstuk 13: Cliënten met dementie .................................................................................................. 89
Hoofdstuk 14: Begeleiding en woonvormen voor mensen met dementie ........................................... 92
1
,Hoofdstuk 3; Ontwikkelingspsychologie, wat is dat.
Het woord ontwikkelingspsychologie bestaat uit twee woorden; ontwikkeling en psychologie.
Psychologie; Is de wetenschap die het menselijk gedrag bestudeert. Het houdt zich bezig met
individueel menselijk gedrag (het gaat om de vraag waarom doet iemand iets en waarom gedraagt
iemand zich op een bepaalde manier).
Ontwikkeling; Verschillende fases die mensen doormaken naarmate ze ouder worden. Elke fase
heeft zijn eigen kenmerken.
Ontwikkelingspsychologie; Wetenschap die het gedrag van de mens bestudeert in verschillende
fasen van zijn ontwikkeling.
Ontwikkelingspsycholoog Jean Piaget (1896 – 1980) kwam erachter dat kinderen pas op een
bepaalde leeftijd eraan toe zijn om vaardigheden aan te leren.
Erik Erikson (1902 – 1994) beschreef de verschillende stadia in de psychosociale ontwikkeling en dat
in ieder stadium een bepaald conflict centraal staat.
Synoniemen voor ontwikkelingspsychologie zijn: levenslooppsychologie of levensfasepsychologie.
Ontwikkelen wil zeggen verandering, dit kan voor- en achteruitgang zijn.
Wanneer er sprake is van vooruitgang zijn daar 3 processen voor verantwoordelijk:
1. Groeiprocessen: Dit betreft een lichamelijke groei
2. Leerprocessen: Dit betreft het verwerven van theoretische, praktische en sociaal-emotionele
kennis en vaardigheden
3. Rijpingsprocessen: Ergens aan toe zijn
Rijping kun je niet versnellen, wel kun je voorwaarden scheppen om deze rijping mogelijk te maken.
Ontwikkelingstaken; Zijn stappen die ieder kind (0-19 jaar) in zijn ontwikkeling moet nemen om een
stap verder te komen in die ontwikkeling.
2
,Interne factoren: staan bij de geboorte van elk kind vast (aanleg en beperkingen) Er is sprake van een
aangeboren geschiktheid. Een deel hiervan krijgt het kind mee uit erfelijk materiaal van zijn ouders.
Externe factoren: Factoren van buitenaf die de ontwikkeling bepalen.
• Directe omgeving (gezin, opvang, leeftijdsgenoten, vrienden, collega’s, de buurt)
• Sociale en economische factoren (de school, soort onderwijs, opgroeien in rijkdom of
armoede, wel of geen sport te beoefenen)
3
, • Culturele factoren (de tijd waarin je leeft en opgroeit, de waarden en normen van je ouders
en de samenleving waarin je leeft)
• Ingrijpende levensgebeurtenissen (crisissituaties; ziek worden, verlies van partner,
gehandicapt raken. Maar ook positieve gebeurtenissen: uit de kast komen, trouwen, kind
krijgen, droombaan krijgen.
Voorwaarden voor ontwikkeling
Een kind wordt geboren met bepaalde aangeboren vermogens (ontwikkelingsmogelijkheden) Of een
kind de kans krijgt om deze mogelijkheden te benutten hangt af van zijn omgeving. Gebeurt dit niet
dan is de kans groot dat het kind een ontwikkelingsachterstand oploopt.
De belangrijkste voorwaarden voor een kind om op te groeien zijn:
• Een kind moet zich veilig en vertrouwd voelen bij de opvoeder
• Verbaal en non-verbaal contact tussen opvoeder en kind
• Stimulerende omgeving
• Kind krijgt gelegenheid om zelf te onderzoeken
• Kind krijgt mogelijkheid om te spelen
• Kind krijgt voldoende bewegingsvrijheid
• Kind krijgt veiligheid en grenzen aangeboden
De belangrijkste voorwaarden om positief ouder te worden:
• Zelfaanvaarding
• Positieve relaties met anderen
• Autonomie en zelfstandigheid
• Invloed hebben op de omgeving
• Levensdoel hebben
• Gevoel van persoonlijke groei
4
