Samenvatting Nederlands 1.2

Nederlands 1.2
Over luisteren en spreken
Stap 1 Iemand die mondeling taalvaardig is:
 Uitspraak voldoet aan Nederlandse normen
 Interactief kunnen zijn
 Correct Nederlands
 Gevarieerde, ruime woordenschat
 Non-verbaal gedrag: jouw uitstraling, …
 Articuleren
 Structuur en logische opbouw (denken)
 Technische aspecten van mondelinge taalvaardigheid
o Uitspraak, articulatie, klemtoon leggen, tempo, ritme, …

Een goeie spreker, moet ook een goede luisteraar zijn! Een taalvaardig iemand is iemand
die zijn inhoud kan afstemmen op de situatie.

Aspectlessen: mondelinge taalvaardigheid ( leuke lessen). Mondelinge taalvaardigheid
hangt samen met emotie. Lage spreekdrempels! Maak het toegankelijk voor iedereen.

Stap 2 Hele spreeksituatie = totaalles (bv. interview). Spreeksituaties  totaallessen

Alleen Duo’s Groep
Spreekbeurt Telefoongesprek Debat (= discussie)
(bereid de kinderen goed Winkelgesprek
voor. Van A tot Z) (hou het simpel) (maak hier een klasdiscussie
 Ppt’s, onderwerp,… van)
Kinderen moeten oud
genoeg zijn en moeten dus
begeleiding krijgen.

Rollenspel/toneel: hier moet je bij begeleiden!
Informeel: hoe was het weekend (kringgesprek)  2e leerjaar

Voor: voordat ze de oefening doen (bv. filmpjes, nadenken, …)
Tijdens: ze voeren de spreekopdracht uit
Na: terugkijken of vooruitkijken

Aspectlessen spreken
 Wat is beleefd zijn? Hoe doen we dit? (formeel/informeel)
 Aanspreken van iemand als je die niet kent
 Hoe steek je structuur in je spreken?
 Gebruik van materialen
Luistersituatie
 Instructie opvolgen
 Wegbeschrijving volgen

Actief luisteren: wat gebeurd er in jouw hoofd als luisteraar tijdens een discussie




Spelling - 4.3 Drie fasen bij het leren spellen Pagina | 1

, Stap 1 Tijdens het klasgesprek:
 Actieve luisterhouding
 Samenvatten wat er wordt gezegd
 Snap ik hem/haar?
Stap 2 Wil ik reageren?

Goede spreekles:
 Leerlingen zijn actief bezig (ze denken mee)
 Leerinhouden zijn duidelijk en doelgericht (leerlingen leren)
 Levensechte situaties (hun leefwereld)
 Goed, doelgericht materiaal (filmpjes, foto’s, teksten,…)
 Goed georganiseerd
 De lat ligt voldoende hoog (veilige context)
 …

Wat moet je weten over luisteren en spreken?
We willen dus even onderzoeken wat er zoals kan mislopen in taalgebruiksituaties, hoe dat komt en
hoe je daar als spreker of luisteraar mee omgaat (welke strategieën hanteer je, om de communicatie
tot een goed eind te brengen?).

2.1.1 Aspecten van taalopbouw
Een goede spreker is iemand die ook over een aantal technische vaardigheden beschikt om zijn
boodschap voldoende duidelijk aan anderen over te dragen. In bepaalde situaties zal jij nogal wat
elementen op het vlak van klanken, woordkeuze, zinsstructuur,… veranderen om je boodschap zo
goed en zo kwaad als het kan bij de luisteraar te laden belanden.

2.1.1.1 Klankniveau
Articulatie
Goed articuleren betekent dat:

 Voldoende gebruik maken van tong, lippen en kaken
 Tanden voldoende van elkaar halen
 Zoveel mogelijk vooraan in de mond praten

Uitspraak
Deze term slaat op het correct vormen van klanken.

Heweldih  Geweldig
De gelihe geest  De heilige geest
Noar skool goan  Naar school gaan
Meen vader  Mijn vader
Noar eus goan  Naar huis gaan


Afhankelijk van het dialect dat in jouw streek wordt gesproken en jouw neiging in het
Standaardnederlands relicten van je dialect te hanteren, zal je eventueel moeten letten op:

 Zeg geen [g] ipv [h] en omgekeerd
 Laat je tweeklanken (ei, ui, ou) voldoende verglijden. In een tweeklank moet je nl. beide
klanken horen. De [ei] bv begint ongeveer aan de [ee] en eindigt aan de [i]
 Zogenaamd lange klanken worden gespannen uitgesproken. Aa, ee, ie, oo, eu, oe, en uu
moet je dus met gespannen kaken en lippen realiseren. Noem hen: gespannen klanken



Spelling - 4.3 Drie fasen bij het leren spellen Pagina | 2