Jellema boekenreeks
3. Draagstructuur
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 4 – Dragende elementen in beton ......................................................................................... 2
Inleiding ............................................................................................................................................... 2
4.1 Beton ............................................................................................................................................. 2
4.5 Prefab-betonnen galerij- en balkonplaten .................................................................................... 4
4.6 Betonnen wanden ......................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 5 – Dragende elementen in hout ........................................................................................... 9
5.2 Houten balklagen bestaande bouw............................................................................................... 9
5.3 Houtskeletbouw .......................................................................................................................... 13
Hoofdstuk 6 – Dragende elementen in staal ......................................................................................... 18
6.1 Algemeen..................................................................................................................................... 18
6.2 Staalskelet ................................................................................................................................... 21
6.3 Kolommen ................................................................................................................................... 22
6.4 Liggers.......................................................................................................................................... 23
6.5 Vloeren in staalskelet .................................................................................................................. 26
6.6 Verbindingen in staalskelet ......................................................................................................... 29
6.7 Brandbeveiliging .......................................................................................................................... 31
Hoofdstuk 7 – Trappen .......................................................................................................................... 32
7.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 32
7.2 Gewapend betontrappen ............................................................................................................ 36
7.3 Metalen trappen ......................................................................................................................... 36
7.4 Houten trappen ........................................................................................................................... 37
7.5 Bijzondere trappen ...................................................................................................................... 38
,Hoofdstuk 4 – Dragende elementen in beton
Inleiding
Beton is meestal samengesteld uit grind, zand en cement. Dit wordt gegoten en verhard in veel
soorten constructie-elementen.
Veelvoorkomende elementen worden in dit hoofdstuk behandeld, waarbij grofweg de volgende
indeling wordt gevolgd:
Algemene materiaaleigenschappen beton
Ter plaatste gestorte betonvloeren
Half geprefabriceerde betonvloeren
Prefab-betonvloeren
Prefab-betonnen galerij- en balkonplaten
Betonnen wanden
Betonnen kolommen en liggers
4.1 Beton
4.1.1 Betonsoorten
Beton staat uit een mengsel van cement, zand en grind. Wanneer aan dit mengsel water wordt
toegevoegd, verhardt het. De verhouding tussen de toeslagmaterialen variëren. Hierbij worden
onderscheiden:
Schuimbeton (cement, water en hulpstoffen waaraan afzonderlijk geproduceerd schuif is
toegevoegd, 1000 kg/m3)
Lichtbeton (cement, water en lichte toeslagmaterialen, 2000 kg/m3)
Beton (cement, water, grind en zand, 2000 – 2800 kg/m3
Zwaarbeton (cement, water, grind, zand en/of zwaardere toeslagmaterialen, 2800 kg/m3
Betongranulaat is gerecycled beton. Dit kan worden toegevoegd als toeslagmateriaal. Om zo de CO2
uitstoot van het maken van beton terug te dringen.
Aan een betonmengsel kunnen hulpstoffen worden, een aantal belangrijke groepen zijn:
Plastificeerders
Vertragers
Luchtbelvormers
Vliegas
Micrasalia
De sterkte klassen kan op twee manieren worden getest:
Het drukken van een kubus
Het drukken wordt gedaan in een drukpers, de kubus wordt in Nederland gebruikt om de sterkte te
testen. De sterkte wordt aangegeven in:
Het drukken van een cilinder
De cilinder wordt in Nederland nauwelijks gebruikt.
De beton sterkte wordt altijd aangegeven in:
C 25/30
Hier is de “25” de sterkte gemeten van een cilinder, de “30” is de sterkte van een kubus.
Zo zijn er veel verschillende klassen.
,Naast de sterkteklasse is er ook een milieuklassen. Deze lopen op van 1 t/m 5, bij 5 is de dichthij het
grootst. Zie NEN-EN 206-1
Wanneer beton ongewapend is kan het weinig treksterkte opnemen. Hier wordt staal toegepast
omdat staal wel een hoge treksterkte heeft, dit heet dan “gewapend” beton.
Functies wapening:
Hoofdwapening
Verdeelwapening
Bijlegwapening
Krimpwapening
Bij voorgespannen wapening wordt voorkomen dat de constructie gaat scheuren. De wapening
wordt gespannen d.m.v. machines en het beton wordt gestort. Wanneer het beton klaar is met
uitharden wordt de wapening losgelaten.
De bekisting wordt gemaakt om te zorgen dat het beton niet wegloopt tijdens het storten. Er zijn
veel verschillende soorten bekistingen.
4.1.2 Beton als constructiemateriaal
Beton vervormd velen malen minder dan staal en hout, hierdoor is het enorm geschikt voor
vloerconstructies met een redelijke overspanning.
Beton is van zichzelf onbrandbaar. Bij het storten wordt de brandveiligheid nog vergroot doordat de
aansluitingen veelal homogeen verlopen.
Beton heeft een goede geluidsisolerende werking tegen luchtgeluid.
Wel heeft het een goede overdracht van contact geluid. Beton is een goede thermische geleider
waardoor er vaak extra isolerend materiaal nodig is om de eisen te halen.
Tegenwoordig wordt veel prefab geleverd op de bouw. Dit betekent dat het onderdeel in de fabriek
wordt gemaakt (onder de juiste omstandigheden) en op de bouwplaat alleen bevestigd hoeft te
worden.
Beton is zelf zeer bestand tegen invloeden van buitenaf. Staal (wapening) kan voor betonrot zorgen.
4.1.3 Ter plaatse gestort VS prefab beton
Voor verwerking van de betonmortel bestaat de keuze uit twee verschillende vervolgstappen:
Ter plaatse gestort beton, vervoer over de weg met betonmixers naar het bouwwerk om het
aldaar in bekistingen te storten
Prefabbeton, het in de fabriek in speciale mallen storten voor de verschillende constructie
elementen als kolommen en vloeren die vervolgens transporteren en in het werk monteren.
Voordelen:
Arbeids- en tijdrovende vervaardiging van bekistingen op het werk is vervangen door
eenmalig te vervaardigen bekisting in de fabriek
Deze bekisting kan een complexere vorm hebben omdat zij een zeer groot aantal malen kan
worden gebruikt
Omstandigheden in de fabriek zijn perfect
Belangrijkste nadelen:
De werkvoorbereiding duurt veel langer
Hoge kosten
, Er zijn een aantal verbindingen voor de stabiliteit van de hoofddraagconstructie, zie figuur 4.1
Figuur 4.1
4.5 Prefab-betonnen galerij- en balkonplaten
Behoort niet tot de hoofddraagconstructie. Worden vaak toegepast in de meerverdiepingsbouw.
4.5.1 Galerij- en balkonplaten
Worden meestal geprefabriceerd geleverd, dit vereist de nodige voorbereiding.
De bovenzijde van de plaat is niet helemaal glad, wanneer er regen zou vallen, wordt dit spiegelglad
en onbeloopbaar. Deze zijde wordt daarom ook vaak voorzien van een antislip profilering.
Om het regenwater af te voeren is er afschot nodig. Dit wordt weggevoerd via een waterafvoer.
Tijdens het storten worden de volgende voorzieningen alvast ingestort:
Voorzieningen voor de later aan te brengen hekwerken
Hijsvoorzieningen voor transport en montage
Hemelwaterafvoeren (HWA)
Eventuele elektra
3. Draagstructuur
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 4 – Dragende elementen in beton ......................................................................................... 2
Inleiding ............................................................................................................................................... 2
4.1 Beton ............................................................................................................................................. 2
4.5 Prefab-betonnen galerij- en balkonplaten .................................................................................... 4
4.6 Betonnen wanden ......................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 5 – Dragende elementen in hout ........................................................................................... 9
5.2 Houten balklagen bestaande bouw............................................................................................... 9
5.3 Houtskeletbouw .......................................................................................................................... 13
Hoofdstuk 6 – Dragende elementen in staal ......................................................................................... 18
6.1 Algemeen..................................................................................................................................... 18
6.2 Staalskelet ................................................................................................................................... 21
6.3 Kolommen ................................................................................................................................... 22
6.4 Liggers.......................................................................................................................................... 23
6.5 Vloeren in staalskelet .................................................................................................................. 26
6.6 Verbindingen in staalskelet ......................................................................................................... 29
6.7 Brandbeveiliging .......................................................................................................................... 31
Hoofdstuk 7 – Trappen .......................................................................................................................... 32
7.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 32
7.2 Gewapend betontrappen ............................................................................................................ 36
7.3 Metalen trappen ......................................................................................................................... 36
7.4 Houten trappen ........................................................................................................................... 37
7.5 Bijzondere trappen ...................................................................................................................... 38
,Hoofdstuk 4 – Dragende elementen in beton
Inleiding
Beton is meestal samengesteld uit grind, zand en cement. Dit wordt gegoten en verhard in veel
soorten constructie-elementen.
Veelvoorkomende elementen worden in dit hoofdstuk behandeld, waarbij grofweg de volgende
indeling wordt gevolgd:
Algemene materiaaleigenschappen beton
Ter plaatste gestorte betonvloeren
Half geprefabriceerde betonvloeren
Prefab-betonvloeren
Prefab-betonnen galerij- en balkonplaten
Betonnen wanden
Betonnen kolommen en liggers
4.1 Beton
4.1.1 Betonsoorten
Beton staat uit een mengsel van cement, zand en grind. Wanneer aan dit mengsel water wordt
toegevoegd, verhardt het. De verhouding tussen de toeslagmaterialen variëren. Hierbij worden
onderscheiden:
Schuimbeton (cement, water en hulpstoffen waaraan afzonderlijk geproduceerd schuif is
toegevoegd, 1000 kg/m3)
Lichtbeton (cement, water en lichte toeslagmaterialen, 2000 kg/m3)
Beton (cement, water, grind en zand, 2000 – 2800 kg/m3
Zwaarbeton (cement, water, grind, zand en/of zwaardere toeslagmaterialen, 2800 kg/m3
Betongranulaat is gerecycled beton. Dit kan worden toegevoegd als toeslagmateriaal. Om zo de CO2
uitstoot van het maken van beton terug te dringen.
Aan een betonmengsel kunnen hulpstoffen worden, een aantal belangrijke groepen zijn:
Plastificeerders
Vertragers
Luchtbelvormers
Vliegas
Micrasalia
De sterkte klassen kan op twee manieren worden getest:
Het drukken van een kubus
Het drukken wordt gedaan in een drukpers, de kubus wordt in Nederland gebruikt om de sterkte te
testen. De sterkte wordt aangegeven in:
Het drukken van een cilinder
De cilinder wordt in Nederland nauwelijks gebruikt.
De beton sterkte wordt altijd aangegeven in:
C 25/30
Hier is de “25” de sterkte gemeten van een cilinder, de “30” is de sterkte van een kubus.
Zo zijn er veel verschillende klassen.
,Naast de sterkteklasse is er ook een milieuklassen. Deze lopen op van 1 t/m 5, bij 5 is de dichthij het
grootst. Zie NEN-EN 206-1
Wanneer beton ongewapend is kan het weinig treksterkte opnemen. Hier wordt staal toegepast
omdat staal wel een hoge treksterkte heeft, dit heet dan “gewapend” beton.
Functies wapening:
Hoofdwapening
Verdeelwapening
Bijlegwapening
Krimpwapening
Bij voorgespannen wapening wordt voorkomen dat de constructie gaat scheuren. De wapening
wordt gespannen d.m.v. machines en het beton wordt gestort. Wanneer het beton klaar is met
uitharden wordt de wapening losgelaten.
De bekisting wordt gemaakt om te zorgen dat het beton niet wegloopt tijdens het storten. Er zijn
veel verschillende soorten bekistingen.
4.1.2 Beton als constructiemateriaal
Beton vervormd velen malen minder dan staal en hout, hierdoor is het enorm geschikt voor
vloerconstructies met een redelijke overspanning.
Beton is van zichzelf onbrandbaar. Bij het storten wordt de brandveiligheid nog vergroot doordat de
aansluitingen veelal homogeen verlopen.
Beton heeft een goede geluidsisolerende werking tegen luchtgeluid.
Wel heeft het een goede overdracht van contact geluid. Beton is een goede thermische geleider
waardoor er vaak extra isolerend materiaal nodig is om de eisen te halen.
Tegenwoordig wordt veel prefab geleverd op de bouw. Dit betekent dat het onderdeel in de fabriek
wordt gemaakt (onder de juiste omstandigheden) en op de bouwplaat alleen bevestigd hoeft te
worden.
Beton is zelf zeer bestand tegen invloeden van buitenaf. Staal (wapening) kan voor betonrot zorgen.
4.1.3 Ter plaatse gestort VS prefab beton
Voor verwerking van de betonmortel bestaat de keuze uit twee verschillende vervolgstappen:
Ter plaatse gestort beton, vervoer over de weg met betonmixers naar het bouwwerk om het
aldaar in bekistingen te storten
Prefabbeton, het in de fabriek in speciale mallen storten voor de verschillende constructie
elementen als kolommen en vloeren die vervolgens transporteren en in het werk monteren.
Voordelen:
Arbeids- en tijdrovende vervaardiging van bekistingen op het werk is vervangen door
eenmalig te vervaardigen bekisting in de fabriek
Deze bekisting kan een complexere vorm hebben omdat zij een zeer groot aantal malen kan
worden gebruikt
Omstandigheden in de fabriek zijn perfect
Belangrijkste nadelen:
De werkvoorbereiding duurt veel langer
Hoge kosten
, Er zijn een aantal verbindingen voor de stabiliteit van de hoofddraagconstructie, zie figuur 4.1
Figuur 4.1
4.5 Prefab-betonnen galerij- en balkonplaten
Behoort niet tot de hoofddraagconstructie. Worden vaak toegepast in de meerverdiepingsbouw.
4.5.1 Galerij- en balkonplaten
Worden meestal geprefabriceerd geleverd, dit vereist de nodige voorbereiding.
De bovenzijde van de plaat is niet helemaal glad, wanneer er regen zou vallen, wordt dit spiegelglad
en onbeloopbaar. Deze zijde wordt daarom ook vaak voorzien van een antislip profilering.
Om het regenwater af te voeren is er afschot nodig. Dit wordt weggevoerd via een waterafvoer.
Tijdens het storten worden de volgende voorzieningen alvast ingestort:
Voorzieningen voor de later aan te brengen hekwerken
Hijsvoorzieningen voor transport en montage
Hemelwaterafvoeren (HWA)
Eventuele elektra
