Economie module 2
Hoofdstuk 1: de vraag naar producten
§1: De individuele vraag
De spanning tussen de onbegrensde behoeften en de beperkte middelen is schaarste
De wet van de vraag: hoe hoger de prijs, hoe kleiner de gevraagde hoeveelheid,
P↑→Qv↓. Dit negatieve verband kan verklaard worden met de betalingsbereidheid:
de maximale prijs die een consument bereid is te betalen voor één product, bij een
gegeven aantal. Hierbij geldt: hoe meer de consument van een bepaald product bezit,
hoe lager de betalingsbereidheid voor een extra exemplaar. De individuele vraag is
het aantal eenheden dat een consument ergens van wil kopen bij een bepaalde prijs.
Wat de betalingsbereidheid van een product bepaalt:
- Individuele voorkeuren
o Hoe meer voorkeur -> hoe meer je er bereidt bent voor te betalen, de
vraaglijn verschuift naar rechts.
- Het beschikbare budget
o De individuele vraag naar een product neemt meestal toe als de vrager
over een groter budget beschikt.
- Substitueerbare producten
o Ze voorzien in de bevrediging van dezelfde behoefte. De individuele vraag
naar een product vermindert als er substituten voor bestaan.
- Complementaire producten
o Het zijn producten die alleen in combinatie met elkaar een behoefte
kunnen bevredigen. De betalingsbereidheid voor één van deze producten
neemt toe als het complementaire product al in bezit is.
- Exogene factoren
o Jij hebt er geen invloed op maar het bepaalt wel jouw keuze.
De prijs beïnvloedt de vraaglijn niet. Een prijsverandering zorgt voor een verandering
op de vraaglijn en niet van de vraaglijn.
De discrete vraag is de vraag waarbij de gevraagde hoeveelheid telkens een heel
getal is. Als de gevraagde aantallen alle reële getallen mogen zijn, kan de vraag van
de consument worden weergegeven als een vraaglijn: de lijn die het verband
weergeeft tussen de gevraagde hoeveelheid en de prijs. Als de lijn één consument
betreft, is het een individuele vraaglijn.
Op basis van de vraaglijn kan het welbevinden van de consumenten worden bepaald:
het consumentensurplus: het voordeel dat de consumenten ervaren doordat men
minder hoeft te betalen dan men bereid is te betalen. Hierbij geldt P ↑ → CS ↓ en
andersom: P ↓ → CS ↑.
§2: De collectieve vraag
- De individuele vraag is de vraag van 1 consument.
- De collectieve vraag is de vraag van een collectief (groep consumenten).
- Een ondernemer is doorgaans meer geïnteresseerd in de vraag van een
collectief dan van 1.
- De collectieve vraaglijn is gelijk aan de optelsom van de individuele
vraaglijnen
Het gebied waar de producent zijn gebied verkoopt is het afzetgebied.
Het collectieve consumentensurplus is de optelsom van het individuele
consumentensurplus van alle individuen in de groep die het product koopt. Hoe meer
, consumenten een product kopen, hoe groter het consumentensurplus. CS = ½ *
hoogte * breedte.
§3: Prijselasticiteit
Een producent wil weten wat het effect is van een prijsverandering op zijn omzet:
prijs x gevraagde hoeveelheid. Om te weten of een afzetstijging tegen een
prijsverlaging opweegt of andersom moet een producent de prijselasticiteit van de
gevraagde hoeveelheid weten.
De procentuele verandering van de vraag (Qv) als gevolg van een procentuele
verandering van de prijs (P). ev is over het algemeen negatief, want wanneer P↑ gaat
Qv↓ en andersom
- Oorzaak: De prijs
- Gevolg: De gevraagde hoeveelheid
In formulevorm:
ev = procentuele verandering v.d. gevraagde hoeveelheid
procentuele verandering v.d. prijs
Afgekort als:
% Δ Qv
ev =
%Δ P
Waarde Procentuele Bij een Gevolg voor omzet
prijselasticiteit veranderingen
ev=0 Volkomen inelastisch Prijsverhogin Omzet stijgt
g
-1< ev< 0 Inelastisch Prijsverhogin Omzet stijgt
g Omzet daalt
Prijsverlaging
ev =-1 Inelastisch noch Prijsverhogin Omzet blijft gelijk
elastisch g
ev <-1 Elastisch Prijsverhogin Omzet daalt
g Omzet stijgt
Prijsverlaging
ev =-oneindig Elastisch Prijsverhogin Omzet verdwijnt
g
Bij producten waarvoor geldt dat de prijselasticiteit positief is heten giffengoederen.
Het is het gevolg van een inkomenseffect.
De ev verschilt op ieder punt van de vraaglijn. Eenzelfde absolute verandering geeft in
een ander vertrekpunt immers een andere relatieve (%) verandering en dus een
andere elasticiteit. Hoe lager het punt op de vraaglijn (hoe kleiner P), hoe dichter de
waarde van ev ligt bij de 0 (hoe groter ev).
De kruislingse prijselasticiteit wordt gedefinieerd als:
De procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid van goed A (QvA) als
gevolg van een procentuele verandering van de prijs van goed B (PB)
Oorzaak: De prijs van goed B
Gevolg: De gevraagde hoeveelheid van goed A
% Δ QvA
ek =
% Δ PB
Bij de kruislingse prijselasticiteit (EK) geldt:
Hoofdstuk 1: de vraag naar producten
§1: De individuele vraag
De spanning tussen de onbegrensde behoeften en de beperkte middelen is schaarste
De wet van de vraag: hoe hoger de prijs, hoe kleiner de gevraagde hoeveelheid,
P↑→Qv↓. Dit negatieve verband kan verklaard worden met de betalingsbereidheid:
de maximale prijs die een consument bereid is te betalen voor één product, bij een
gegeven aantal. Hierbij geldt: hoe meer de consument van een bepaald product bezit,
hoe lager de betalingsbereidheid voor een extra exemplaar. De individuele vraag is
het aantal eenheden dat een consument ergens van wil kopen bij een bepaalde prijs.
Wat de betalingsbereidheid van een product bepaalt:
- Individuele voorkeuren
o Hoe meer voorkeur -> hoe meer je er bereidt bent voor te betalen, de
vraaglijn verschuift naar rechts.
- Het beschikbare budget
o De individuele vraag naar een product neemt meestal toe als de vrager
over een groter budget beschikt.
- Substitueerbare producten
o Ze voorzien in de bevrediging van dezelfde behoefte. De individuele vraag
naar een product vermindert als er substituten voor bestaan.
- Complementaire producten
o Het zijn producten die alleen in combinatie met elkaar een behoefte
kunnen bevredigen. De betalingsbereidheid voor één van deze producten
neemt toe als het complementaire product al in bezit is.
- Exogene factoren
o Jij hebt er geen invloed op maar het bepaalt wel jouw keuze.
De prijs beïnvloedt de vraaglijn niet. Een prijsverandering zorgt voor een verandering
op de vraaglijn en niet van de vraaglijn.
De discrete vraag is de vraag waarbij de gevraagde hoeveelheid telkens een heel
getal is. Als de gevraagde aantallen alle reële getallen mogen zijn, kan de vraag van
de consument worden weergegeven als een vraaglijn: de lijn die het verband
weergeeft tussen de gevraagde hoeveelheid en de prijs. Als de lijn één consument
betreft, is het een individuele vraaglijn.
Op basis van de vraaglijn kan het welbevinden van de consumenten worden bepaald:
het consumentensurplus: het voordeel dat de consumenten ervaren doordat men
minder hoeft te betalen dan men bereid is te betalen. Hierbij geldt P ↑ → CS ↓ en
andersom: P ↓ → CS ↑.
§2: De collectieve vraag
- De individuele vraag is de vraag van 1 consument.
- De collectieve vraag is de vraag van een collectief (groep consumenten).
- Een ondernemer is doorgaans meer geïnteresseerd in de vraag van een
collectief dan van 1.
- De collectieve vraaglijn is gelijk aan de optelsom van de individuele
vraaglijnen
Het gebied waar de producent zijn gebied verkoopt is het afzetgebied.
Het collectieve consumentensurplus is de optelsom van het individuele
consumentensurplus van alle individuen in de groep die het product koopt. Hoe meer
, consumenten een product kopen, hoe groter het consumentensurplus. CS = ½ *
hoogte * breedte.
§3: Prijselasticiteit
Een producent wil weten wat het effect is van een prijsverandering op zijn omzet:
prijs x gevraagde hoeveelheid. Om te weten of een afzetstijging tegen een
prijsverlaging opweegt of andersom moet een producent de prijselasticiteit van de
gevraagde hoeveelheid weten.
De procentuele verandering van de vraag (Qv) als gevolg van een procentuele
verandering van de prijs (P). ev is over het algemeen negatief, want wanneer P↑ gaat
Qv↓ en andersom
- Oorzaak: De prijs
- Gevolg: De gevraagde hoeveelheid
In formulevorm:
ev = procentuele verandering v.d. gevraagde hoeveelheid
procentuele verandering v.d. prijs
Afgekort als:
% Δ Qv
ev =
%Δ P
Waarde Procentuele Bij een Gevolg voor omzet
prijselasticiteit veranderingen
ev=0 Volkomen inelastisch Prijsverhogin Omzet stijgt
g
-1< ev< 0 Inelastisch Prijsverhogin Omzet stijgt
g Omzet daalt
Prijsverlaging
ev =-1 Inelastisch noch Prijsverhogin Omzet blijft gelijk
elastisch g
ev <-1 Elastisch Prijsverhogin Omzet daalt
g Omzet stijgt
Prijsverlaging
ev =-oneindig Elastisch Prijsverhogin Omzet verdwijnt
g
Bij producten waarvoor geldt dat de prijselasticiteit positief is heten giffengoederen.
Het is het gevolg van een inkomenseffect.
De ev verschilt op ieder punt van de vraaglijn. Eenzelfde absolute verandering geeft in
een ander vertrekpunt immers een andere relatieve (%) verandering en dus een
andere elasticiteit. Hoe lager het punt op de vraaglijn (hoe kleiner P), hoe dichter de
waarde van ev ligt bij de 0 (hoe groter ev).
De kruislingse prijselasticiteit wordt gedefinieerd als:
De procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid van goed A (QvA) als
gevolg van een procentuele verandering van de prijs van goed B (PB)
Oorzaak: De prijs van goed B
Gevolg: De gevraagde hoeveelheid van goed A
% Δ QvA
ek =
% Δ PB
Bij de kruislingse prijselasticiteit (EK) geldt:
