BIJZONDERE HEELKUNDE
Yasmina Jongbloet
[DATUM]
[BEDRIJFSNAAM]
[Bedrijfsadres]
, CHIRURGIE WEKE DELEN
DEFINITIES/INLEIDING
CELIOTOMIE : BUIK OPEN SNIJDEN
Voor een kankergezwel eruit te halen moeten we een heel grote benadering maken; we
moeten dan van het xiphoid tot de pubis snijden. Voor sommige processen moet je alleen
van voor snijden bv als er enkel een maag probleem is. Anderzijds als je enkel blaas
chirurgie wilt doen neemt je enkel caudale celiotomie.
- Een rechtshandige chirurg staat aan de rechterkant van de hand als die op zijn rug
ligt. De linkshandige aan de andere kant.
- Super belangrijk is dat je moet weten hoeveel compressen op je instrumenten
tafel ligt zodat je niet in de ruimte ergens een compres achter laat ( in de hond)
.
➔ Compressen met een Looddraadje ( blauw of zwart, om ze terug te vinden met
RX).
➔ Compressen bevochtigen en daarna VOLLEDIG uit knijpen voor gebruik.
- Als we de buik willen opsnijden incisie in de middenlijn voor
alle lagen ij teef, kattin en kater maar niet bij de reu. In de
middenlijn= minste doorbloeding. Na de middenlijn door de
subcutis en linea alba.
➔ Reu ! kunnen in het caudaal deel niet doorsnijden want
daar is het preputium hier gaan we een bochtje maken.
Deze is afhankelijk van R/L handig. Dus scheren →
spoelen ( met verdunde oplossing adners zal er meer
productie zijn van vocht?) → snijden en subcutis vrij prepareren → bij bochtje
is er een m. preputialis die door gesneden wordt → prepareren naar de
middenlijn toe.
Samenstelling van de linea alba is craniaal anders dan caudaal. De buikwand bestaat uit
spieren en fascie van de interne en externe buikspier smelten samen tot
1 dikke fascie caudaal. Craniaal is dit niet zo, minder stevig. Dit is
belangrijk voor het hechten.
- Als we een opening gemaakt hebben in de linea alba ( dus spieren L
en R intact) ga je met de schaar verder openknippen of met een
gleufsonde of bistouri mes.
- Als we vooraan in de linea alba moeten zijn hebben we veel vet links
en rechts (falciform vet met BV die niet zichtbaar zijn) van de
middenlijn. Dat vet gaan we los maken voor verschillende redenen:
door te manipuleren kan het ontsteking geven= steatitis en omdat het
in het gezichtsveld in de weg hangt. In het midden hebben we ook
omentum vet maar dit gaat terug de buik in.
1
, - Als we caudaal in de linea alba moeten zijn, zie reu traditioneel. We hebben ook
nog een alternatieve vorm, waar je de huid boven de urethra insnijd, niet verlengt,
is enkel voor blaas chirurgie.
HECHTINGEN OP DE BUIKWAND
Craniaal van de navel gaan we wel door de spieren moeten. We moeten ons afvragen welke
laag stevigheid heeft? Bij honden en katten sluiten we NOOIT bij peritoneum. Deze zit
nooit in de hechting. De spieren zijn pijnlijk als je ze gaat hechten en geven ook geen
stevigheid dus deze zullen er ook niet inzitten. Als je de fascie neemt op uw naald voel je
een stevigheid; deze gaan we dus hechten. Bij kleine dieren blijven we 3 mm van de wand.
- Dus craniaal moet je wat dieper gaan omdat je twee fascie lagen wilt hechten.
- Kan doorlopend ( tijd besparend en materiaal besparend, maar kan je die te strak
aantrekken waardoor weefsel dood kan gaan. Dus hechtingen niet te strak zetten
) of afzonderlijk ( knoopjes zijdelings van de woned anders kan die interfereren
met de wonde, heir ook niet te hard aanspannen voor dood weefsel te vermijden
ennegatief voor wondheling vanwege al een grote zwelling die zal komen en nog
extra druk stal geven naast de spanning)
➔ Buikwand: traag resorbeerbaar materiaal nodig, normaal met een ronde naald>
snijdende kan ook. Subcutis met resorbeerbaar materiaal en de huid met
resorbeerbaar/niet resorbeerbaar materiaal.
➔ Mono of polyfylament voor buikwant maakt niet uit. Dit heeft belang bij
capilariteit zoals bij maag en blaas als je dingen hebt in de ruimte die je niet
naar buiten wilt, bij fascie maakt
het niet uit.
Als nazorg analgesie geven en de beweging beperken en hechtingen beschermen.
COMPLICATIES
- EXTRA ABDOMINAAL
➔ Seroma
➔ Hematoma
➔ Drainage
➔ Dehiscentie
➔ Huid
➔ Buikwand
- INTRA ABDOMINAAL
➔ Verklevingen
➔ Vergroeiingen
➔ Peritonitis
2
, Laparotomie – flankincisie: spierlagen zijn anders georienteerd, kan je splijten en in het abdomen
terecht komen → Is niet hetzelfde als laparoscopie
(les 3)
CASTRATIE
MANNELIJK GESLACHTSTELSEL
Een mannelijk dier gaan we castreren om te voorkomen dat er ongewenste nakomelingen zijn, bij
mannelijke dieren willen we ook geen overdreven seksueel gedrag. We moeten wel oppassen dat
angstige honden die gecastreerd worden NOG angstiger worden. Er zijn ook bepaalde hormoon
afhankelijke aandoeningen :
- hernia perinealis → altijd castreren.
- Anaalklier adenomen: rond anus adenomas (goed aardige tumoren). Als je een patiënt
castreet zullen de adenomas regresseren ( er is dus een link met de mannelijke hormonen.
- Urolithen die vast zitten thv urethra → permanente opening thv scrotum om te plassen,
testikels zitten daar in de weg dus dan zal er ook een castratie
gedaan worden.
Als we een kater en kattin willen onderscheiden
- zien we dat de afstand bij anus en spleet groter is bij katers
- Piemeltje uitschachten
In België is het verplicht om te katten te behandelen vooraleer ze van
eigenaar veranderen. Als je de dieren zelf houd moeten ze voor 5
maand oud gecastreerd worden. Als je wilt fokken moet je daar een
document voor aanvragen.
VROEGCASTRATIE KATER <4 MAAND
Vanaf een 800 gram = 8 weken, kan je ze veilig onder narcose brengen en chirurgie uit oefenen. Je
moet heel juist wegen want 100 gram meer of minder is procentueel veel verschil. Je moet ook
rekening houden met de leeftijd want deze dieren zullen we niet uitvasten voor de chirurgie, ze
hebben een sneller metabolisme. Jonge dieren mogen nooit langer uitgevast zijn dan 4 u.
Omdat ze zo klein zijn hebben ze ook nog geen ideale vetreserves → snelle afkoeling= geen alcohol
producten gebruiken. + warmtematjes of handschoenen bij hen ( zelfs al bij de sedatie opvolgen).
Dit is BELANGRIJK!
1) Voorbereiding
- analgesie pre- operatief; hier gebruiken we klassiek ene ontstekingsremmer (IV of PO). AB
geven we NIET! Dit heeft geen enkele meerwaarde.
- Als we de kater willen castreren zullen we scrotum moeten plukken
- Geen alcoholhoudende producten. We gaan waterbasis producten gebruiken voor zo weinig
mogelijk warmte te onttrekken.
- Uw voorbereiding: materiaal aantrekken: handschoenen/ scalpel/ gebogen klem
2) Huidincisie
- Soms een extra injectie intratesticulair
- Bij de hond gaan we huid incisie alles toe doen na de castratie maar bij de kat gaan we alles
open laten. Als we de huid incisie doen zie je doorzichtige vliesjes (bij jonge dieren).
3
Yasmina Jongbloet
[DATUM]
[BEDRIJFSNAAM]
[Bedrijfsadres]
, CHIRURGIE WEKE DELEN
DEFINITIES/INLEIDING
CELIOTOMIE : BUIK OPEN SNIJDEN
Voor een kankergezwel eruit te halen moeten we een heel grote benadering maken; we
moeten dan van het xiphoid tot de pubis snijden. Voor sommige processen moet je alleen
van voor snijden bv als er enkel een maag probleem is. Anderzijds als je enkel blaas
chirurgie wilt doen neemt je enkel caudale celiotomie.
- Een rechtshandige chirurg staat aan de rechterkant van de hand als die op zijn rug
ligt. De linkshandige aan de andere kant.
- Super belangrijk is dat je moet weten hoeveel compressen op je instrumenten
tafel ligt zodat je niet in de ruimte ergens een compres achter laat ( in de hond)
.
➔ Compressen met een Looddraadje ( blauw of zwart, om ze terug te vinden met
RX).
➔ Compressen bevochtigen en daarna VOLLEDIG uit knijpen voor gebruik.
- Als we de buik willen opsnijden incisie in de middenlijn voor
alle lagen ij teef, kattin en kater maar niet bij de reu. In de
middenlijn= minste doorbloeding. Na de middenlijn door de
subcutis en linea alba.
➔ Reu ! kunnen in het caudaal deel niet doorsnijden want
daar is het preputium hier gaan we een bochtje maken.
Deze is afhankelijk van R/L handig. Dus scheren →
spoelen ( met verdunde oplossing adners zal er meer
productie zijn van vocht?) → snijden en subcutis vrij prepareren → bij bochtje
is er een m. preputialis die door gesneden wordt → prepareren naar de
middenlijn toe.
Samenstelling van de linea alba is craniaal anders dan caudaal. De buikwand bestaat uit
spieren en fascie van de interne en externe buikspier smelten samen tot
1 dikke fascie caudaal. Craniaal is dit niet zo, minder stevig. Dit is
belangrijk voor het hechten.
- Als we een opening gemaakt hebben in de linea alba ( dus spieren L
en R intact) ga je met de schaar verder openknippen of met een
gleufsonde of bistouri mes.
- Als we vooraan in de linea alba moeten zijn hebben we veel vet links
en rechts (falciform vet met BV die niet zichtbaar zijn) van de
middenlijn. Dat vet gaan we los maken voor verschillende redenen:
door te manipuleren kan het ontsteking geven= steatitis en omdat het
in het gezichtsveld in de weg hangt. In het midden hebben we ook
omentum vet maar dit gaat terug de buik in.
1
, - Als we caudaal in de linea alba moeten zijn, zie reu traditioneel. We hebben ook
nog een alternatieve vorm, waar je de huid boven de urethra insnijd, niet verlengt,
is enkel voor blaas chirurgie.
HECHTINGEN OP DE BUIKWAND
Craniaal van de navel gaan we wel door de spieren moeten. We moeten ons afvragen welke
laag stevigheid heeft? Bij honden en katten sluiten we NOOIT bij peritoneum. Deze zit
nooit in de hechting. De spieren zijn pijnlijk als je ze gaat hechten en geven ook geen
stevigheid dus deze zullen er ook niet inzitten. Als je de fascie neemt op uw naald voel je
een stevigheid; deze gaan we dus hechten. Bij kleine dieren blijven we 3 mm van de wand.
- Dus craniaal moet je wat dieper gaan omdat je twee fascie lagen wilt hechten.
- Kan doorlopend ( tijd besparend en materiaal besparend, maar kan je die te strak
aantrekken waardoor weefsel dood kan gaan. Dus hechtingen niet te strak zetten
) of afzonderlijk ( knoopjes zijdelings van de woned anders kan die interfereren
met de wonde, heir ook niet te hard aanspannen voor dood weefsel te vermijden
ennegatief voor wondheling vanwege al een grote zwelling die zal komen en nog
extra druk stal geven naast de spanning)
➔ Buikwand: traag resorbeerbaar materiaal nodig, normaal met een ronde naald>
snijdende kan ook. Subcutis met resorbeerbaar materiaal en de huid met
resorbeerbaar/niet resorbeerbaar materiaal.
➔ Mono of polyfylament voor buikwant maakt niet uit. Dit heeft belang bij
capilariteit zoals bij maag en blaas als je dingen hebt in de ruimte die je niet
naar buiten wilt, bij fascie maakt
het niet uit.
Als nazorg analgesie geven en de beweging beperken en hechtingen beschermen.
COMPLICATIES
- EXTRA ABDOMINAAL
➔ Seroma
➔ Hematoma
➔ Drainage
➔ Dehiscentie
➔ Huid
➔ Buikwand
- INTRA ABDOMINAAL
➔ Verklevingen
➔ Vergroeiingen
➔ Peritonitis
2
, Laparotomie – flankincisie: spierlagen zijn anders georienteerd, kan je splijten en in het abdomen
terecht komen → Is niet hetzelfde als laparoscopie
(les 3)
CASTRATIE
MANNELIJK GESLACHTSTELSEL
Een mannelijk dier gaan we castreren om te voorkomen dat er ongewenste nakomelingen zijn, bij
mannelijke dieren willen we ook geen overdreven seksueel gedrag. We moeten wel oppassen dat
angstige honden die gecastreerd worden NOG angstiger worden. Er zijn ook bepaalde hormoon
afhankelijke aandoeningen :
- hernia perinealis → altijd castreren.
- Anaalklier adenomen: rond anus adenomas (goed aardige tumoren). Als je een patiënt
castreet zullen de adenomas regresseren ( er is dus een link met de mannelijke hormonen.
- Urolithen die vast zitten thv urethra → permanente opening thv scrotum om te plassen,
testikels zitten daar in de weg dus dan zal er ook een castratie
gedaan worden.
Als we een kater en kattin willen onderscheiden
- zien we dat de afstand bij anus en spleet groter is bij katers
- Piemeltje uitschachten
In België is het verplicht om te katten te behandelen vooraleer ze van
eigenaar veranderen. Als je de dieren zelf houd moeten ze voor 5
maand oud gecastreerd worden. Als je wilt fokken moet je daar een
document voor aanvragen.
VROEGCASTRATIE KATER <4 MAAND
Vanaf een 800 gram = 8 weken, kan je ze veilig onder narcose brengen en chirurgie uit oefenen. Je
moet heel juist wegen want 100 gram meer of minder is procentueel veel verschil. Je moet ook
rekening houden met de leeftijd want deze dieren zullen we niet uitvasten voor de chirurgie, ze
hebben een sneller metabolisme. Jonge dieren mogen nooit langer uitgevast zijn dan 4 u.
Omdat ze zo klein zijn hebben ze ook nog geen ideale vetreserves → snelle afkoeling= geen alcohol
producten gebruiken. + warmtematjes of handschoenen bij hen ( zelfs al bij de sedatie opvolgen).
Dit is BELANGRIJK!
1) Voorbereiding
- analgesie pre- operatief; hier gebruiken we klassiek ene ontstekingsremmer (IV of PO). AB
geven we NIET! Dit heeft geen enkele meerwaarde.
- Als we de kater willen castreren zullen we scrotum moeten plukken
- Geen alcoholhoudende producten. We gaan waterbasis producten gebruiken voor zo weinig
mogelijk warmte te onttrekken.
- Uw voorbereiding: materiaal aantrekken: handschoenen/ scalpel/ gebogen klem
2) Huidincisie
- Soms een extra injectie intratesticulair
- Bij de hond gaan we huid incisie alles toe doen na de castratie maar bij de kat gaan we alles
open laten. Als we de huid incisie doen zie je doorzichtige vliesjes (bij jonge dieren).
3
