Probleem 2 ‘Compleet de pisang’ Handelsrecht
PROBLEEM 2
Leerdoelen:
1. Wat is een cognossement en wat zijn de functies?
2. Wie heeft recht op aflevering onder een cognossement?
3. Wat is documentair krediet (Letter of Credit)?
4. Wanneer mag een bank weigeren uit te betalen bij een documentair krediet?
Bronnen:
- L. Stevens, Van Haven en Handel: H3.5 (Transportdocumenten, Hoofdstuk 4 (Waardepapieren, Order- en toonderpapieren)
en Hoofdstuk 5 (Betalings- en zekerheidstechnieken)
- HR 21 mei 1976, NJ1997/209 (Bulk Oil/Mac Oil)
- HR 9 juni 1995, NJ 1995/639 (Gesnoteg/Mees Pierson)
- HR 19 april 2002, NJ 2002/456 (Zürich/Lebosch)
- HR 26 maart 2004, NJ 2004/309 (Anthea Yachting)
1 WAT IS EEN COGNOSSEMENT EN WAT ZIJN DE FUNCTIES?
Cognossement (ook wel: bill of lading; b/l) = transportdocument dat in het zeevervoer wordt gebruikt =
waardepapier
Het cognossement heeft als primair belang, dat met de overdracht ervan de daarop vermelde zaken kunnen
worden geleverd (art. 8:377 BW). Door eigendomsoverdracht van het cognossement gaat de eigendom van de
lading over (art. 8:417 BW).
Een waardepapier is een document waarin een vordering belichaamd is, op een dergelijke wijze dat het bezit van
het papier noodzakelijk is om de vordering te kunnen uitoefenen of overdragen.
1. Een document
2. Waarin een recht is geïncorporeerd
3. Op een dergelijke wijze dat dit recht enkel uitgeoefend en overgedragen kan worden d.m.v. het
document
In een cognossement zit een geïncorporeerd recht: recht op aflevering van de goederen (functie). Enkel de
(rechtmatige) houder van het cognossement kan om aflevering vragen. Overdracht aan een andere partij kan
alleen door het cognossement over te dragen.
Voor de wijze van overdracht moet er onderscheid gemaakt worden tussen:
1. Orderpapier: een waardepapier dat een ‘orderclausule’ bevat. Het volstaat dat duidelijk is dat de betaling
onder het document moet gebeuren aan een aangeduide persoon, of aan een andere persoon die later
door deze eerste persoon aangewezen zal worden.
o Dubbele voorwaarde: (1) het papier moet geëndosseerd worden en (2) het papier moet geleverd
worden aan de nieuwe houder (art. 3:93 BW).
§ Endossement = een ondertekende instructie van de huidige houder van het papier om
aan een andere persoon te betalen. Endossement mag op elke plaats op het papier
§ De levering zal in vele gevallen gebeuren door feitelijke overhandiging, maar het kan
ook om een levering cp, brevi manu of longa manu gaan (art. 3:115 BW).
2. Toonderpapier: een waardepapier dat de schuldeiser niet identificeert. Eenieder die het papier fysiek in
handen heeft kan het recht uitoefenen dat in het papier belichaamd is.
o Vereiste voor overdracht: levering van het papier (art. 3:93 BW)
Waardepapieren vs. bewijsmiddelen
Waardepapier = bedoeld als een middel om op gemakkelijke wijze een recht over te dragen
Bewijspapier = dient enkel om een rechtsfeit aan te tonen
Voorbeeld: het bonnetje dat overhandigd wordt wanneer kleding in bewaring wordt gegeven bij een garderobe.
Dit papier dient louter als bewijsmiddel om aan te tonen wie een kledingstuk in bewaring heeft gegeven, maar is niet
bedoeld om de rechten op dat kledingstuk te kunnen overdragen aan een derde.
1
PROBLEEM 2
Leerdoelen:
1. Wat is een cognossement en wat zijn de functies?
2. Wie heeft recht op aflevering onder een cognossement?
3. Wat is documentair krediet (Letter of Credit)?
4. Wanneer mag een bank weigeren uit te betalen bij een documentair krediet?
Bronnen:
- L. Stevens, Van Haven en Handel: H3.5 (Transportdocumenten, Hoofdstuk 4 (Waardepapieren, Order- en toonderpapieren)
en Hoofdstuk 5 (Betalings- en zekerheidstechnieken)
- HR 21 mei 1976, NJ1997/209 (Bulk Oil/Mac Oil)
- HR 9 juni 1995, NJ 1995/639 (Gesnoteg/Mees Pierson)
- HR 19 april 2002, NJ 2002/456 (Zürich/Lebosch)
- HR 26 maart 2004, NJ 2004/309 (Anthea Yachting)
1 WAT IS EEN COGNOSSEMENT EN WAT ZIJN DE FUNCTIES?
Cognossement (ook wel: bill of lading; b/l) = transportdocument dat in het zeevervoer wordt gebruikt =
waardepapier
Het cognossement heeft als primair belang, dat met de overdracht ervan de daarop vermelde zaken kunnen
worden geleverd (art. 8:377 BW). Door eigendomsoverdracht van het cognossement gaat de eigendom van de
lading over (art. 8:417 BW).
Een waardepapier is een document waarin een vordering belichaamd is, op een dergelijke wijze dat het bezit van
het papier noodzakelijk is om de vordering te kunnen uitoefenen of overdragen.
1. Een document
2. Waarin een recht is geïncorporeerd
3. Op een dergelijke wijze dat dit recht enkel uitgeoefend en overgedragen kan worden d.m.v. het
document
In een cognossement zit een geïncorporeerd recht: recht op aflevering van de goederen (functie). Enkel de
(rechtmatige) houder van het cognossement kan om aflevering vragen. Overdracht aan een andere partij kan
alleen door het cognossement over te dragen.
Voor de wijze van overdracht moet er onderscheid gemaakt worden tussen:
1. Orderpapier: een waardepapier dat een ‘orderclausule’ bevat. Het volstaat dat duidelijk is dat de betaling
onder het document moet gebeuren aan een aangeduide persoon, of aan een andere persoon die later
door deze eerste persoon aangewezen zal worden.
o Dubbele voorwaarde: (1) het papier moet geëndosseerd worden en (2) het papier moet geleverd
worden aan de nieuwe houder (art. 3:93 BW).
§ Endossement = een ondertekende instructie van de huidige houder van het papier om
aan een andere persoon te betalen. Endossement mag op elke plaats op het papier
§ De levering zal in vele gevallen gebeuren door feitelijke overhandiging, maar het kan
ook om een levering cp, brevi manu of longa manu gaan (art. 3:115 BW).
2. Toonderpapier: een waardepapier dat de schuldeiser niet identificeert. Eenieder die het papier fysiek in
handen heeft kan het recht uitoefenen dat in het papier belichaamd is.
o Vereiste voor overdracht: levering van het papier (art. 3:93 BW)
Waardepapieren vs. bewijsmiddelen
Waardepapier = bedoeld als een middel om op gemakkelijke wijze een recht over te dragen
Bewijspapier = dient enkel om een rechtsfeit aan te tonen
Voorbeeld: het bonnetje dat overhandigd wordt wanneer kleding in bewaring wordt gegeven bij een garderobe.
Dit papier dient louter als bewijsmiddel om aan te tonen wie een kledingstuk in bewaring heeft gegeven, maar is niet
bedoeld om de rechten op dat kledingstuk te kunnen overdragen aan een derde.
1
