Schema's: staats- en bestuursrecht

Schema’s staats- en
bestuursrecht

,Deel I. Schema’s staatsrecht
Schema I. Zelfstandige bestuursorganen
Schema II. Verdragen: sluiting, goedkeuring en
beëindiging
Schema III. Vergelijkend staatsrecht
Schema IV. Toetsing wetten in formele en materiële zin
Schema V. Beperking grondrechten (Grondwet, EVRM en
EU-Handvest)

,Schema I.
Zelfstandige bestuursorganen
Schema
‘Zelfstandig bestuursorgaan (zbo)’
Stap Nevenstap Omschrijving Wetsartikel/Jurisprudentie
Kaderwet zelfstandige bestuursorganen
1. Definitie van een zbo
a. Een zbo is een bestuursorgaan van de Art. 1 Kaderwet zbo.
centrale overheid dat bij de wet, krachtens
de wet bij algemene maatregel van bestuur
of krachtens de wet bij ministeriële
regeling met openbaar gezag is bekleed, en
dat niet hiërarchisch ondergeschikt is aan
een minister.
a1. Let op! Ingestelde (nationale) autoriteiten Vb. ‘De Nederlandse gas-zaak’
(lees: zbo’s) – bijvoorbeeld voor privacy (inbreuk op zelfstandige en
toezicht – dienen volledig onafhankelijk onafhankelijke oordeelsvorming van de
zbo. Een individuele aanwijzing is niet
van de politiek en marktpartijen te zijn. toegestaan.)

2. Instelling van een zbo
a. zbo’s kunnen uitsluitend worden ingesteld Art. 3 Kaderwet zbo.
als:

- Er sprake is van een specifieke
deskundigheid;
- Er sprake is van strikt regel
gebonden uitvoering in een groot
aantal individuele gevallen;
(bijv. een fabriek van
massabeschikkingen, zoals het UWV.)
- Er sprake is van participatie van
maatschappelijke organisatie.
(bijv. Dit speelt bij de AFM of de NZa,
waar je wilt dat de organisatie veel overleg
heeft met de praktijk.)

Uit de memorie van toelichting
moet blijken dat het een zbo is.

a1. Tevens kan via Europees recht aan
Nederland de verplichting worden
opgelegd om een zbo in te stellen. Dit zijn
zogeheten hybride zbo’s: voeren nationaal
en Europees recht uit.
(bijv. de ACM of AP.)
b. De bevoegdheidstoekenning – attributie of
delegatie – aan een zbo geschiedt middels
een instellingswet. Met de instellingswet
kan worden afgeweken van de Kaderwet
zbo.

, 3. Alternatieven
Als er een keuzemogelijkheid is om iets al
dan niet een zbo te maken, dan kan de
minister kiezen waar hij iets neerlegt. Let
wel, kiest hij ervoor iets bij zijn ministerie
te leggen of bij hemzelf, dan kan hij er ook
op worden aangesproken (ministeriële
verantwoordelijkheid). Als er geen keuze
is, dan dien je een zbo in te stellen, deze
verplichting kan ingevolge het EU-recht
geschieden. Onderstaand alternatieven –
naast het instellen van een zbo - om te
ontkomen aan ministeriële
verantwoordelijkheid:
a. Agentschappen: een agentschap is een
andere term voor een bepaald onderdeel
van een ministerie, dan wordt je onderdeel
van het ministerie. (wel ministeriële
verantwoordelijkheid.)

b. Privatiseren: je verplaatst een organisatie
naar het bedrijfsleven.
(bijv. Schiphol hoofdaandeelhouder of 100%
aandeelhouder NS en Prorail.)

4. Bevoegdheden minister
a. De minister kan leden van een zbo Art. 12 lid 1 Kaderwet zbo.
benoemen, ontslaan of schorsen.
a1. Schorsing en ontslag vindt slechts plaats Art. 12 lid 2 Kaderwet zbo.
wegens ongeschiktheid of onbekwaamheid
van leden van een zbo. En op eigen
verzoek van de betrokkene kan deze
ontslagen worden.
b. De minister kan aan een zbo inlichtingen Art. 20 lid 1 Kaderwet zbo.
vragen voor de uitoefening van de taken
van een zbo.
c. De minister kan beleidsregels vaststellen Art. 21 lid 1 Kaderwet zbo.
tot de taakuitoefening van de zbo.
d. De minister kan een besluit van een zbo Art. 22 lid 1 Kaderwet zbo.
vernietigen.
e. De minister kan de begroting van een zbo Art. 29 lid 1 Kaderwet zbo.
goedkeuren.


Stap Nevenstap Omschrijving Wetsartikel/Jurisprudentie
Autoriteit Persoonsgegevens (AP)
1. Definitie van de AP
De toezichthoudende, onafhankelijke Art. 15 UAVG.
autoriteit in Nederland die de naleving van
de AVG controleert is de Autoriteit
Persoonsgegevens.
2. Instelling van de AP
a. De oprichting van de AP is gebaseerd op Art. 51-52 AVG jo. 6 UAVG.
en voorgeschreven door het EU-recht.
Ingevolge de AVG dienen EU-lidstaten