Inhoudsopgave
Week 1: management taken.............................................................................................. 4
1.1 Wat is management?...................................................................................................................... 4
1.1.1 Onderscheid manager/directeur/ondernemer..........................................................................4
1.1.2 Soorten managers.................................................................................................................... 5
1.1.3 Besturingsniveaus.................................................................................................................... 5
1.1.4 Taken van een manager........................................................................................................... 5
1. Strategisch plannen en innoveren.................................................................................6
2. organiseren en coördineren..........................................................................................6
3. Humanresourcesmanagement.......................................................................................6
4. Leiddinggeven en controleren.......................................................................................6
5. Communiceren en overtuigen........................................................................................6
6. Motiveren en ontwikkelen............................................................................................. 7
1.1.5 Management en macht............................................................................................................ 7
1. Integraal management.................................................................................................. 7
2. Interim-management.................................................................................................... 7
1.1.6 Managementtechnieken........................................................................................................... 7
Week 2: cultuur................................................................................................................ 8
1.1 Wat is cultuur?................................................................................................................................ 8
1.1.1 Functies van cultuur................................................................................................................. 9
1.1.2 cultuurdimensie van Hofstede.................................................................................................. 9
1. Cultuurdimensie 1: grote vs. Kleine machtsafstand........................................................9
2. Cultuurdimensie 2: individualisme vs. Collectivisme.....................................................10
3. Cultuurdimensie 3: masculiniteit vs. Femininiteit.........................................................10
4. Cultuurdimensie 4: hoge onzekerheid vs. Lage onzekerheid..........................................10
5. cultuurdimensie 5: langetermijn- vs. Kortetermijnoriëntatie.........................................10
6. Cultuurdimensie 6: hedonisme vs. Soberheid...............................................................10
1.1.3 Organisatiecultuur.................................................................................................................. 10
1.1.4 Verschijningsvormen van cultuur:.......................................................................................... 11
1.1.5 Cultuurtypen van Harrison en Handy.....................................................................................11
1. machtscultuur............................................................................................................ 12
2. Rolcultuur.................................................................................................................. 12
3. Taakcultuur................................................................................................................ 12
1
,4. Persoonscultuur.......................................................................................................... 12
Meest passende, effectieve stijl van leidinggeven per cultuurtype....................................12
1.1.6 Cultuurtypen van Cameron en Quinn.....................................................................................12
1. Familiecultuur............................................................................................................. 13
2. Adhoratiecultuur......................................................................................................... 13
3. Hiërarchiecultuur........................................................................................................ 13
4. Marktcultuur.............................................................................................................. 13
1.1.7 Inclusieve organisatiestructuur.............................................................................................. 13
1.1.8 Cultuurdiagnose OCAI............................................................................................................ 13
1.1.9 Cultuurverandering volgens Kotter:........................................................................................ 14
Week 3: management: leidinggeven en besluitvorming....................................................14
1.1 Zelfkennis..................................................................................................................................... 14
1.2 Het Angelsaksische en Rijlandse bedrijfsmodel............................................................................15
1.3 Leidinggeven................................................................................................................................ 15
1.3.1 basisstijlen van leidinggeven................................................................................................. 15
1.4 Matrix van Blake en Mouton......................................................................................................... 16
1.5 Situationeel leidinggeven............................................................................................................. 17
1.5.1 Hersey en Blanchard.............................................................................................................. 17
1.6 Leiderschap.................................................................................................................................. 17
1.6.1 transactioneel leidinggeven................................................................................................... 17
1.6.2 Transformationeel leidinggeven............................................................................................. 17
1.6.3 Verschillen transactioneel en transformationeel.....................................................................18
1.7 Leidinggeven op afstand.............................................................................................................. 18
1.7.1 Stijl van leidinggeven en competenties..................................................................................18
1.7.2 Betrekken en motiveren van medewerkers op afstand..........................................................18
1.7.3 ICT-infrastructuur................................................................................................................... 18
1.8 Managementrollen........................................................................................................................ 18
1.8.1 Managementrollen van Mintzberg..........................................................................................18
1.8.2 Managementrollen van Quinn................................................................................................19
1.9 Management en belsuitvorming................................................................................................... 19
1.9.1 Rationele besluitvorming........................................................................................................ 20
1.9.2 Basisstijlen in beslissen.......................................................................................................... 20
1.9.3 Managementvaardigheden in hard en soft skills....................................................................21
Week 5: het motiveren van werknemers..........................................................................21
1.1 Motivatie....................................................................................................................................... 21
1.1.1 wat motiveert werknemers om van baan te veranderen?......................................................22
1.1.2 Waarom veranderen mensen van werk?................................................................................22
1.1.3 Wat motiveert mensen om goede prestaties te leveren?.......................................................22
1.2 Basisbehoeften............................................................................................................................. 22
1.2.1 Basishoeftenhiërarchie van Maslov........................................................................................ 22
1.2.2 Motivatietheorie van Herzberg...............................................................................................22
1.2.3 Aangeleerde behoeften.......................................................................................................... 23
2
,1. prestatiemotief........................................................................................................... 23
2. Machtsmotief.............................................................................................................. 23
3. Verwantschapsmotief.................................................................................................. 23
1.2.4 Hoe bepalen mensen welk gedrag nodig is om aan hun behoeften op het werk te voldoen?.23
1.2.5 Welke invloed hebben verwachtingen over inspanningen, prestaties en beloning op de
werkmotivatie?................................................................................................................................ 23
1.2.6 Hoe beïnvloed de aard van de beloning de motivatie?...........................................................23
1.2.7 Rechtvaardigheidsfactor........................................................................................................ 24
1.3 Methoden voor het motiveren van medewerkers.........................................................................24
1.3.1 Betrokkenheid bij doelstellingen verhogen.............................................................................24
1.3.2 Verwachtingen voor het verband tussen inspanningen, prestaties en beloning versterken. . .24
1.3.3 Een aantrekkelijke belonign in het vooruitzicht stellen...........................................................24
1.3.4 Het gewenst gedrag versterken.............................................................................................24
1.3.5 Tijdig belonen en feedback geven.......................................................................................... 24
1.3.6 Prestatiebeloning................................................................................................................... 25
1.3.7 Empowerment........................................................................................................................ 25
1.3.8 Hybride werken...................................................................................................................... 25
1.3.9 Ontwikkelingsmogelijkheden creëren.....................................................................................25
1.3.10 Functies opnieuw ontwerpen en aantrekkelijker maken.......................................................25
1.4 Overbelasting en verzuim............................................................................................................. 25
week 6: het oplossen van problemen en hanteren van conflicten......................................25
1.1 Conflict en hantering.................................................................................................................... 25
1.1.1 Wat is een conflict?................................................................................................................ 25
1.1.2 Waar zijn conflicten goed voor?..............................................................................................26
1.1.3 Oorzaken van conflicten?....................................................................................................... 26
1.2 Belangrijkste vaardigheden van conflicthantering........................................................................26
1. Beoordeel de aard van het conflict...............................................................................26
2. Bepaal aan welke conflicten je aandacht besteedt........................................................26
3. Wees je bewust van de belangrijkste stijlen van conflicthantering................................26
4. Probeer je in te leven in de positie van partijen in het conflict......................................27
5. Handel eerst de emotionele aspecten van het conflict af..............................................27
6. Bepaal je doelstellingen en bepaal welke stijl van conflicthantering het effectiefst is.....27
7. Implementeer de optimale langetermijnstrategie voor alle betrokkenen........................27
1.2.1 Verschillende stijlen voor conflicthantering............................................................................27
1.3 Wat mag je doen en niet doen tijdens een conflict?.....................................................................28
1.4 Een goed conflicthanteringsgesprek (6 elementen).....................................................................28
1. Inleiding..................................................................................................................... 28
2. Visie bemiddelaar....................................................................................................... 28
3. Reactie ruziemakers....................................................................................................28
3
, 4. Oorzaken benoemen................................................................................................... 29
5. Oplossingen bedenken en kiezen.................................................................................29
6. Afsluiting................................................................................................................... 29
1.5 Onderhandelen............................................................................................................................. 29
1.5.1 Distributief onderhandelen vs. Integratief onderhandelen.....................................................29
1.5.2 Richtlijnen voor effectief onderhandelen................................................................................30
1.6 Het stimuleren van conflicten....................................................................................................... 30
1.7 Hoe los je conflicten op tussen groepen en afdelingen?...............................................................30
1.8 De 6 denkhoeden van De Bono.................................................................................................... 30
1. Witte hoed................................................................................................................. 30
2. Zwarte hoed............................................................................................................... 30
3. Rode hoed.................................................................................................................. 31
4. Blauwe hoed............................................................................................................... 31
5. Gele hoed................................................................................................................... 31
6. Groene hoed............................................................................................................... 31
Management skills
Week 1: management taken
1.1 Wat is management?
= optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken
1. Samenwerken van mensen
2. Optimaal
3. Bepaald doel
Manager = een persoon die sturing geeft aan processen, mensen en middelen om een
bepaald doel te bereiken
1.1.1 Onderscheid manager/directeur/ondernemer
- Manager = doelgericht leidinggeven aan activiteiten en mensen
- Directeur = geeft leiding en komt dus overeen met begrip manager
- Ondernemen = vaak ook manager maar ook nog andere inhoud. Richt zich vooral op
het verschaffen van een inkomen uit eigen onderneming
4
Week 1: management taken.............................................................................................. 4
1.1 Wat is management?...................................................................................................................... 4
1.1.1 Onderscheid manager/directeur/ondernemer..........................................................................4
1.1.2 Soorten managers.................................................................................................................... 5
1.1.3 Besturingsniveaus.................................................................................................................... 5
1.1.4 Taken van een manager........................................................................................................... 5
1. Strategisch plannen en innoveren.................................................................................6
2. organiseren en coördineren..........................................................................................6
3. Humanresourcesmanagement.......................................................................................6
4. Leiddinggeven en controleren.......................................................................................6
5. Communiceren en overtuigen........................................................................................6
6. Motiveren en ontwikkelen............................................................................................. 7
1.1.5 Management en macht............................................................................................................ 7
1. Integraal management.................................................................................................. 7
2. Interim-management.................................................................................................... 7
1.1.6 Managementtechnieken........................................................................................................... 7
Week 2: cultuur................................................................................................................ 8
1.1 Wat is cultuur?................................................................................................................................ 8
1.1.1 Functies van cultuur................................................................................................................. 9
1.1.2 cultuurdimensie van Hofstede.................................................................................................. 9
1. Cultuurdimensie 1: grote vs. Kleine machtsafstand........................................................9
2. Cultuurdimensie 2: individualisme vs. Collectivisme.....................................................10
3. Cultuurdimensie 3: masculiniteit vs. Femininiteit.........................................................10
4. Cultuurdimensie 4: hoge onzekerheid vs. Lage onzekerheid..........................................10
5. cultuurdimensie 5: langetermijn- vs. Kortetermijnoriëntatie.........................................10
6. Cultuurdimensie 6: hedonisme vs. Soberheid...............................................................10
1.1.3 Organisatiecultuur.................................................................................................................. 10
1.1.4 Verschijningsvormen van cultuur:.......................................................................................... 11
1.1.5 Cultuurtypen van Harrison en Handy.....................................................................................11
1. machtscultuur............................................................................................................ 12
2. Rolcultuur.................................................................................................................. 12
3. Taakcultuur................................................................................................................ 12
1
,4. Persoonscultuur.......................................................................................................... 12
Meest passende, effectieve stijl van leidinggeven per cultuurtype....................................12
1.1.6 Cultuurtypen van Cameron en Quinn.....................................................................................12
1. Familiecultuur............................................................................................................. 13
2. Adhoratiecultuur......................................................................................................... 13
3. Hiërarchiecultuur........................................................................................................ 13
4. Marktcultuur.............................................................................................................. 13
1.1.7 Inclusieve organisatiestructuur.............................................................................................. 13
1.1.8 Cultuurdiagnose OCAI............................................................................................................ 13
1.1.9 Cultuurverandering volgens Kotter:........................................................................................ 14
Week 3: management: leidinggeven en besluitvorming....................................................14
1.1 Zelfkennis..................................................................................................................................... 14
1.2 Het Angelsaksische en Rijlandse bedrijfsmodel............................................................................15
1.3 Leidinggeven................................................................................................................................ 15
1.3.1 basisstijlen van leidinggeven................................................................................................. 15
1.4 Matrix van Blake en Mouton......................................................................................................... 16
1.5 Situationeel leidinggeven............................................................................................................. 17
1.5.1 Hersey en Blanchard.............................................................................................................. 17
1.6 Leiderschap.................................................................................................................................. 17
1.6.1 transactioneel leidinggeven................................................................................................... 17
1.6.2 Transformationeel leidinggeven............................................................................................. 17
1.6.3 Verschillen transactioneel en transformationeel.....................................................................18
1.7 Leidinggeven op afstand.............................................................................................................. 18
1.7.1 Stijl van leidinggeven en competenties..................................................................................18
1.7.2 Betrekken en motiveren van medewerkers op afstand..........................................................18
1.7.3 ICT-infrastructuur................................................................................................................... 18
1.8 Managementrollen........................................................................................................................ 18
1.8.1 Managementrollen van Mintzberg..........................................................................................18
1.8.2 Managementrollen van Quinn................................................................................................19
1.9 Management en belsuitvorming................................................................................................... 19
1.9.1 Rationele besluitvorming........................................................................................................ 20
1.9.2 Basisstijlen in beslissen.......................................................................................................... 20
1.9.3 Managementvaardigheden in hard en soft skills....................................................................21
Week 5: het motiveren van werknemers..........................................................................21
1.1 Motivatie....................................................................................................................................... 21
1.1.1 wat motiveert werknemers om van baan te veranderen?......................................................22
1.1.2 Waarom veranderen mensen van werk?................................................................................22
1.1.3 Wat motiveert mensen om goede prestaties te leveren?.......................................................22
1.2 Basisbehoeften............................................................................................................................. 22
1.2.1 Basishoeftenhiërarchie van Maslov........................................................................................ 22
1.2.2 Motivatietheorie van Herzberg...............................................................................................22
1.2.3 Aangeleerde behoeften.......................................................................................................... 23
2
,1. prestatiemotief........................................................................................................... 23
2. Machtsmotief.............................................................................................................. 23
3. Verwantschapsmotief.................................................................................................. 23
1.2.4 Hoe bepalen mensen welk gedrag nodig is om aan hun behoeften op het werk te voldoen?.23
1.2.5 Welke invloed hebben verwachtingen over inspanningen, prestaties en beloning op de
werkmotivatie?................................................................................................................................ 23
1.2.6 Hoe beïnvloed de aard van de beloning de motivatie?...........................................................23
1.2.7 Rechtvaardigheidsfactor........................................................................................................ 24
1.3 Methoden voor het motiveren van medewerkers.........................................................................24
1.3.1 Betrokkenheid bij doelstellingen verhogen.............................................................................24
1.3.2 Verwachtingen voor het verband tussen inspanningen, prestaties en beloning versterken. . .24
1.3.3 Een aantrekkelijke belonign in het vooruitzicht stellen...........................................................24
1.3.4 Het gewenst gedrag versterken.............................................................................................24
1.3.5 Tijdig belonen en feedback geven.......................................................................................... 24
1.3.6 Prestatiebeloning................................................................................................................... 25
1.3.7 Empowerment........................................................................................................................ 25
1.3.8 Hybride werken...................................................................................................................... 25
1.3.9 Ontwikkelingsmogelijkheden creëren.....................................................................................25
1.3.10 Functies opnieuw ontwerpen en aantrekkelijker maken.......................................................25
1.4 Overbelasting en verzuim............................................................................................................. 25
week 6: het oplossen van problemen en hanteren van conflicten......................................25
1.1 Conflict en hantering.................................................................................................................... 25
1.1.1 Wat is een conflict?................................................................................................................ 25
1.1.2 Waar zijn conflicten goed voor?..............................................................................................26
1.1.3 Oorzaken van conflicten?....................................................................................................... 26
1.2 Belangrijkste vaardigheden van conflicthantering........................................................................26
1. Beoordeel de aard van het conflict...............................................................................26
2. Bepaal aan welke conflicten je aandacht besteedt........................................................26
3. Wees je bewust van de belangrijkste stijlen van conflicthantering................................26
4. Probeer je in te leven in de positie van partijen in het conflict......................................27
5. Handel eerst de emotionele aspecten van het conflict af..............................................27
6. Bepaal je doelstellingen en bepaal welke stijl van conflicthantering het effectiefst is.....27
7. Implementeer de optimale langetermijnstrategie voor alle betrokkenen........................27
1.2.1 Verschillende stijlen voor conflicthantering............................................................................27
1.3 Wat mag je doen en niet doen tijdens een conflict?.....................................................................28
1.4 Een goed conflicthanteringsgesprek (6 elementen).....................................................................28
1. Inleiding..................................................................................................................... 28
2. Visie bemiddelaar....................................................................................................... 28
3. Reactie ruziemakers....................................................................................................28
3
, 4. Oorzaken benoemen................................................................................................... 29
5. Oplossingen bedenken en kiezen.................................................................................29
6. Afsluiting................................................................................................................... 29
1.5 Onderhandelen............................................................................................................................. 29
1.5.1 Distributief onderhandelen vs. Integratief onderhandelen.....................................................29
1.5.2 Richtlijnen voor effectief onderhandelen................................................................................30
1.6 Het stimuleren van conflicten....................................................................................................... 30
1.7 Hoe los je conflicten op tussen groepen en afdelingen?...............................................................30
1.8 De 6 denkhoeden van De Bono.................................................................................................... 30
1. Witte hoed................................................................................................................. 30
2. Zwarte hoed............................................................................................................... 30
3. Rode hoed.................................................................................................................. 31
4. Blauwe hoed............................................................................................................... 31
5. Gele hoed................................................................................................................... 31
6. Groene hoed............................................................................................................... 31
Management skills
Week 1: management taken
1.1 Wat is management?
= optimaal laten samenwerken van mensen en middelen om een bepaald doel te bereiken
1. Samenwerken van mensen
2. Optimaal
3. Bepaald doel
Manager = een persoon die sturing geeft aan processen, mensen en middelen om een
bepaald doel te bereiken
1.1.1 Onderscheid manager/directeur/ondernemer
- Manager = doelgericht leidinggeven aan activiteiten en mensen
- Directeur = geeft leiding en komt dus overeen met begrip manager
- Ondernemen = vaak ook manager maar ook nog andere inhoud. Richt zich vooral op
het verschaffen van een inkomen uit eigen onderneming
4
