VVV Neurologie
07-06-2022 t/m 10-06-2022
Voorbereiding Opfriscursus Neuroanatomie
06-06-2022
Blinde vlek = temporaal in het gezichtsveld
• Temporale deel van gezichtsveld valt op de nasale retina en andersom
o Geldt ook voor het bovenste en onderste deel van het gezichtsveld!
• Sulcus parieto-occipitalis = hierachter ligt de occipitaal kwab
o Incisura preoccipitalis = deukje wat het begin van de kwab laat zien
o Sulcus calcarinus = kraaienpootje waar de primaire visuele schors
omheen ligt
• Licht valt op de retina → nervus opticus → chiasma opticum (hier kruisen de banen die voor
de temporale gezichtsvelden zorgen → tractus opticus → nucleus geniculatum laterale
(thalamus)
o Meyer’s loop: baan van onderste helft retina gaat via temporaalkwab naar
achterkant van visuele cortex
▪ Is van de bovenste gezichtsvelden!
o Barum’s loop: baan van bovenste helft retina gaat via parietaalkwab naar visuele
cortex
Motoriek
• Eerste motorneuron = in de gyrus precentralis (de primaire motorcortex!)
o Basisregel 1: voor een beweging is er altijd een eerste én een
tweede motorneuron nodig!
o Basisregel 2: alles kruist!
▪ Enige uitzondering is het cerebellum, omdat dat dubbel kruist
• Motorneuronen
o Linkerbeen: ligt mediaan in de rechterhemisfeer → kruist in de medulla
oblongata → loopt naar thoracolumbaal in het ruggenmerg (motorische
voorhoorncel) → gaat daar over naar het tweede motorneuron
, o Linkerarm: tweede motorneuron ligt in het cervicale ruggenmerg
o Gelaat: is iets anders!
▪ Onderste helft gelaat
• Tweede motorneuron = laag in de pons
o Hier kruizen 1MN en 2MN ook
o Tweede motorneuron = n. facialis
▪ Dus uitval van de n. facialis rechts geeft parese
rechts!
▪ Bovenste helft gelaat
• Twee 1MN: vanuit ipsi- en contralaterale kant
o Voorbeeld: bij CVA vaak alleen mondhoek aangedaan, oog
niet!
• Bell’s palsy: geeft uitval van de gehele gezichtshelft
• Beschadiging van motorneuronen leidt altijd tot parese/krachtsverlies
o Ruggenmerglaesie kan ook tweede motorneuron schade geven
door aantasting van het cellichaam in het ruggenmerg!
o En bijvoorbeeld ook schade aan een ander ledemaat door een
eerste motorneuron van het been aan te tasten (zie plaatje)
Sensibiliteit
• Gyrus postcentralis = primaire sensibele cortex
o Is dus in de parietaalkwab!
o Homunculus = vrijwel hetzelfde als de motorische homunculus
▪ Genitaliën liggen ook mediaan, net onder het been!
• Sensibiliteit
o Gnostisch: fijne tast, vibratie, beweging, positie
▪ Beweging + positie = propriocepsis
o Vitaal: grove tast, pijn, temperatuur
• Verloop van de sensibiliteit
o Gnostisch: zenuwen → spinaal ganglion (1e relay neuron) →
achterkant van het ruggenmerg → via fasciculus cuneatus/
fasciculus gracilis van ipsilaterale kant naar boven → loopt
naar 2e relay neuron in ipsilaterale medulla oblongata → kruist bij contralaterale
thalamus naar 3e relay neuron → loopt naar gyrus postcentralis
▪ Fasciculus cuneatus/fasciculus gracilis = samen de achterstreng
o Vitaal: zenuwen → spinaal ganglion → achterkant van het ruggenmerg → kruist naar
2e relay neuron die oversteekt naar het contralaterale ruggenmerg op hetzelfde
niveau → via tractus spinothalamic (voor-zijstreng) omhoog → thalamus is het 3e
relay neuron → loopt naar gyrus postcentralis
▪ Vitaal kruist spinaal!
• Stoornissen
o Gedissocieerde sensibiliteitsstoornis: van één ledemaat is het gnostische systeem
beschadigd, van een ander ledemaat het vitale systeem
▪ Syndroom van Brown Sequard: verdrukking aan één kant van het
ruggenmerg, waardoor er ook parese is van het been met de uitval van het
gnostische systeem
o A. spinalis anterior syndroom: uitval van vitale systeem +
motoriek van beide benen
, HC 1. Neuroanatomie en neurofysiologie
07-06-2022
Piramidebaan kruist in de medulla oblongata!
Uitval in het brein
• Visus: van beide ogen gaat rechtergezichtsveld naar linkerhemisfeer en en linkergezichtsveld
naar rechterhemisfeer
• CT-scan: je ziet direct een bloeding op een CT, maar een infarct zie je niet direct!
o Je moet dus klinisch redeneren waar het infarct zit!
o Risicofactoren voor een CVA: carotisstenose of atriumfibrilleren
▪ → hier vooral aan denken als iemand in één hemisfeer kort achter elkaar
twee keer een infarct heeft
Motoriek
• Hulpsystemen van de motorneuronen
o Extrapiramidale systeem (basale kernen): voor de houding
▪ Substantia nigra: aangedaan bij M. Parkinson
▪ Nucleus caudatus: aangedaan bij M. Huntington
• Hierdoor worden alle bewegingen juist groter en heftiger
▪ Nucleus lentiformis
▪ Globus pallidus
o Cerebellum: voor gedoseerde bewegingen
▪ Als dit is aangedaan → komt over alsof je alcohol hebt gedronken!
▪ Cerebellaire banen kruisen twee keer!
• Problemen eerste motorneuron: bij relatief goede kracht is er toch een probleem met
aansturing en motoriek
o → dysproportioneel veel moeite hebben met bijvoorbeeld je knoopjes openmaken
• Verschillen eerste en tweede motorneuronstoornis
o Reflexen
▪ Als je de n. femoralis doorsnijdt (quadriceps) dan is de kniepeesreflex
afwezig
▪ Het CZS is de rem op het herhalen van de reflex (clonus) → als die rem
wegvalt is de reflex levendiger en kan er ook een clonus optreden
• Dit geldt voor alle reflexen onder dat niveau!
•
o Echte atrofie is altijd een 2MN stoornis!
07-06-2022 t/m 10-06-2022
Voorbereiding Opfriscursus Neuroanatomie
06-06-2022
Blinde vlek = temporaal in het gezichtsveld
• Temporale deel van gezichtsveld valt op de nasale retina en andersom
o Geldt ook voor het bovenste en onderste deel van het gezichtsveld!
• Sulcus parieto-occipitalis = hierachter ligt de occipitaal kwab
o Incisura preoccipitalis = deukje wat het begin van de kwab laat zien
o Sulcus calcarinus = kraaienpootje waar de primaire visuele schors
omheen ligt
• Licht valt op de retina → nervus opticus → chiasma opticum (hier kruisen de banen die voor
de temporale gezichtsvelden zorgen → tractus opticus → nucleus geniculatum laterale
(thalamus)
o Meyer’s loop: baan van onderste helft retina gaat via temporaalkwab naar
achterkant van visuele cortex
▪ Is van de bovenste gezichtsvelden!
o Barum’s loop: baan van bovenste helft retina gaat via parietaalkwab naar visuele
cortex
Motoriek
• Eerste motorneuron = in de gyrus precentralis (de primaire motorcortex!)
o Basisregel 1: voor een beweging is er altijd een eerste én een
tweede motorneuron nodig!
o Basisregel 2: alles kruist!
▪ Enige uitzondering is het cerebellum, omdat dat dubbel kruist
• Motorneuronen
o Linkerbeen: ligt mediaan in de rechterhemisfeer → kruist in de medulla
oblongata → loopt naar thoracolumbaal in het ruggenmerg (motorische
voorhoorncel) → gaat daar over naar het tweede motorneuron
, o Linkerarm: tweede motorneuron ligt in het cervicale ruggenmerg
o Gelaat: is iets anders!
▪ Onderste helft gelaat
• Tweede motorneuron = laag in de pons
o Hier kruizen 1MN en 2MN ook
o Tweede motorneuron = n. facialis
▪ Dus uitval van de n. facialis rechts geeft parese
rechts!
▪ Bovenste helft gelaat
• Twee 1MN: vanuit ipsi- en contralaterale kant
o Voorbeeld: bij CVA vaak alleen mondhoek aangedaan, oog
niet!
• Bell’s palsy: geeft uitval van de gehele gezichtshelft
• Beschadiging van motorneuronen leidt altijd tot parese/krachtsverlies
o Ruggenmerglaesie kan ook tweede motorneuron schade geven
door aantasting van het cellichaam in het ruggenmerg!
o En bijvoorbeeld ook schade aan een ander ledemaat door een
eerste motorneuron van het been aan te tasten (zie plaatje)
Sensibiliteit
• Gyrus postcentralis = primaire sensibele cortex
o Is dus in de parietaalkwab!
o Homunculus = vrijwel hetzelfde als de motorische homunculus
▪ Genitaliën liggen ook mediaan, net onder het been!
• Sensibiliteit
o Gnostisch: fijne tast, vibratie, beweging, positie
▪ Beweging + positie = propriocepsis
o Vitaal: grove tast, pijn, temperatuur
• Verloop van de sensibiliteit
o Gnostisch: zenuwen → spinaal ganglion (1e relay neuron) →
achterkant van het ruggenmerg → via fasciculus cuneatus/
fasciculus gracilis van ipsilaterale kant naar boven → loopt
naar 2e relay neuron in ipsilaterale medulla oblongata → kruist bij contralaterale
thalamus naar 3e relay neuron → loopt naar gyrus postcentralis
▪ Fasciculus cuneatus/fasciculus gracilis = samen de achterstreng
o Vitaal: zenuwen → spinaal ganglion → achterkant van het ruggenmerg → kruist naar
2e relay neuron die oversteekt naar het contralaterale ruggenmerg op hetzelfde
niveau → via tractus spinothalamic (voor-zijstreng) omhoog → thalamus is het 3e
relay neuron → loopt naar gyrus postcentralis
▪ Vitaal kruist spinaal!
• Stoornissen
o Gedissocieerde sensibiliteitsstoornis: van één ledemaat is het gnostische systeem
beschadigd, van een ander ledemaat het vitale systeem
▪ Syndroom van Brown Sequard: verdrukking aan één kant van het
ruggenmerg, waardoor er ook parese is van het been met de uitval van het
gnostische systeem
o A. spinalis anterior syndroom: uitval van vitale systeem +
motoriek van beide benen
, HC 1. Neuroanatomie en neurofysiologie
07-06-2022
Piramidebaan kruist in de medulla oblongata!
Uitval in het brein
• Visus: van beide ogen gaat rechtergezichtsveld naar linkerhemisfeer en en linkergezichtsveld
naar rechterhemisfeer
• CT-scan: je ziet direct een bloeding op een CT, maar een infarct zie je niet direct!
o Je moet dus klinisch redeneren waar het infarct zit!
o Risicofactoren voor een CVA: carotisstenose of atriumfibrilleren
▪ → hier vooral aan denken als iemand in één hemisfeer kort achter elkaar
twee keer een infarct heeft
Motoriek
• Hulpsystemen van de motorneuronen
o Extrapiramidale systeem (basale kernen): voor de houding
▪ Substantia nigra: aangedaan bij M. Parkinson
▪ Nucleus caudatus: aangedaan bij M. Huntington
• Hierdoor worden alle bewegingen juist groter en heftiger
▪ Nucleus lentiformis
▪ Globus pallidus
o Cerebellum: voor gedoseerde bewegingen
▪ Als dit is aangedaan → komt over alsof je alcohol hebt gedronken!
▪ Cerebellaire banen kruisen twee keer!
• Problemen eerste motorneuron: bij relatief goede kracht is er toch een probleem met
aansturing en motoriek
o → dysproportioneel veel moeite hebben met bijvoorbeeld je knoopjes openmaken
• Verschillen eerste en tweede motorneuronstoornis
o Reflexen
▪ Als je de n. femoralis doorsnijdt (quadriceps) dan is de kniepeesreflex
afwezig
▪ Het CZS is de rem op het herhalen van de reflex (clonus) → als die rem
wegvalt is de reflex levendiger en kan er ook een clonus optreden
• Dit geldt voor alle reflexen onder dat niveau!
•
o Echte atrofie is altijd een 2MN stoornis!
